Joodse filosofie - Chabad 1: geloof moet worden ontdekt

Geloof kan niet worden geleerd; het moet ontdekt worden. Want geloof in God is niet een logische beslissing die een persoon neemt. Zou geloof afhankelijk zijn van onze kennis en begrip dan zou het afhankelijk zijn van ons denkproces: vandaag kunnen we grootsheid van God begrijpen, morgen komt er iemand met een groter intellect die ons overtuigt dat het allemaal anders is. Zo'n geloof zal niet lang standhouden.

Het Verbond op Sinaï gesloten

Op de Sinaï maakten de Joden een Verbond met God. Voordat God zich aan het volk openbaarde, instrueerde Hij Mozes een verbond te maken met het volk. Het volk antwoordde: "Naaseh
WeNishma" (We zullen doen en we zullen luisteren). Het volk beloofde dus al gehoorzaamheid voordat ze hoorden wat God zou zeggen. De Joden luisterden niet slechts met hun oren maar ook met hun ziel. Ze beloofden te doen voordat ze begrepen. Ze beloofden zich aan God te wijden met een verplichting dat boven de grenzen van hun verstand ging. Dit bevestigde het verbond met God en motiveerden Hem Zichzelf te openbaren op de Sinaï.

De bronnen waaruit geloof voortvloeit

Ons geloof komt voort uit onze zielen. Een Jood gelooft in God niet omdat hij een beslissing maakt om te geloven maar omdat zijn ziel goddelijk is. De Joodse ziel maakt feitelijk deel uit van God. Het ervaren van geloof betekent het identificeren met onze Goddelijke kern.

Onze zielen bestaan op verschillende niveaus tegelijkertijd. Net zoals ze in onze lichamen bestaan bestaan ze ook in de spirituele werelden. Op deze niveaus ervaren onze zielen een directe perceptie van Godzaligheid. En het feite dat zij Godzaligheid op deze niveaus ervaren tast hun bewustwording van God op deze aardse niveau aan.

Om dit fenomeen nader te verklaren kijken we naar de profeet Daniël die samen met vrienden op de oevers van de Tigris stond. Daniël zag een visioen maar zijn vrienden niet. Toch voelden zij een grote angst en vluchten. De Joodse wijzen verklaren dit als dat de spirituele zielen het ontvingen. Daarom werden ze zo angstig.

Omdat onze zielen Godzaligheid ervaren in het spirituele rijk, als we bestaan in het materiële rijk, voelen we ook met Hem verbonden door geloof.

Waarom ervaren we ons geloof niet constant?

De profeten zeggen dat onze zonden ons scheiden tussen onszelf en God. De zonden creëren een afstand tussen ons en de Godzaligheid die in onze zielen bestaat. Het verlangen naar het materiële blokkeert onze waardering voor Godzalige potentie die we bezitten.

Het Hebreeuwse woord 'emoenah' (geloof) is gerelateerd aan het woord 'imoen' (oefening). Geloof betekent het oefenen van ons innerlijke potentieel. Het is net als een schaapherder die zijn vee helpt te groeien, zo moet ook een persoon zijn potentie voor geloof groeien. Iedereen heeft geloof maar niet bij iedereen is het ontwikkeld. Er moet harmonie komen tussen het verlangen om met God te verbinden en de bewuste gedachte. Het kan jaren Goddelijke dienst duren voor dit is ontwikkeld.

Een directe manier is om meer over God te weten te komen door onze gedachten. Het geloof zal niet gehinderd worden door ons intellect. De gedachten zullen dienen als filters. Op deze manier leidt onze kennis van God tot onze potentie voor geloof.

Visie van Etsel

Discussiëren met een atheïst over het geloof vind ik persoonlijk niet zo'n goede zaak. Geloof moet je mijns inziens echt ontwikkelen en het heeft geen zin je eigen visie aan de ander op te dringen. Wanneer iemand tegen mij zegt dat hij ongelovig is dan realiseer ik me dat het geloof bij deze persoon gewoonweg niet voldoende ontwikkeld is. Het heeft geen zin om in een uurtje de ongelovige te overtuigen van hoe belangrijk het geloof is. Je zou de persoon wel kunnen adviseren om wat toegankelijke boeken over het geloof te lezen zonder dat deze daar bij voorbaat negatief tegenover staat. Wanneer iemand mij een moeilijk natuurkunde boek zou voorleggen met allerlei moeilijke formules dan zal ik dat in eerste instantie ook afwijzen. Maar wanneer ik een wat toegankelijker boek voorgeschoteld krijg en me er verder in ga verdiepen dan kan het mogelijk zijn dat de vonk overslaat en ik er door geboeid raak. Langzaam maar zeker zal ik dan meer over natuurkunde willen weten en me ook in moeilijkere materie verdiepen. Pas dan zal ik de waarde van de natuurkunde gaan inzien. Zo is het ook met geloof. Je moet het langzaam opbouwen. Het heeft geen te zeggen: en nu ga ik geloven. Bouw het langzaam op. Misschien duurt het jaren. Besef ook dat je niet alles verstandelijk kunt beredeneren. Er zijn heel wat onderwerpen waar we met ons verstand niet bij kunnen. Waarom is er bijvoorbeeld lijden? Verstandelijk valt dat niet te beredeneren en moeten we dit aan God overlaten.

Meer over het Joodse geloof is te lezen in mijn special Joodse filosofie - Chabad: basis ideeën Joodse geloof.

Lees verder

• Joodse filosofie - Chabad 2: geloven met verstand en ziel
• Joodse filosofie - Chabad 3: een rustige vredige geest
• Joodse filosofie - Chabad 4: begrijpen wat we niet begrijpen
• Joodse filosofie - Chabad 5: Omdat God bestaat
• Joodse filosofie - Chabad 6: De valstrik van afgoden dienen