Religie en Ruth

Bijbel 8: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther

Infoteur: Etsel

In dit artikel aandacht voor de 5 megillot: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther. Hooglied heeft als groot thema de relatie tussen God en Zijn Uitverkoren Volk. Het Boek Ruth verhaalt over de bekeerlinge Ruth. In Klaagliederen wordt de vernietiging van de Tempel in Jeruzalem en de ballingschap van de Joden beschreven. Prediker gaat over de vergankelijkheid van het materiële leven. En Esther beschrijft de redding van het Joodse Volk die door Haman zou worden uitgeroeid.


Hooglied (Shir HaShirim)

Hooglied is verschillend van de andere boeken in de Tenach (Bijbel). De Joodse wijzen noemen de andere boeken "Kodesj" (heilig) en het Hooglied "Kodesj Kodasjiem" (heilige der heiligen). Wat is het verschil tussen dit boek en de rest van de Bijbel? De andere boeken hebben, ondanks hun oneindige diepte van betekenis, een simpele, oppervlakkige verklaring. Hooglied, heeft geen simpele betekenis. Het is allemaal verborgen.

Wanneer je het boek leest zou je denken dat dit een liefdesverhaal is. Maar dat is niet de betekenis. Waarom zou Salomo zo'n werelds boek hebben geschreven? Waarom heeft God dit boek bij de andere Heilige Boeken geplaatst?

Hooglied heeft vele betekenis niveaus, maar het is betrouwbaar te zeggen dat het gehele thema is de relatie tussen God en Zijn Uitverkoren Volk, de Joden. De tekst kan alleen goed begrepen worden met behulp van de Joodse commentatoren. Het is de gewoonte om het Hooglied te lezen in de Synagoge op Sjabbat gedurende de tussendagen van Pesach.

Ruth (Roet)

Ruth is het verhaal van Naomi, een Joodse vrouw die twee niet-Joodse schoondochters krijgt. Wanneer haar twee zonen sterven wil Naomi terugkeren naar Israël. Haar Moabitische schoondochters willen met haar mee gaan naar Israël en zich bekeren tot het Jodendom. Naomi wil dit liever niet, maar Ruth dringt erop aan. Vanwege moeilijke economische omstandigheden moet Ruth leven van het graan dat achterblijft bij de oogst van de rijkere Joodse boeren. Ze komt in aanraking met de Richter Boaz en trouwt met hem. In het laatste hoofdstuk staat dat Koning David afstamt van het paar. Het Boek Ruth geeft dus informatie over de achtergrond van David. Het is de gewoonte het Boek Ruth te lezen op de tweede ochtend van het Sjawoeot feest.

Klaagliederen (Eichah)

Klaagliederen is geschreven door de profeet Jeremia. Het beschrijft zowel de vernietiging van de Tempel in Jeruzalem als de ballingschap van het Joodse Volk. Het boek werd vóór de vernietiging van de Tempel geschreven als profetische waarschuwing. Nu is het een boek ter herinnering. Het is de gewoonte Klaagliederen te lezen in de synagogen op de vastendag Tish Be'Av, de herinneringsdag van de vernietiging van zowel de Eerste Tempel 9422 voor de gewone jaartelling) als de Tweede Tempel (68 vóór de gewone jaartelling. Het boek vertelt de pijn en wanhoop van de natie vanwege het verlies van de Heilige Tempel en het Heilige land.

Prediker (Kohelet)

Prediker is het derde en laatste boek geschreven door Salomo. Het is een nogal cynisch boek over gekke dingen die mensen doen om 'succes' te vergaren. Het boek lijkt een allegaartje. Maar bij nadere bestudering vallen drie dingen op die terugkomen in de Joodse filosofie:
  • De relatie tussen lot en vrije wil
  • Voorzieningheid en inspanning
  • Beloning en straf

Prediker toont ons het Joodse pad om in vrede te leven met elk van deze concepten. Salomo wijst erop dat materieel succes vergankelijk is en dat gekozen moet worden voor de studie van de Tora en het naleven van Gods geboden. Het is de gewoonte Prediker te lezen op Sjabbat gedurende de tussendagen van Soekot.

Esther

Het boek Esther gaat over het verhaal van de Joodse Poeriem. Haman, de premier van het Perzische rijk van koning Achashverosh, wilde het Joodse Volk uitroeien. Drie dingen gebeurden voordat Haman zijn plan kon uitvoeren:
  1. De koning vermoordde zijn vrouw Vashti, in een dronken bui. Hij trouwde daarna Esther zonder dat hij wist dat ze Joodse was.
  2. De oom van Esther, Mordechai, kwam achter het plan van Haman en handelde er tegen.
  3. Mordechai kwam ook achter plannen om de koning te doden en redde daarmee de koning.

Zo kon Hamans plan niet worden uitgevoerd. Maar dit is niet de essentie van het boek. Het gaat om de onzichtbare hand van God. Gods directe controle van de geschiedenis van de mensheid. God had Haman al in zijn wieg kunnen doden. Maar God wilde dat de Joden zich zorgen maakten zodat ze de hand van God zouden ervaren. Mordechai en Esther leidden het Joodse Volk in Tesjoeva (berouw) tot God.

Meer over de Bijbel is te lezen in mijn special Joodse Bijbelboeken (de Schriftelijke en Mondelinge Tora).
© 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 11-05-2008, laatst gewijzigd op 11-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Tora

Reageer op het artikel "Bijbel 8: Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker en Esther"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.