Torastudie 66: Naam en getal - Exodus (1:1-4)

In Exodus 1:1-4 staat: "Dit nu zijn de namen van de Kinderen van Israël, die met Jakob naar Egypte kwamen...Ruben, Simeon, Levi, Juda...De afstammelingen van Jakob waren zeventig in het geheel." Rashi zegt hierover: "Hoewel God hen eerder had geteld (bijv. in Genesis 46), telde Hij hen opnieuw om Zijn liefde voor hen te tonen. Want zij zijn als sterren die Hij eruit pikt en becijfert en benoemd, want in Jesaja 40:26 staat: 'Hij die het heir daarvan bij name roept.'"

Tellen en benoemen

Tellen en benoemen behoren tot de liefde's meest krachtige uitdrukkingen. Luister naar een kind dat zijn snoepjes telt of naar een geliefde naam op de lippen van een geliefde en je zal weten wat het betekent om te beminnen en te eerbiedigen.

Het getal en de naam verkrijgen hun scherpheid waar de liefde's meer 'gepassioneerde' signalen niet worden toegepast, of nooit deden. Een omhelzing of een kus zijn zonder betekenis tenzij de ontvanger het kan voelen en beantwoorden. Maar het tellen drukt ook genegenheid uit voor levenloze objecten en het uitspreken van een naam maakt een gevoel los lang nadat de drager van de naam onze wereld heeft verlaten.

Het boek Exodus begint met de twaalf zonen van Jakob en de eerste Galoet (diaspora), een 210 jaar lange periode van verbanning en spirituele onthechting. Op dit punt herbevestigt God het verbond met Zijn Volk door ze te tellen en bij de naam te noemen. God zegt: Mijn liefde voor jullie zal niet verdwijnen.

De twee gezichten van Israël

De telling en de naam relateren aan twee verschillende -zelfs tegenovergestelde- aspecten van hun onderwerp.

Getallen zijn de uiterste gelijkmaker. De statement "De afstammelingen van Jakob waren zeventig in het geheel", dragen aan ieder een gelijke standplaats in de totale telling. Elk van deze zielen is een uniek individu, met zijn eigen bijzondere krachten en zwakheden. Maar door ze te tellen, onderschrijven we hun gemeenschappelijke noemer: het basis feit van hun wezen. Op dit niveau telt elk van de zeventig niet meer en niet minder dan één.

Namen kenmerken het tegenovergestelde van gemeenschappelijkheid. De naam identificeert, individualiseert en onderscheidt. Dit is vooral waar in de Tora, waar namen gegeven worden aan individuen en plaatsen om hun unieke kenmerken uit te drukken en hun specifieke functie en rol te identificeren.

Door de lange en bittere Galoet van Egypte heen, hield God zijn liefdevolle blik over deze beide gezichten van Israël. Hij telde de wezen van ons zijn, de onvernietigbare kern van de Joodse ziel. En Hij noemde de groeiende duizenden uitdrukkingen van deze essentie, zoals vertaald in duizenden en dan miljoenen individuele levens.

Meer informatie over Exodus is te lezen in mijn special Tora-exegese (deel VI): Exodus 1-9.