Bijbel 1: Genesis en Exodus

Genesis begint met...het Begin. De schepping van de wereld, de dieren, en de eerste mens worden in dit boek beschreven. De Schepping is veel meer dan een geschiedenis verhaaltje. Achter elk woord en elk grammaticale nuance kunnen de diepste geheimen liggen. De verhalen zelf moeten veel kunstzinniger benaderd worden dan als 'Bijbel verhaaltjes.' In Exodus wordt vertelt hoe de Joodse natie wordt gevormd en hoe de Joden een heiligdom (Tabernakel) voor God bouwden.

Genesis (Beresjiet)

In het Hebreeuws wordt in plaats van het woord Genesis, de term Beresjiet gebruikt. Bersjiet betekent 'in het begin'.

Aantal voorbeelden hoe verhalen uit Genesis geïnterpreteerd moeten worden

Het feit dat de mens werd geschapen als laatste kan ons een aantal dingen tegelijk leren:

• Het leert ons dat de mens hét doel is van de schepping (het podium moest klaar gezet worden voor de ster arriveerde, Rashi).
• Het maakt ons nederig (zelfs het kleinste insect was eerder dan de mens, Gemara Sanhedrin 38a).

De mens werd alleen geschapen (we stammen er allemaal vanaf). Dit leert ons het volgende:

• Iemand die een ander doodt heeft de hele wereld gedood.
• Niemand kan zeggen dat hij belangrijker is dan de ander vanwege zijn voorouders. Uiteindelijk stammen we af van één bron.
• De grootheid van God. In dat ruw materiaal van de eerste mens, werd al het genetische materiaal gestopt om de immense variëteit te scheppen van het menselijk leven (Sanhedrin 37a).

Genesis is het boek over de manier waarop de wereld werd gebouwd; haar regels en doel; haar mensen

Genesis is veel meer dan een verhalenboek over de eerste moord, de eerste overstroming, de eerste georganiseerde revolutie tegen God, of de eerste generaties van het Joodse Volk. Die verhalen zijn er, maar dat is niet de kern waar het omdraait.

Dit is het boek over de manier waarop de wereld werd gebouwd; haar regels en doel; haar mensen, groot en klein. Dit, samen met de Tenach als geheel, is het boek over God zelf. Alles dat we ooit over God weten staat op deze pagina's. Maar het zou vele levens kosten om het allemaal te zien en te leren. Misschien is het belangrijkste doel wanneer we de Tenach leren het simplistische middelbare school verstand van deze grote mensen en gebeurtenissen te overstijgen en ze te onderzoeken door volwassen ogen.

Genesis op 'Bijbelverhaal' niveau

Genesis beschrijft de schepping, de vroege generaties (Abraham, Izaäk, Jakob en de geboorte van Jakobs 12 zonen en 1 dochter), en uiteindelijk de afdaling van deze kleine familie naar de spirituele leegheid van Egypte.

Genesis begint bij het begin dat het jaar 0 was volgens de Joodse kalender (het jaar 3760 voor de gewone jaartelling). Het boek eindigt met de dood van Jozef in het Joodse jaar 2309 (1451 voor de gewone jaartelling).

Vele verborgen passages in Genesis

Veel passages van de Tora werden op een manier geschreven dat veel meer verbergt dan dat het openbaart. Als je de simpele versie van het verhaal van Jakob die zijn broer Ezau ontmoet (Genesis 32), vergelijkt met het verhaal volgens de mondelinge traditie (zie het commentaar van Rashi), dan zie je twee erg verschillende benaderingen. Natuurlijk, er zijn geen verhalen of beschrijvingen in de vijf boeken (Choemasj) die niet waar zijn, maar wat de mondelinge Tora toevoegt is meer dan een extra detail. Het is een hele benadering, het is een drie-dimensionaal begrip. De Choemasj zonder de klassieke commentatoren (wier woorden gebaseerd zijn op de Talmoed en de Midrasjiem), is niet meer dan Bijbelverhalen. Zij lijken mooi...maar bij een tweede gedachte zijn ze niet erg logisch.

Voorbeelden van passages. Kijk of je enige logica kan vinden in waarom God wil dat we die passages lezen.

• Genesis 15:8-17 (vraag: wat hebben de dieren en de zonsondergang en het vuur te maken met de conversatie?)
• Exodus 4:24-26 (vraag: wat heeft alles hier met alles te maken?)
• Deuteronomium 22:12 (vraag: waar verwijst deze passage naar?)

Waarom die geheimzinnigheid?

Waarom die geheimzinnigheid? Waarom kon God niet directer zijn? Als antwoord kan gezegd worden dat de Geschreven Tora een beetje 'mondeling' is, het heeft ook haar eigen sleutel nodig. Waarom? Zodat zelfs als een kopie van de Joodse Bijbel in handen komt van andere naties, zij niet echt zouden weten wat er speelt zonder het commentaar van de mondelinge wet. Met andere woorden, het is nog steeds het eigendom van het Volk dat aan de Berg Sinaï stond.

---

Exodus (Sjemot)

In het Hebreeuws wordt in plaats van Exodus het woord Sjemot gebruikt. Sjemot betekent 'namen'. Exodus kan in twee delen worden verdeeld:

1. Opbouw van een Goddelijke natie
2. Bouw van Tabernakel

Exodus: opbouw van een Goddelijke natie

Het is eerlijk te zeggen dat -het verslag van de Egyptische slavernij van de familie van Jakob; de Tien Plagen; de exodus uit Egypte; het rondzwerven door de woestijn; het geven van de Tora op de Berg Sinaï -allemaal ingrediënten waren voor de opbouw van een Joodse natie.

Net zoals vaak de identiteit van een persoon vaak gevormd wordt door tragedie -en vaak op een positieve manier- zo werd de natie van Jakob gevormd en volwassen gemaakt door hun verschrikkelijke ervaringen in Egypte. Het waren deze generaties die de nauwe, vertrouwde relatie die het volk met God zou genieten, aanscherpte...omdat er simpelweg niemand anders was op wie ze konden vertrouwen.

Het was in de leegheid dat God zei: "Ik ben de Here, uw God, die u uit het land Egypte, uit het diensthuis, geleid heb. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben." (Exodus 20:1-3)

God Zelf sprak tegen ons. Tegen ons allemaal. Dat is absoluut glashelder uit de woorden van de Bijbel. Er is geen dubbelzinnigheid in het lezen van dit. Of deze openbaring gebeurde en alles is het Woord van God, of het hele boek van start tot finish is een leugen.

Het waren deze jaren in de leegheid, een plaats waar geen mensen natuurlijk zouden kunnen hopen zo lang te overleven, dat de Joden op God vertrouwden. In deze jaren bouwden de Joden de grootste jesjiva in de geschiedenis van de wereld. Er was niets anders te doen in de woestijn dan de Tora te bestuderen die hun leraar Mozes hen had geleerd.

Dit is hoe een natie wordt gebouwd.

Exodus: bouw van Tabernakel

Wat is een Tabernakel? In een notendop, een plaats apart voor God in het midden van het Joodse kamp. De tijdelijke, draagbare versie gebouwd in de woestijn die de 'Misjkan' (Tabernakel) werd genoemd. In latere jaren bouwden de Joden in het Land Israël een permanente structuur de 'Beit Hamikdasj' (Tempel).

Het boek Sjemot eindigt op het moment van de bouw van de Tabernakel, in het jaar 2449 (1311 voor de gewone jaartelling.)

Meer over de Bijbel is te lezen in mijn special Joodse Bijbelboeken (de Schriftelijke en Mondelinge Tora). © 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 27-04-2008, laatst gewijzigd op 30-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De eerste vijf boeken van de bijbel: Wie de bijbel leest, begint meestal bij het begin. Om deze reden hier een korte inhoud van de eerste vijf boeken van de bijbel: Genesis, Exoudus, Leviticus, Numeri en Deu…
• Wat is de Tora? - de Geschreven en Mondelinge Tora: De Tora is de as waar omheen het Jodendom draait. Als je wilt weten wat de Joodse benadering is inzake een bepaalde kwestie; als je wilt definiëren wat het…
• Bijbel (Tenach) - Canon & Tora: Het Oude Testament (Tenach) is in de loop der geschiedenis met verschillende benamingen aangeduid. De vroegste benaming is 'HaSefariem' (de boeken). Dit werd door Grieks sprek…
• Joods religieuze boeken na de Bijbel: De na-bijbelse literatuur wordt rabbijnse literatuur genoemd. Het is voor de meeste mensen ontoegankelijk omdat goede kennis van het Hebreeuws en het Aramees vereist is.…
• Joodse jongensnamen en hun betekenis: letter E F G H: In dit artikel aandacht voor Joodse jongensnamen en hun betekenis. In dit deel komen de letters E F G H aan de orde. U vindt hier namen zoals: Efraïm, Eh…

Bronnen en/of referenties

• Tora