Het jodendom, sterven en rouw

Dit is een artikel over het jodendom. Het gaat er in dit artikel over hoe joden omgaan met sterven en rouw.

Vroeger was een marteldood bij de Joden een eervolle zaak, het heette Isaak.
In de joodse bijbel is weinig te vinden over de dood. Volgens de joden was er onder de aarde een plaats waar doden een duister en slecht leven lijden. Die wereld noemen ze sjeool. Volgens de joden bestaat er in de dodenwereld geen contact meer met God. In de sjeool wordt een selectie gemaakt: de rechtvaardigen gaan naar het paradijs, in het joods Gan-Eden. De goddelozen verblijven in de hel, in het joods noemen ze dit: Gehenna.

Als iemand stervende is moet die iemand niet in een richting gaan liggen. Bij de joden is het gebruikelijk dat als je op sterven ligt die iemand zich dan in orde brengt en hij moet zich daarnaast ook nog verzoenen. Als degene uiteindelijk dood is zullen zijn of haar broers en zussen de dode wassen en linnen doodskledij aantrekken. De kist waarin de dode komt te liggen moet van onbewerkt hout gemaakt zijn. Het ritueel bij de begrafenis is weinig bijzonders, de familieleden scheuren de kleren van de dode kapot en daarna wordt er zand over de kist gestrooid. Op het einde wordt een kaddiesj gehouden, een gebed waarin niets over de dood gezegd wordt.

Over de kist ligt een zwarte doek. In de dood is iedereen gelijk. De familie en de vrienden brengen de kist naar de begraafplaats. Er zijn speciale joodse begraafplaatsen in Nederland. Ook in Scheveningen is een joodse begraafplaats. Wat God geschapen heeft, mag je niet zomaar vernietigen. Maar joden geloven ook, dat zij eens weer levend zullen worden. Het zal gebeuren in de tijd, dat er vrede in de wereld gekomen is. In dat rijk is al het kwaad verdwenen. Die tijd wordt de Messiaanse tijd genoemd.

Het lichaam van een orthodoxe jood wordt altijd begraven, maar sommige liberale joden staan ook crematie toe. Na de begrafenis nemen de ouders, de man of de vrouw, zussen, broers of kinderen van degene die overleden is de sjiva in acht, een rouwperiode van zeven dagen. Ze zitten de hele dag op lage stoelen, terwijl er familieleden en vrienden langskomen om met ze te bidden, ze te troosten of om eten mee te brengen. Op de sterfdag wordt elk jaar een herdenkingskaars afgestoken en gebeden. Het goede in de mens zal evenwel het slechte overwinnen. Een ander belangrijke overtuiging vormt de 'onsterfelijkheid van de ziel'.

Ook voor joden is de dood niet het einde. Wie goed was tijdens zijn leven, zal bij God mogen leven in het paradijs. Maar wie slecht was, gaat naar de hel. Er is een eeuwig leven na de dood in de komende wereld. Hoe die wereld er precies uitziet wordt niet gezegd. Wie sterft, moet zo snel mogelijk begraven worden. Zo'n begrafenis is altijd heel eenvoudig, zelfs bij rijke families. De kist is van ruwe planken gemaakt. Bloemen hoeven niet. Elk jaar wordt de sterfdag herdacht.

Voor joden is lijden een straf, absurd maar ook opvoedend. De oorzaak van het lijden is de zonde, een onbekende beproeving. Joden moeten verzet, onderwerping en solidariteit vertonen ten opzichte van leed en God zal daarbij de straffende zijn, maar ook oproepen tot bevrijding. Hij zal liefdevol zijn en troost bieden. © 2006 - 2010 Me-to-you, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 09-10-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Me-to-you is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Sterven VII: psychologie van rouwen - een Joodse visie: In het Jodendom wordt rouwen als iets heel belangrijks gezien. Vandaar dat er ook regels zijn. Het ergste verdriet vindt de uren na de dood plaats. Daa…
• Sterven: depressie: Iemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Deze fasen kunnen door elkaar heen lopen. Ik wil het nu…
• Sterven IX: troosten van de achterblijvers - Joodse visie: Een heilige verplichting opgelegd aan iedere Jood is om de rouwenden te troosten, of hij familie is of niet, en of hij een vriend is of een verre ke…
• Rouw: de minnares of schaduwweduwe: In naam van de liefde vraag ik hiermee uw aandacht voor de schaduwweduwe. In onze Westerse cultuur is het kerngezin (1 man, 1 vrouw en een aantal kinderen) de norm. Binnen…
• Boekrecensie: Geen bloemen, wel bezoek - rabbijn R. Evers: Geen bloemen, wel bezoek (1997) betreft een analyse van rouwverwerking van de Joodse theorie en praktijk. Het is een boek geschreven vanuit een diep…