InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Hoe vormen christenen hun seksuele ethiek: vier factoren

Hoe vormen christenen hun seksuele ethiek: vier factoren

De interactie tussen het christelijk geloof en seksualiteit blijft een spannende materie. De wijze waarop christenen over seksualiteit denken wordt gevormd door vier elementen, die met elkaar verweven zijn en elkaar beïnvloeden. Hieronder een presentatie over hoe gelovigen hun visie motiveren en vormgeven.

Vier factoren die de christelijke ethiek beïnvloeden

Wie wil begrijpen, hoe de christelijke ethiek en theologie betreffende seksualiteit werkt, zal de dynamiek tussen deze elementen moeten begrijpen:

Theologie

De ontwikkeling van ethiek aan de hand van de bijbel en daaruit ontsprongen geestelijke stromingen en denkwijzen. Daarbij zijn er verschillen van inzicht tussen bijvoorbeeld protestantse kerken en de rooms-katholieke kerk. Christenen ontlenen hun kaders aan de bijbel, maar ook hierin zijn verschillende opvattingen. Je hebt bijvoorbeeld een orthodoxe stroming, die probeert de bijbel zo letterlijk mogelijk te volgen en de meer progressieve richting, die meer de achterliggende bedoeling zoekt en die principes probeert in een moderne setting te vertalen en toe te passen.

In de bijbel staat bijvoorbeeld dat je alleen mag hertrouwen, als je partner overspel pleegt. De tekst uit Mattheüs 19: 8-9 luidt:
Hij zeide tot hen: Mozes heeft u met het oog op de hardheid uwer harten toegestaan uw vrouwen weg te zenden, maar van den beginne is het zo niet geweest. Doch Ik zeg u: Wie zijn vrouw wegzendt om een andere reden dan hoererij en een andere trouwt, pleegt echtbreuk.

De orthodoxe beweging zegt dan: het staat er zoals er staat, niks aan relativeren! Die kijken vooral naar het tweede vers. De progressieve beweging kijkt liever naar de context in het eerste vers en denkt dat de bedoeling vooral is, dat je zorgvuldig om moet gaan met scheidingen en niet zomaar je partner moet verlaten als het tegenzit of haar kookkunst niet bevalt, wat iets anders is dan grove misstanden in gebroken en moeizame relaties.

Uiteraard is het niet altijd zo zwart-wit, orthodoxe christenen denken ook na over de culturele context van de bijbel. Je zal in een conservatieve richting ook niet horen spreken over stenigen van opstandige pubers, terwijl dat ook echt in de bijbel staat, in Deuteronomium 21:18-21. De progressieve geesten kunnen ook absolute waarden blijven hanteren, zoals bijvoorbeeld de overtuiging dat seks thuishoort in een monogame liefdesrelatie.

Cultuur

De manier waarop mensen boodschappen ontvangen en doorgeven aan elkaar in de opvoeding, maatschappij, maar ook persoonlijke ervaringen. Gevoelswaarde is hierin belangrijk, evenals de manier waarop mensen met elkaar omgaan, de sociologie.
Mensen praten sowieso niet makkelijk over seks, maar bij christenen komt er een religieus element bij, dat niet altijd positief is. Seksualiteit wordt vaak als iets heel exclusiefs voor getrouwde of monogame stellen beschouwd. Masturbatie wordt soms praktisch gelijkgesteld aan geestelijk overspel, evenals fantaseren of zelfs maar bewonderend kijken naar het andere geslacht.

Daarnaast is er verschil tussen de westerse christenen en die uit andere delen van de wereld. Als een Afrikaan in de bijbel leest over polygamie, dan beleeft hij dat op een andere manier dan een Europese christen, omdat in veel Afrikaanse gebieden het nog een actuele praktijk is. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor bijbelgedeeltes over vervloekingen, boze geesten en de oorzaken van ziektes. Hoe de bijbel gelezen en geïnterpreteerd wordt, hangt dus ook af van de eigen cultuur.

Wel heeft de dominante westerse cultuur, met christelijke roots, historisch bezien een sterke invloed gehad op de zienswijze van seksualiteit en ethiek in het algemeen in vele delen van de wereld.

Seksuologie

De wetenschappelijke ontwikkeling en bevindingen over seksualiteit. Wetenschap is altijd in beweging, met voortschrijdende inzichten. Over het algemeen is dit echter een volwassen tak van wetenschap en waardevol voor voorlichting voor kinderen en jongeren en de begeleiding van mensen met seksuele problemen of vraagstukken.

Christenen zijn helaas niet erg happig op onderzoek naar seksualiteit en hun respons is niet altijd constructief geweest. De eerste wetenschappelijke onderzoeken van Alfred Kinsey in Amerika naar het seksuele gedrag waren veel gelovigen een doorn in het oog. Het maakte duidelijk dat mensen veel vaker seks buiten het huwelijk hadden dan wenselijk. Objectief wetenschappelijk onderzoek werd dus belasterd. Weliswaar was Kinsey een activist van liberale snit, maar veel data van zijn onderzoeken bleef overeind staan als betrouwbaar en zijn werk was al zodanig baanbrekend.

Objectieve inzichten kunnen bepaalde vraagstukken in een ander licht plaats en ons uitdagen onze beleving van seksualiteit kritisch onder de loep te nemen.Veel christenen zullen echter de bijbel als primaire norm nemen. Ze zullen de wetenschappelijke bevindingen inpassen in hun eigen uitgangspunten van seksuele ethiek. Wrijvingspunt kan dus zijn, hoe waarden-neutraal bevindingen uit seksuologie zijn en of christenen dat kunnen inpassen in hun progressieve of orthodoxie ethische kaders. Het is natuurlijk ook mogelijk, dat sommige theologen en ethici hun eigen uitgangspunten kritisch zullen evalueren, als evidente wetenschappelijke bevindingen hun daartoe uitdagen.

De interactie

We leven in een interactieve wereld, waar het haast onmogelijk voor gelovigen is, om zich te isoleren van nieuwe inzichten, met soms een overmaat van informatie en kennis. De meeste gelovigen leven niet meer op eilandjes van hun eigen sub-cultuur. Bovendien beleven christenen relaties ook anders. Vroeger was het huwelijk de norm en men trouwde zelfs niet met gelovigen uit een andere kerk, laat staan een niet-christen. Nu is samenwonen meestal een geaccepteerde praktijk en ook over seks denkt men ruimer.

Onder interactie vallen ook ervaringen op dit gebied. Was de seksuele ethiek realistisch en enkel positief of waren er ongewenste neveneffecten? Beantwoordde de theologie en ethiek aan de vragen en noden van de gelovigen? Christelijke gemeenschappen worden daardoor geprikkeld en geconfronteerd met vraagstukken, die veel moeilijker te negeren zijn of onder het tapijt geveegd kunnen worden. Kerken worden uitgedaagd zich te verdiepen in seksualiteit en hun communicatie te verbeteren. Er is een groeiend besef van de noodzaak tot een andere manier van geloof beleven en delen.

Afsluitend

Een theoloog of ethicus is dus geen onbeschreven blad en zal dus ook culturele bagage in zijn ontwikkeling hebben meegekregen. Het milieu waarin men opgroeit heeft grote invloed op de positiebepaling in ethisch opzicht. Wat kreeg men zelf mee aan voorlichting? Hoe werd omgegaan met vragen op gebied van seksualiteit en liefde in eigen gezin en kerk?

Ook de mate van kennis van seksuologie is van invloed. Uiteraard hoeft elke factor niet perse doorslaggevend te zijn voor de positiebepaling en ethiek. Dat heeft ook te maken met de individuele vrijheid van het bepalen van een eigen oriëntatie en visie.
© 2017 Deridex, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Peuters en seksualiteitPeuters en seksualiteitSeksualiteit, is dat van toepassing op peuters? Jazeker, seksualiteit is niet iets wat pas op de latere kinderleeftijd b…
Homo-, hetero- en biseksualiteitIn tegenstelling tot vele dieren, vallen de meeste mensen op de wereld op mensen van het andere geslacht, maar er zijn o…
Wat is A-seksualiteit?Wat is A-seksualiteit?A-seksueel, frigide of non-libidoïsme het zijn verschillende benamingen voor mensen die geen seksuele gevoelens hebben.…
Seksuoloog, seksuologie en de seksualiteit specialistSeksuoloog, seksuologie en de seksualiteit specialistWat is een seksuoloog? Wat doet een seksuoloog? Voor welke seksuele problemen kan je terecht bij een seksuoloog? Kan je…
Christelijke rockSommige christenen vinden alle harde muziek van de duivel, sommige rockfans denken dat een christen nooit naar goede muz…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia over Kinsey : https://nl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Kinsey
  • Bijbel, Mattheüs 19, Deuteronomium 21:18-21

Reageer op het artikel "Hoe vormen christenen hun seksuele ethiek: vier factoren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Deridex
Laatste update: 20-07-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!