Religie en Kabbala

Religieuze geschiedenis Joden 50: de Kabbalisten - Kabbala

Infoteur: Etsel

In de 16de eeuw wordt Tsfat (Sefad) het centrum van Joodse mystiek, de Kabbala. De Kabbala is een interpretatie van de Tora dat zich richt op de diepste, esoterisch onderricht van het Jodendom. De Kabbala wordt ontvangen op de Sinaï, maar vanwege de complexiteit alleen geopenbaard aan een enkeling. Hoewel de Kabbala nu veel bekender is, zijn er maar weinigen die het echt begrijpen. Om Kabbala goed te begrijpen is studie van Tora, Talmoed, Misjna en andere boeken noodzakelijk.


Waar wonen de Joden gedurende de Renaissance?

Ongeveer de helft van de Joden woont in het Midden-Oosten, met een sterke concentratie in Turkije en de landen van het Ottomaanse Rijk. De andere helft woont in Europa, met een sterke concentratie in Oost-Europa (Polen, Oekraïne en Litouwen). Kleinere groepen Joden wonen verspreid over de wereld, zoals in India en China.

Het Ottomaanse Rijk

Het Ottomaanse Rijk wordt bestuurd door moslims. Maar het zijn geen Arabieren. Het zijn Turken. De Turken zijn de Joden goed gezind. Wanneer het Ottomaanse Rijk zich uitbreidt komt ook Israël in Turkse handen. Sultan Suleiman herbouwt de muren van Jeruzalem.

Vanaf deze periode keren Joden terug naar Israël, en in het bijzonder naar de stad Tsfat (Safed). De Joodse bevolking groeit snel van 300 gezinnen naar zo'n 10.000 inwoners. Het wordt de grootste Joodse stad in Israël.

Er komen veel Joodse geleerden, o.a.:
  • Rabbi Jacob Berav (1475 tot 1546): hij herinstalleert de semicha, de rabbijnse ordinatie. Maar het is niet succesvol. De rabbijnen in Jeruzalem erkennen het niet. Tegenwoordig is de semicha slechts symbolisch.
  • Rabbi Joseph Karo (1488 tot 1575): hij schrijft de Sjoelchan Aroech, een code van Joodse wet die nog steeds wordt opgevolgd. Hij is een mysticus.

Joodse mystiek - Kabbala

Wat is Joodse mystiek? De Joodse mystiek staat bekend onder Kabbala (betekent: dat wat werd ontvangen). Kabbala is een interpretatie van de Tora dat zich richt op de diepste, esoterisch onderricht van het Jodendom. De Kabbala wordt ontvangen op de Sinaï, maar vanwege de complexiteit alleen geopenbaard aan een enkeling. Hoewel de Kabbala nu veel bekender is, zijn er maar weinigen die het echt begrijpen. De beste kabbalisten zijn degenen die heel goed op de hoogte zijn van de Tora, Talmoed, Misjna en andere heilige Joodse geschriften.

Zohar

Het sleutelwerk van de Kabbala is de Zohar (het Boek van Pracht). Het boek wordt geopenbaard door Rabbi Sjimon bar Jochai in ongeveer 100 van de gewone jaartelling. Rabbi Mozes de Leon (1240-1305) is de eerste die de Zohar publiceert. Rabbi Mosje Cordevero van Tsfat, de Ramak, (1522-1570) ordent de Zohar. Hij schrijft de Pardes Rimonim (De Granaatappel Boomgaard). Hij schrijft over de tien sefirot, hoe God de realiteit schiep door tien kanalen van Goddelijke energie. Het begrijpen van deze tien krachten is de sleutel in de studie van de Kabbala. Meer informatie over de tien sefirot is te vinden in mijn artikel De Tien Sefirot van de ziel en in mijn special Tien Sefirot.

De meest bekende persoon in de ontwikkeling van de Kabbala is Rabbi Izaäk Luria, de Ari, (1534-1572). In twee jaar tijd tot zijn dood op 38-jarige leeftijd, ontwikkelt hij de studie van de Kabbala verder. Rabbi Chaim Vital schrijft alles op. Het systeem van de Ari verschilt met die van de Ramak dat hij partzoefiem (Profielen) introduceert, elk met een symbolisch menselijke karakter. Menselijke handelingen hebben invloed op de sefirot en kunnen de schepping naar perfectie leiden.
De Ari ontwikkelt ook de studie van de reïncarnatie verder. Hij legt dit uit in zijn studie Sha'ar He Gilgoeliem (De Poort van Reïncarnatie).

In deze periode verwelkomen de kabbalisten elke vrijdagavond de sjabbat in witte kledij. Ze zingen het gedicht Lecha Dodi Likrat Kallah, "Kom Mijn geliefde om de Bruid te begroeten"

Sjabbetai Zvi, de valse messias

Mystiek gaat altijd gepaard met Messiaanse verwachting. Dit kan misgaan en leiden tot grote problemen voor het Joodse Volk. Dit gebeurt einde van de 17de eeuw. Het moraal van de Joden is laag door de pogroms in de Oekraïne. De Joden verlangen naar de Messias. In deze periode wordt Sjabbetai Zvi een prominent figuur. Hij is een wijs man, maar ook mentaal onstabiel. Hij wordt door zijn gemeenschap verstoten. Hij zwerft door het Midden-Oosten. In Gaza treft hij Nathan van Gaza. Deze overtuigt Sjabbetai dat hij de Messias is. Nathan verstuurt brieven naar vele Joodse gemeenschappen. Veel Joden denken echt dat het gaat om de Messias. Maar de meerderheid van de rabbijnen gelooft dit niet. Sjabbetai gaat ondertussen naar de Sultan van het Ottomaanse Rijk en verzoekt de Sultan om het Land Israël aan hem te overhandigen en hem te erkennen als Messias. De Sultan neemt hem echter gevangen en dwingt hem onder marteling zich te bekeren tot de islam. Als dank voor zijn bekering krijgt Sjabbetai de titel Aziz Machmed Efendi. Maar omdat hij blijft beweren dan hij de Messias is wordt hij verbannen. Sommige Joden bekeren zich ook tot de islam en vormen de groep Doenmeh. Deze groep blijft tot de Eerste Wereldoorlog bestaan.

Terugval

Het Jodendom krijgt een behoorlijke knauw als gevolg van de valse messias. Sommige kabbalisten worden ten onrechte veroordeeld. Onder hen de Italiaanse rabbijn Mosje Chaim Luzatto, de Ramchal (1707-1747). Hij schrijft een briljant boek, Mesliat Jeshariem, dat tegenwoordig intensief bestudeerd wordt. De Vilna Gaon prijst de Ramchal, maar veroordeelt een andere briljante rabbijn, de Baal Shem Tov, wiens onderwijs gebaseerd is op de Kabbala. De Baal Shem Tov richt de Chassidische beweging op.

© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 04-09-2008, laatst gewijzigd op 11-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Religieuze geschiedenis Joden 50: de Kabbalisten - Kabbala"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.