Torastudie 73: Mozes' terugkeer in Egypte-Exodus (4:20-31)

In Exodus 4:20-31 wordt beschreven hoe Mozes terugkeert naar Egypte. Mozes wordt door zijn broer Aharon geholpen die het woord voert bij de Farao. Aharon spreekt alle woorden uit die de Eeuwige tot Mozes had gesproken en hij verricht de tekenen voor de ogen van het volk. En het Joodse volk gelooft dat de Eeuwige oog heeft voor hun ellende en hen komt verlossen.

Exodus 4:20:31

Toen nam Mozes zijn vrouw en zijn zonen en liet hen rijden op de ezel en keerde terug naar het land Egypte; en Mozes nam de staf Gods in zijn hand. En de Eeuwige zei tot Mozes: nu gij optrekt om terug te keren naar Egypte, zie, al de wonderen, die Ik gesteld heb in uw hand, zult gij verrichten voor Farao; Ik echter zal verstokken zijn hart zodat hij het volk niet zal laten heentrekken...En Aharon sprak al de woorden, die de Eeuwige gesproken had tot Mozes, en verrichtte de tekens voor de ogen van het volk. En het volk geloofde; en toen zij hoorden dat de Eeuwige bedacht had de kinderen Israëls en aanschouwd had hun ellende, toen bogen zij en wierpen zich ter aarde.

De volledige tekst in het Hebreeuws luidt:
כ וַיִּקַּח מֹשֶׁה אֶת-אִשְׁתּוֹ וְאֶת-בָּנָיו וַיַּרְכִּבֵם עַל-הַחֲמֹר וַיָּשָׁב אַרְצָה מִצְרָיִם וַיִּקַּח מֹשֶׁה אֶת-מַטֵּה הָאֱלֹהִים בְּיָדוֹ. כא וַיֹּאמֶר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה בְּלֶכְתְּךָ לָשׁוּב מִצְרַיְמָה רְאֵה כָּל-הַמֹּפְתִים אֲשֶׁר-שַׂמְתִּי בְיָדֶךָ וַעֲשִׂיתָם לִפְנֵי פַרְעֹה וַאֲנִי אֲחַזֵּק אֶת-לִבּוֹ וְלֹא יְשַׁלַּח אֶת-הָעָם. כב וְאָמַרְתָּ אֶל-פַּרְעֹה כֹּה אָמַר יְהוָה בְּנִי בְכֹרִי יִשְׂרָאֵל. כג וָאֹמַר אֵלֶיךָ שַׁלַּח אֶת-בְּנִי וְיַעַבְדֵנִי וַתְּמָאֵן לְשַׁלְּחוֹ הִנֵּה אָנֹכִי הֹרֵג אֶת-בִּנְךָ בְּכֹרֶךָ. כד וַיְהִי בַדֶּרֶךְ בַּמָּלוֹן וַיִּפְגְּשֵׁהוּ יְהוָה וַיְבַקֵּשׁ הֲמִיתוֹ. כה וַתִּקַּח צִפֹּרָה צֹר וַתִּכְרֹת אֶת-עָרְלַת בְּנָהּ וַתַּגַּע לְרַגְלָיו וַתֹּאמֶר כִּי חֲתַן-דָּמִים אַתָּה לִי. כו וַיִּרֶף מִמֶּנּוּ אָז אָמְרָה חֲתַן דָּמִים לַמּוּלֹת. {פ}

כז וַיֹּאמֶר יְהוָה אֶל-אַהֲרֹן לֵךְ לִקְרַאת מֹשֶׁה הַמִּדְבָּרָה וַיֵּלֶךְ וַיִּפְגְּשֵׁהוּ בְּהַר הָאֱלֹהִים וַיִּשַּׁק-לוֹ. כח וַיַּגֵּד מֹשֶׁה לְאַהֲרֹן אֵת כָּל-דִּבְרֵי יְהוָה אֲשֶׁר שְׁלָחוֹ וְאֵת כָּל-הָאֹתֹת אֲשֶׁר צִוָּהוּ. כט וַיֵּלֶךְ מֹשֶׁה וְאַהֲרֹן וַיַּאַסְפוּ אֶת-כָּל-זִקְנֵי בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. ל וַיְדַבֵּר אַהֲרֹן אֵת כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה וַיַּעַשׂ הָאֹתֹת לְעֵינֵי הָעָם. לא וַיַּאֲמֵן הָעָם וַיִּשְׁמְעוּ כִּי-פָקַד יְהוָה אֶת-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְכִי רָאָה אֶת-עָנְיָם וַיִּקְּדוּ וַיִּשְׁתַּחֲווּ.

Exodus 4:20

Toen nam Mozes zijn vrouw en zijn zonen en liet hen rijden op de ezel en keerde terug naar het land Egypte.

Pirkei d'Rabbi Eliezer; Rashi
Dit is dezelfde ezel die Abraham opzadelde om op weg te gaan om Izaäk te offeren, en dit is dezelfde ezel waarop de Messias zal komen (zie Zacharias 9:9 - arm en rijdende op een ezel).

Voor meer informatie lees het artikel De ezel van de Messias.

Rashi
En het gebeurde onderweg dat God hem ontmoette en trachtte hem te doden. Zippora nam een scherpe steen en sneed de voorhuid af van haar zoon en wierp het naar zijn voeten. Omdat Mozes slap was in het besnijden van zijn tweede zoon Eliëzer, kwam een engel om hem te doden.

Midrash Agadah
Jithro stelde dit als voorwaarde van zijn huwelijk met Zippora - dat de helft van hun zonen zouden worden besneden en de andere helft niet.

Exodus 4:27

En de Eeuwige zei tot Aharon: ga Mozes tegemoet naar de woestijn; en hij ging en ontmoette hem bij de berg Gods en kuste hem.

Midrash Rabba
In Psalm 85:11 staat: "Goedertierenheid en trouw ontmoeten elkander, gerechtigheid en vrede kussen elkaar." 'Goedertierenheid' is Aharon; 'trouw' is Mozes. 'Gerechtigheid' is Mozes; 'vrede' is Aharon.

Exodus 4:31

En het volk geloofde; en toen zij hoorden dat de Eeuwige bedacht had de kinderen Israëls en aanschouwd had hun ellende, toen bogen zij en wierpen zich ter aarde.

Mechilta
Het volk van Israël werd uit Egypte verlost vanwege hun geloof, want er staat geschreven: "En het volk geloofde."

Talmoed, Shabbat 97a
Toen Mozes tegen God zei: "Maar zij zullen me niet geloven," zei God tegen hem: Zij zijn gelovigen, de kinderen van gelovigen, terwijl jij uiteindelijk niet zal geloven. Zij zijn gelovigen, want er staat geschreven: "En het volk geloofde"; zij zijn de kinderen van gelovigen, want er staat geschreven (Genesis 15:6) "en Abraham geloofde in God; en jij zal uiteindelijk niet geloven, want er staat geschreven (Numeri 20:12): "En God zei tegen Mozes en Aharon: omdat jullie niet in Mij geloofden."

Pirkei d'Rabbi Eliezer, hoofdstuk 40
De brieven (die het geheim van de verlossing bevatten) waren alleen aan Abraham gegeven; Abraham gaf ze aan Izaäk, Izaäk gaf ze aan Jakob, en Jakob aan Jozef. Jozef overhandigde ze aan zijn broers, terwijl Asher de zoon van Jakob ze in het geheim aan zijn dochter Serach gaf.
Toen Mozes en Aharon kwamen toonden zij wonderen aan de oudsten van Israël. De oudsten gingen naar Serach en zeiden tegen haar: "Een man is gekomen en toont wonderen."
Ze zei tegen hen: "Die wonderen betekenen niets."
Zij zeiden tegen haar: "Maar hij zei, pakod pakadati (ik heb zeker herinnerd)
Ze zei tegen hen: "Dit is de man die het volk Israël uit Egypte zal verlossen."

Meer informatie over Exodus is te lezen in mijn special Tora-exegese (deel VI): Exodus 1-9.