Droom van de Farao - visie van de Lubavitcher rebbe

En zie, uit de rivier stegen zeven koeien, schoon van uiterlijk en gezond van vlees, en gingen weiden in het oever gras. En zie zeven andere koeien stegen na hen op uit de rivier, slecht van uiterlijk en mager van vlees, en plaatsten zich naast de koeien aan de oever van de rivier (Genesis 41:2-3). Hoe kunnen de koeien naast elkaar bestaan? Een nadere toelichting op de uitleg van Jozef van de droom van de Farao door rebbe Menachem Mendel Schneerson.

De zeven vette koeien

• Vette koe 1: de economie
• Vette koe 2: vrijheid en democratie
• Vette koe 3: moderne technologie
• Vette koe 4: moderne medicijnen
• Vette koe 5: Amerikaans Jodendom
• Vette koe 6: de politieke staat van de natie
• Vette koe 7: de spirituele staat van de natie

De zeven magere koeien

• Magere koe 1: de economie
• Magere koe 2: vrijheid en democratie
• Magere koe 3: moderne technologie
• Magere koe 4: gezondheidszorg 21ste eeuw
• Magere koe 5: Amerikaans Jodendom
• Magere koe 6: de politieke staat van de natie
• Magere koe 7: de spirituele staat van de natie

Naast elkaar op de oever van de rivier

Een belangrijk maar vaak overziend detail van Farao's beroemde droom is het feit dat de zeven magere koeien naast de zeven vette koeien stonden op de oever van de rivier. Met andere woorden, alle veertien koeien bestonden gelijktijdig in Farao's droom -niet zoals in werkelijkheid waarbij de zeven jaren van honger na de zeven jaren van overvloed kwamen.

Dit is waarom Farao's wijze mannen die allerlei exotische interpretaties hadden van zijn dromen, niet met de oplossing kwamen. Wanneer zijn koeien vet? Wanneer er voldoende oogst is! En wanneer zijn koeien mager? Wanneer er honger is. Hetzelfde geldt voor de volle en magere aren. Wat kon er duidelijker zijn?

Maar Farao zag de vette en de magere koeien naast elkaar staan grazen. Je hebt geen jaren van overvloed en jaren van honger op hetzelfde moment, zeggen de wijzen. De droom moet iets anders betekenen, iets minder duidelijk meer metaforisch.

Jozefs genialiteit

Jozefs genialiteit was dat hij begreep dat Farao's dromen niet alleen uit zouden komen, maar hij instrueerde ook hoe er mee om te gaan: de dromen vertelden Farao om de zeven jaren van overvloed samen te laten gaan met de zeven jaren van honger. Toen Jozef aan Farao vertelde hoe zich voor te bereiden op de komende honger, gaf hij niet ongevraagd advies: dat advies was deel van de interpretatie van de droom. Als je de voorraad graan opslaat van de overvloedige jaren, zei Jozef, dan zullen de zeven vette koeien nog steeds aanwezig zijn wanneer de zeven magere koeien uit de rivier komen, en de magere koeien zullen wat te eten hebben.

Galoet (ballingschap) is een droom

De chassidische meesters merken op dat de eerste Galoet (ballingschap) kwam in een waas van dromen. Jozefs dromen, de bakkers en de schenkers dromen en de dromen van de Farao brachten Jozef en zijn hele familie naar Egypte waar zij leden onder de ballingschap, slavernij en vervolging tot hun bevrijding door Mozes meer dan twee eeuwen later. Jakobs eerdere ballingschap naar Charan begon en eindigde met dromen.

Want ballingschap is een droom: een staat van bestaan vol vertroebelde metaforen, verschrikkelijke overdrijvingen en logische onmogelijkheden. Een staat waarin vette en magere koeien naast elkaar bestaan, waarin een koe gelijktijdig vet als mager kan zijn.

Galoet is een plaats waar een economie zowel gezond als slecht is, waar vrijheid het beste en het slechtste uit de mens haalt, waar sprake is van geestelijke rijkdom en armoede.

Maar er is een manier om om te gaan met deze kosmische warboel. Luister naar Jozefs gepraat. Ren niet weg van de droom, zegt Jozef, kijk niet naar een andere betekenis. Gebruik het. Als de Galoet je toont met de paradox van de vette en magere koeien die samen grazen op de oever van de rivier, gebruik de vette koe om de magere koe te voeden. Maak de droom de oplossing.

Meer over het jodendom is te lezen in mijn special Jodendom: joodse zienswijzen (deel III).