Religieuze geschiedenis Joden 38: Ontstaan van de Talmoed

Gedurende de vervolgingen van Hadrianus worden de Joodse wijzen gedwongen zich te verstoppen. Met zoveel onrust en Joden die vluchten uit het land Israël, realiseren de rabbijnen zich dat het bijna onmogelijk wordt om een centrale zetel te behouden voor het Jodendom. In deze tijd waren er een paar belangrijke rabbijnen die het Jodendom in stand houden. Ze besluiten de Mondelinge Tora op te schrijven in de Misjna en later de Talmoed.

Jehoeda HaNasi (Juda de Prins)

De rabbijnen besluiten om de Mondelinge Wet op te schrijven. Rabbijn Jehoeda HaNasi is een invloedrijke man, zowel bij de Joden als bij de Romeinen. Na de dood van keizer Hadrianus raakt Jehoeda HaNasi bevriend met Marcus Aurelius, de nieuwe keizer. Ze bespreken veel zaken met elkaar. Het is in deze rustige tijd tussen Romeinen en Joden, dat de Misjna ontstaat.

Misjna

Wat is de Misjna? Tijdens de openbaring ontvangen de Joden op de Berg Sinaï de Geschreven en de Mondelinge Tora. De Mondelinge Tora is de toelichting op de Geschreven Tora. De Mondelinge Tora wordt mondeling doorgegeven omdat het flexibel moet zijn aan de steeds weer wisselende omstandigheden. Dit werkt goed zolang het Sanhedrin in takt blijft en de ketting niet wordt onderbroken (dus dat leraren hun kennis vrijelijk kunnen overdragen aan hun leerlingen). Maar sinds de vernietiging van de Tempel komt het Sanhedrin in gevaar en moeten leraren schuilen.
Jehoeda HaNasi realiseert zich dat de ketting wel eens doorbroken kan blijven vanwege de vele vervolgingen. Hij besluit dat het tijd wordt de Mondelinge Tora op te schrijven. Het is een enorm karwei. Veel is al opgeschreven door rabbijnen (de Tannaiem), maar Jehoeda HaNasi redigeert het geheel. Het eindresultaat wordt de Misjna genoemd. Misjna betekent 'herhaling.' Meer over de Misjna is te lezen in het artikel Bijbel 10: Misjna.

Het schrijven van de Talmoed

Gedurende de eeuwen na de afronding van de Msijna, wordt de ketting verder verzwakt door een aantal factoren:

• economische moeilijkheden
• vervolgingen
• veel rabbijnen vluchten naar Babylonië
• decentralisatie van de Tora
• gebrek aan consensus onder de rabbijnen

Het is duidelijk dat de Misjna alleen niet langer duidelijk genoeg is om de Mondelinge Tora volledig te verklaren. Het is erg beknopt en cryptisch geschreven. Dit komt omdat men er vanuit gaat dat de lezer de kennis toch al heeft. Dus er ontstaan discussies. In Babylonië schrijven de rabbijnen deze discussies op en zo ontstaat de Babylonische Talmoed oftewel de Talmoed Bavli. In Israël is men al eerder begonnen en hier wordt het de Jeruzalemse Talmoed genoemd. Vanwege vervolgingen wordt de laatste nooit afgerond. Het bestaat slechts uit 4 onderdelen van de Misjna en is meer cryptisch dan de Babylonische Talmoed. De twee Talmoeds zijn niet van elkaar gescheiden. Maar als er onenigheid is dan volgt men de Babylonische Talmoed. De Talmoed is in feite een encyclopedie van het Joodse bestaan. Meer over de Talmoed is te lezen in mijn artikel Bijbel 11: Talmoed (Gemara), Tosefta, Mechilta, Sifra, Sifré. De Talmoed staat bekend om zijn discussies. Dit discussiëren wordt pilpul genoemd. De reden dat er gediscussieerd wordt is om de Waarheid te achterhalen. Het Jodendom is een zoektocht naar de Waarheid, de absolute Waarheid is God.

Gemara

Gemara is de uitleg van de Misjna. Het betekent 'traditie', in het Aramees en 'afronding' in het Hebreeuws. De tekst van de Misjna is geschreven door rabbijnen tussen 100 voor de gewone jaartelling en 200 na de gewone jaartelling. De rabbijnen worden Tannaiem genoemd. De tekst van de Gemara is geschreven door rabbijnen die leven tussen 200 en 500 van de gewone jaartelling. De rabbijnen worden Amoraiem genoemd. De Talmoed bestaat ook uit teksten van de Rishoniem die leven tussen 1000 en 1500.

Hoe belangrijk het opschrijven van de Mondelinge Tora is, blijkt wel uit de volgende dreiging waarmee het Jodendom te maken krijgt: het christendom.

Meer is te lezen in mijn special Religieuze Joodse geschiedenis (III): Rome tot kruisvaarders.