InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek

Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek

Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek Pirkei Avot (פרקי אבות – Spreuken of Wijsheid der Vaderen) is een traktaat uit de Misjna (Mondelinge Tora) dat handelt over Joodse moraal, waarden en ethiek. Pirkei (Pirké) Avot bevat tijdloze wijsheid. Het is een verzameling ethiek, eerlijkheid en advies. Maar aan het begin vertelt het dat zelfs dit deel van het Joodse leven uit de Sinaï kwam. Het is dus onderdeel van het Jodendom. Formeel wordt het op de zes Shabbats (elke Shabbat één hoofdstuk) gelezen tussen de Joodse feesten Pesach en Sjawoeot. Tegenwoordig wordt het zelfs tot Rosh Hashana (Joods Nieuwjaar) gelezen, dus de hele zomer lang. Doel van de studie van Pirkei Avot is zelfverfijning en karakterverbetering. Het is de bedoeling om spiritueel sterk en gezond te blijven en de morele uitdagingen van de zomerperiode, waarin mensen vaak relaxter zijn ten aanzien van morele en religieuze standaards, aan te kunnen.

Schriftelijke en Mondelinge Tora

Op de Berg Sinaï heeft G'd aan Mozes de Schriftelijke en Mondelinge Tora geopenbaard. De Schriftelijke Tora bestaat uit de vijf boeken van Mozes, later aangevuld met de andere Bijbelboeken. De Mondelinge Tora geeft commentaar op de Schriftelijke Tora. Deze werd generaties lang mondeling doorgegeven door leraar aan student. Rabbi Juda de Prins besloot in de tweede eeuw de Mondelinge Tora op schrift te stellen omdat hij vreesde dat de mondelinge kennis anders verloren zou gaan vanwege de vervolgingen van de Joden. Hij maakte er een zesdelig document van en noemde het de Misjna.

De Misjna en het traktaat Avot

Vaderen

De Misjna bestaat uit 63 traktaten en bespreekt alles op het gebied van de Joodse wet: landbouw, feestdagen, het civiele recht, familierelaties, offers, etc. Eén van de traktaten wordt de Avot (Vaderen) genoemd. 'Vaderen' verwijst naar de traditie via de generaties. Als zodanig moet iemand niet zeggen dat de uitspraken van een bepaald persoon in een bepaalde generatie niet geaccepteerd moeten worden, omdat ze geen deel uitmaken van de Tora. Aangezien er een hele lijst van leraren is, blijkt de geldigheid voor elke generatie. Daarnaast verwijst 'Vaderen' naar de rechters die arbitraire uitspraken moeten doen en dus goede en oprechte karaktereigenschappen moeten hebben.

De structuur van de Pirkei Avot

Er zit een bepaalde tijdsstructuur in de Spreuken der Vaderen. Het wordt meestal geciteerd in opeenvolgende generaties.

Wat is de relatie tussen de “Vaderen” en een code van ethiek en moraal?

Er worden vele reden genoemd voor de bijzondere naam van het traktaat. “Vaderen” kan ook gelezen worden als “Ouderen”.
  • Omdat ouders en onderwijzers het voorbeeld vormen bij ethisch onderwijs. De Misjna wijze Shammai zegt in Pirkei Avot 1:15: “Zeg weinig en doe veel.”
  • “Vaders” kan ook vertaald worden als “algemene principes” waarin de hele morele code staat beschreven.
  • Het vormt de “vader” voor alle andere Tora-leringen. Zonder behoorlijk fatsoen is er geen Tora. Daarom wordt de Pirkei Avot voor de ontvangst van de Tora op Shawoeot bestudeerd.
  • Slaag je erin om iemand te leren om een 'mentsch' (mens) te worden dan heb je die persoon getransformeerd. Je bent als een “vader” c.q. “ouder” voor hem.

Wanneer wordt Pirkei Avot bestudeerd?

Pesach en Shawoeot

Formeel wordt Pirkei Avot tussen Pesach en Shawoeot, de zeven weken van de Omer-telling, bestudeerd. Elke Shabbatmiddag na het middaggebed wordt een hoofdstuk gelezen. Dit gebeurt zes Shabbats lang. Nadat de Joden Egypte hadden verlaten, moesten ze zichzelf verfijnen qua gedrag en karakter. Dit was nodig om in goede spirituele toestand de Tora te ontvangen. Ook met het tellen van de Omer wordt het karakter geperfectioneerd. Het bestuderen van de Pirkei Avot helpt daarbij. Het gaat immers om teksten over de moraal, ethiek en waarden.

Zomertijd

Vele traditionele Joden blijven de Spreuken der Vaderen ook na Shawoeot bestuderen tot aan Joods Nieuwjaar (Rosh Hashana). Dit komt omdat in de zomertijd er vaak een relaxte houding is ten aanzien van moraal en religie. Door de Avot te bestuderen blijft men spiritueel sterk en gezond en kunnen de verleidingen van de zomer worden weerstaan.

Chabad-website

Op de Chabad-website is veel informatie te vinden over Pirkei Avot. De teksten van de Spreuken der Vaderen zijn in het Engels en het Hebreeuws te lezen. Er zijn allerlei artikelen aanwezig die de zes hoofdstukken bespreken. Ook is er audiomateriaal te vinden om inspiratie op te doen. De Lubavitcher Rebbe adviseerde zijn volgelingen en andere Joden om naast de studie van Pirkei Avot ook één keer per week een diepgaande studie te doen van een Misjna-paragraaf.

De hele Tora is bedoeld om het karakter te verfijnen

De achtjarige zoon van de Alter Rebbe vroeg eens aan zijn vader wat de opmerking van Rabbijn Simon bar Yochai (Misjna wijze die leefde van circa 100 tot 160 van de gewone jaartelling) "midosai bestuderen" betekent. Het kan twee betekenissen hebben: "Leer mijn leringen" (zoals het Rashi commentaar zegt), of "Leer mijn karaktereigenschappen," volgens de eenvoudige betekenis van de term middos. De Alter Rebbe gaf als antwoord: "De Tora die ons werd gegeven bestaat geheel uit voorbeeldige karaktereigenschappen. Zelfs zijn straffen zijn echt vriendelijkheid en goedheid. Zo zijn de twee interpretaties in feite één en onderling afhankelijk. Het is onmogelijk om voorbeeldige karaktereigenschappen zonder Tora-kennis te hebben en het is onmogelijk om Tora-kennis te hebben zonder voorbeeldige karaktereigenschappen."

Lees verder

© 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joods religieuze uitsprakenJoods religieuze uitsprakenVoor veel mensen zijn uitspraken uit de Bijbel veel betekenend. Je vindt ze terug bij trouwplechtigheden, begrafenissen,…
Hillels paradox - een uitleg van rebbe SchneersonHillels paradox - een uitleg van rebbe SchneersonDe mens is een eenzaam schepsel. Geen andere bewoner van Gods wereld koestert een gevoel van individualiteit; geen ander…
Omer Bhatti, een geheime zoon van Michael Jackson?Op 25 juni 2009 is Michael Jackson overleden. Sinds zijn sterven, zijn er veel verhalen rond gegaan. Is hij een natuurli…
613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemers613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemersIn deze derde serie over de 613 mitswot die Joden na moeten leven aandacht voor de Shabbat, hoogtijdagen, kosjere wetten…
Toe Bisjwat: eenheid en doel van de ScheppingToe Bisjwat is een geschikte tijd om de grootsheid van de schepping te waarderen en te eren. We lezen in het derde hoofd…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors / Pixabay
  • http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/680360/jewish/What-Is-Ethics-of-Our-Fathers.htm
  • http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/517534/jewish/Why-is-it-Named-Fathers.htm
  • http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/2537390/jewish/Ethics-of-the-Fathers-Pirkei-Avot.htm
  • http://www.chabad.org/therebbe/article_cdo/aid/3317470/jewish/23-Elul.htm

Reageer op het artikel "Pirkei Avot: Misjna-traktaat over Joodse moraal en ethiek"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 21-07-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!