Sterven VI: verbod op crematie - een Joodse visie

Het Jodendom verzet zich tegen crematie. De gecremeerde resten worden niet toegelaten op een Joodse begraafplaats. Uitzondering zijn Joden die tegen hun wil zijn gecremeerd, zoals het geval bij de Holocaust. Veel traditionele rouw wetten worden niet nageleefd. Wel wordt Kaddiesj gezegd en het is zeker juist om liefdadigheid en mitswot te doen ter ere van de zielen. Maar waarom verbiedt de Tora crematie? Waarom is het lichaam heilig?

Het Bijbelse gebod

De ziel van de mens komt van Boven. Wanneer de missie op aarde is vervuld, keert de ziel terug naar zijn bron (God). Het lichaam kwam daarentegen van de aarde en moet daarom aan de aarde worden teruggegeven. In Deuteronomium 14 staat dat het lichaam binnen een dag moet worden begraven. De Talmoed concludeert hieruit dat het lichaam in zijn geheel moet worden begraven en niet mag worden gecremeerd. Crematie vernietigd een lichaam grotendeels en maakt het begraven van het vlees onmogelijk en is dus in strijd met het Bijbels gebod.

Onze verantwoordelijkheden ten aanzien van het lichaam

Volgens de Joodse wet behoort het lichaam aan God. Een menselijk wezen heeft het lichaam te leen en moet daarom in zijn geheel teruggegeven worden. Bovendien is de mens geschapen naar Gods beeld. Iedere verminking is een verminking van God. Daarom zijn bijvoorbeeld tatoeages ook verboden en is hygiëne erg belangrijk. Maar ook zulke zaken als autopsie zijn verboden. Zaak is om de overledene zo snel mogelijk te begraven zodat het lichaam eeuwig kan rusten. Er is geen grotere schending van onze legale en morele verantwoordelijkheden aan de Eigenaars lichaam (God) dan cremeren.

Onze relatie met onze lichamen

Wanneer de lichaam het voertuig wordt van de ziel om goede daden te verrichten wordt het lichaam geïnvesteerd met waarde en heiligheid. Het lichaam wordt als heilig gezien, als de tempel van de ziel en het medium waarmee we goede dingen kunnen doen in deze wereld. Een object waarmee goede daden worden verricht kan niet onteerd worden. Zo worden ook papieren met woorden van de Tora erop of gebedsriemen begraven. Als dat soort dingen met respect worden behandeld, moet dat ook gebeuren met het lichaam. Als Joden geloven we dat er een doel is in het leven, een doel voor deze wereld, een doel voor de schepping. Er zijn andere religies die geen waarde hechten aan het lichaam en alleen aan de ziel. Het Jodendom hecht echter ook waarde aan het lichaam omdat het geschapen is door God.

Twee belangrijke principes van het Joodse geloof zijn:

• de uiteindelijk verlossing van het Joodse Volk en de wereld door de Masjiach (Messias)
• de opstanding van de doden, waarbij de zielen zullen terugkeren in de lichamen

In het Messiaanse tijdperk zullen onze lichamen God waarnemen: "En de glorie van de Heer zal worden geopenbaard en al het vlees tezamen zal zien dat de mond van de Heer sprak."

Crematie is een verwerping van het concept van de opstanding

Crematie is in feite een verklaring dat als de ziel eenmaal het lichaam heeft verlaten, het levenloze lichaam zijn doel heeft gediend en verder geen waarde heeft. Onze wijzen verklaren dat degenen die de opstanding ontkennen niet zullen opstaan in hun eigen lichamen maar in andere lichamen. Dit zal ook gebeuren met degenen die gecremeerd zijn op eigen verzoek.

Volgens de Kabbala (Joodse mystiek) verlaat de ziel het lichaam niet onmiddellijk na de dood. Een abrupt vertrek zou intens pijnlijk zijn voor de ziel. De geleidelijk ontbinding van het lichaam stelt de ziel in staat langzaam het lichaam te verlaten en te acclimatiseren aan zijn nieuwe toestand.

Samenvatting

crematie:

• is een transgressie van een Bijbelse wet onze doden te begraven
• toont een verwerping van Gods eigendom over alle schepsels
• doet onze legale verantwoordelijkheid geweld aan om terug te geven wat was geleend
• bevat een verwerping van het Joodse geloof in tzelem Elokim (geschapen naar Gods beeld)
• bevat een verwerping van het Joodse geloof in de opstanding van de dode
• zal veroorzaken dat het lichaam niet terug zal keren tot het Joodse Volk wanneer de tijd van de opstanding komt
• doet het Bijbels verbod geweld aan geen heidense praktijken te volgen
• veroorzaakt een intense pijn aan de ziel
• correspondeert niet met de Joodse geschiedenis om het lichaam correct te begraven
• verklaart dat het lichaam verder geen waarde heeft

Meer lezen over sterven, lees dan mijn special Omgaan met de dood - een Joodse benadering. © 2008 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 28-02-2008, laatst gewijzigd op 21-03-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Gezond lichaam en ziel. Een Joodse visie: Het lichaam is een verfijnd instrument dat als voertuig dient van de ziel. Als het lichaam niet goed functioneert dan kan het niet zijn doel naleven. Vandaar dat een…
• Sterven I: dilemma's bij einde van het leven - Joodse visie: Het einde van het leven gaat vaak gepaard met moeilijke beslissingen. Het proces van het los maken van de ziel uit het lichaam gebeurt meestal nie…
• Sterven V: begrafenis - een Joodse visie: Stof zijt gij en als stof zult ge wederkeren, zei God tegen Adam, de eerste mens (Genesis 3:19). In de woorden van Koning Salomo: "En de aarde keert terug naar het l…
• Tora-exegese 72: Mozes en de Messias - Exodus (4:13): De Joodse wijzen stellen dat de eerste verlosser de laatste verlosser zal zijn. Dit wil niet zeggen dat Mozes en de Masjiach (messias) dezelfde zijn. Moz…
• Kabbala: reïncarnatie in het Jodendom: Is er een verband tussen zielen die nu leven en die vroeger bestonden? In het Jodendom wordt niet door iedereen in reïncarnatie geloofd. Maar toch zijn er die er in gel…

Bronnen en/of referenties

• Rabbijn Naftali Silberberg (Lubavitcher Jood)