Dertien geloofspunten Maimonides 1: God als Schepper

Het eerste geloofspunt van de dertien geloofspunten van Maimonides handelt over het geloof in God als Schepper. Hij is de oorzaak ervan dat alles bestaat, Hij onderhoudt alles, en door Hem blijft alles gehandhaafd. Er is geen mogelijkheid dat Hij niet bestaat omdat er dan niets zou zijn. Terwijl zonder het bestaan van alles Hij nog steeds bestaat. Want Hij is zelfvoorzienend. Zijn bestaan vereist niets anders dan Hemzelf. Al het bestaan is aan Hem onderworpen. "Ik ben de Eeuwige, Uw God." De dertien belangrijkste grondslagen van de Joodse godsdienst, zoals die geformuleerd zijn door de grote codificator en godsdienst filosoof Maimonides (1135-1204). Klik hier.

Het eerste geloofspunt van Maimonides: God als Schepper

God is absoluut
Gods is absoluut. Vanuit Zijn bestaan stamt het al het andere. Hij alleen en slechts Hij is absoluut. Hij bestaat omdat Hij bestaat. Zijn bestaan heeft geen oorzaak. Hij is nergens van afhankelijk, terwijl alles wel afhankelijk is van Hem. Alles bestaat omdat Hij dat wil. Hij handhaaft het bestaan.

God is de absolute waarheid
Omdat God absoluut is is Hij de absolute waarheid. De waarheid van de Tora is afgeleid van God, de absolute waarheid. Daarom is de Tora waar. Concepten van goed en kwaad die in de Tora voorkomen zijn alleen absoluut als ze ontleend zijn aan een absolute bron.

De gevaren van relatieve ethiek
Relatieve ethiek is gevaarlijk. Dit creëert de mogelijkheid waarin iemand op gevoel handelt en daar een rechtvaardiging voor zoekt. Als men euthanasie pleegt dan kan men beweren dat de kwaliteit van het leven belangrijker is dan het leven zelf. Zo kan altijd rechtvaardiging worden gevonden voor relatieve handelwijzen.

Absoluut goed en kwaad is echter afhankelijk van een absolute waarheid. Maar die waarheid kan alleen absoluut zijn als de Schepper absoluut is. Daarom is de Tora, de hele moraliteit, afhankelijk van Gods absoluutheid.

Het bereiken van ware bestaan
Omdat ons bestaan afhankelijk is van God, bereiken we de uiterste realiteit door met Hem verbonden te zijn. De Tora leert dat de grootste drive van de mens is een ware, betekenis vol bestaan te bereiken. Dus geen Freuds libido, geen Adlers superioriteit, geen Napoleon die wil dat er na zijn dood standbeelden voor hem worden opgericht, geen beelden van Stalin, etc. Zij creëren slecht een illusie.

We zijn voor ons bestaan geheel afhankelijk van God. Elke seconde van ons bestaan is een gift van God. Hij hernieuwt onze levens constant. We bestaan slechts omdat God ons op dit moment het bestaan geeft. Elk moment is een nieuw bestaan.

Hoewel de menselijk drive is om zich te binden met de Schepper, heeft de mens wel de vrije wil om dit te doen. De mens kan dichter bij God komen of er juist afstand van nemen.

De noodzaak God te dienen
De mens heeft slecht de keuze tussen God te dienen of afgoden te dienen. Er bestaat geen tussenweg. "Neemt u er voor in acht, dat uw hart zich niet laat verlokken, zodat gij afwijkt, andere goden dient en u voor hen nederbuigt." (Deuteronomium 11:16). Met afwijken wordt bedoeld de Tora niet naleven. Wanneer de mens de Tora niet naleeft zal het andere goden dienen. Wanneer macht, beroemdheid, rijkdom doelen op zichzelf worden is dit een vorm van afgoderij.

Om een verbinding met God aan te gaan, dient men God te dienen. Als de mens God niet dient conform de Tora zal hij onvermijdelijk afgoden gaan dienen. Afgoderij is een illusie.

De betekenis van het leven
Het leven is zonder betekenis wanneer de mens vlucht naar betekenisloze realiteit zoals televisie, films, alcohol, drugs, etc. Deze vlucht uit de realiteit verschaft geen waar geluk. Voor waar geluk dient de mens zich te relateren aan iets dat groter is dan hemzelf, namelijk God. Dan krijgt het leven echte betekenis.

Niets te aanbidden
Wat als we God beschouwen als machtiger dan de mens in menselijk termen en niet in Goddelijke termen? Dan valt er niets te aanbidden. Het verschil tussen God en mens moet kwalitatief zijn en niet kwantitatief.

Afgoderij als ruilhandel
Waarom aanbidden dan zoveel beschavingen afgoden? De afgoden die de mensen dienen zijn beperkt en hebben zwakheden. Mensen doen aan ruilhandel. Ze willen afgoden dienen zolang ze er voordeel bij hebben, bijvoorbeeld een god voor regen of een god voor een overwinning. Mensen dienen deze goden niet uit de wil om zich te onderwerpen, maar slechts uit eigen belang. Omdat de goden niet onafhankelijk bestaan en slechts een toevalligheid zijn, zijn ze zwak en is onderwerping eraan onmogelijk.

Onderwerping aan God
Onderwerping aan God ligt gelegen in het feit dat God de oorzaak is van al het bestaan. God is niet een toevalligheid. De mens moet zich bewust zijn dat hij niet meer is dan Gods schepsel en bewust zijn dat alle vertakkingen van deze realiteit de hoogste uitdrukking van dienst is.

De enige permanente entiteit
Een ander gevolg van het feit dat God absoluut is is het idee dat Hij onveranderlijk is. God die niet afhankelijk is van iets en die niet de oorzaak en bron is anders dan Zijn eigen bestaan, is onveranderlijk.

De Komende Wereld
Ook het bestaan van de Komende Wereld staat in het eerste geloofspunt van Maimonides. Wat is het verschil tussen deze wereld en de Komende Wereld? Deze wereld is kortstondig, zo kort als het knipperen van het oog. De Komende Wereld is werkelijk, feitelijk en eeuwig. Die wereld is afhankelijk van Gods absoluutheid.

Meer informatie over de dertien geloofspunten kunt u lezen in onze special: Toelichting op de dertien geloofspunten van Maimonides.

Lees verder

• Dertien geloofspunten Maimonides 2: God als Eenheid
• Dertien geloofspunten Maimonides 3: God is onlichamelijk
• Dertien geloofspunten Maimonides 4:scheppen vanuit het niets
• Dertien geloofspunten Maimonides 5: alleen God aanbidden
• Dertien geloofspunten Maimonides 6: Profetie – profeten