Torastudie 81: Aankondiging tiende plaag - Exodus (11:1-2)

In Exodus 11:1-2 wordt verteld dat de Eeuwige tegen Mozes zei dat Egypte en de Farao nog door één plaag getroffen zouden worden. Ook moest het volk goud en zilver meenemen uit Egypte. Dit zou later gebruikt worden om het Heiligdom voor God te bouwen.

Exodus 11:1-2

En de Eeuwige had gezegd tot Mozes: nog één plaag zal Ik brengen over Farao en over Egypte, daarna zal hij u van hier laten heentrekken; wanneer hij volledig zal laten heentrekken, zal hij u van hier wegdrijven. Spreek toch ten aanhore van het volk, dat zij zullen vragen iedere man aan zijn vriend en iedere vrouw aan haar vriendin, om zilveren voorwerpen en om gouden voorwerpen.

De tekst in het Hebreeuws luidt:
א וַיֹּאמֶר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה עוֹד נֶגַע אֶחָד אָבִיא עַל-פַּרְעֹה וְעַל-מִצְרַיִם אַחֲרֵי-כֵן יְשַׁלַּח אֶתְכֶם מִזֶּה כְּשַׁלְּחוֹ כָּלָה גָּרֵשׁ יְגָרֵשׁ אֶתְכֶם מִזֶּה. ב דַּבֶּר-נָא בְּאָזְנֵי הָעָם וְיִשְׁאֲלוּ אִישׁ מֵאֵת רֵעֵהוּ וְאִשָּׁה מֵאֵת רְעוּתָהּ כְּלֵי-כֶסֶף וּכְלֵי זָהָב.

Exodus 11:1

En de Eeuwige had gezegd tot Mozes: nog één plaag zal Ik brengen over Farao en Egypte.

Nachmanides
Normaal gesproken sprak God tegen Mozes slechts buiten de stad die vol afgoderij en onreinheden was. In dit geval echter sprak Hij tot hem in de troonzaal van Farao's paleis. Want Mozes had tegen Farao gezegd: "Je hebt goed gesproken; ik zal je gezicht nooit meer zien"; toch in de volgende verzen brengt hij dit nieuwe bericht van God naar Farao! Dit betekent dat God aan Mozes verscheen in het epicentrum van de afgoderij van Egypte.

Exodus 11:2

Spreek toch ten aanhore van het volk, dat zij zullen vragen iedere man aan zijn vriend en iedere vrouw aan haar vriendin, om zilveren voorwerpen en om gouden voorwerpen.

Talmoed, Berachot 9b
Met wat is dit vergelijkbaar? Met een man die in de gevangenis zit en verteld wordt: "Morgen zal je bevrijd worden uit de gevangenis en veel geld krijgen." Hij zegt: "Ik smeek je, laat me vandaag vrij, en ik zal niets meer vragen..."

(Maar God had tegen Abraham gezegd: "Weet dat je kinderen vreemdelingen zullen zijn in een vreemd land, waar zij slaaf zullen zijn...en daarna zullen ze weggaan met grote rijkdom (Genesis 15:13-14))

Dus God moest voor hen pleiten: "Alsjeblieft, vraag de Egyptenaren voor goud en zilver zodat de Rechtvaardige niet zou zeggen: "Zij zullen slaaf zijn" wat Hij vervulde, maar Hij vervulde niet "en daarna zullen ze weggaan met grote rijkdom."

De Chassidische Meesters
Waarom is het zo belangrijk dat de Kinderen van Israël rijkdommen uit Egypte brengen dat het honderden jaren eerder voorspeld werd?

Elke schepping bevat een 'vonk van heiligheid' dat belichaamt haar Goddelijke doel. Wanneer een persoon een object, kracht of fenomeen gebruikt om de Schepper te dienen, daarbij realiserend haar functie binnen Gods algehele doel voor de schepping, 'verlost' en 'verheft' hij de Goddelijke vonk bij de kern.

Elke ziel heeft zijn eigen 'vonken' verspreid over de wereld, die feitelijk een integraal deel van zichzelf vormt: geen ziel is compleet tot het deze vonken heeft verlost die behoren tot de missie in het leven. Daarin ligt het doel van de Galoet (diaspora) in al zijn vormen: de verbanning van de ziel van zijn uiterste oorsprong naar de fysieke wereld, en de verschillende verbanningen die naties en individuen ervaren in de loop van hun geschiedenis, aangedreven van plaats tot plaats en van beroep tot beroep door ogenschijnlijk willekeurige krachten. Dit alles is door Goddelijke Voorzienigheid, die elke man leidt naar die bezittingen en mogelijkheden wier 'vonk' wordt verbonden met de zijne.

Als de vader en prototype van alle verbanningen, was de Egyptische Galoet een hoog geconcentreerde periode van de geschiedenis waarin de funderingen werden gelegd voor alles dat zou worden ontvouwd in de volgende eeuwen. De materiële wereld bevat 288 algemene 'vonken'; van deze werden 202 uit Egypte genomen, verlost, en verheven toen het Joods volk haar goud en zilver wegdroegen en deze gebruikten om een Heiligdom voor God in de woestijn te bouwen. (Exodus 25-30)

Meer is te lezen in mijn special Tora-exegese (deel VII): Exodus 10-17.