Tora-exegese 20: God geeft Abram Kanaän - Genesis (12:6-8)

In Genesis 12:6-8 kunnen we lezen dat God aan Abram het land Kanaän schenkt voor hem en zijn nageslacht (het Joodse Volk). Als dank bouwt Abram een altaar en brengt een offer aan God. Het Land Israël is van het Joodse Volk door Goddelijk legaat en geen kracht op aarde kan het van de Joden afpakken.

Genesis 12:6-8

En Abram trok het land door tot de plek bij Sichem, tot de terebint Moré; en de Kanaänieten waren toen in het land. Toen verscheen de Here aan Abram en zei: Aan uw nageslacht zal Ik dit land geven. En hij bouwde een altaar voor de Here, die hem verschenen was. Toen brak hij vandaar op naar het gebergte ten Oosten van Bethel, en hij spande zijn tent, met Bethel tegen het Westen en Ai tegen het Oosten, en hij bouwde daar een altaar voor de Here en riep de naam des Heren aan.

De tekst in het Hebreeuws luidt:
ו וַיַּעֲבֹר אַבְרָם בָּאָרֶץ עַד מְקוֹם שְׁכֶם עַד אֵלוֹן מוֹרֶה וְהַכְּנַעֲנִי אָז בָּאָרֶץ. ז וַיֵּרָא יְהוָה אֶל-אַבְרָם וַיֹּאמֶר לְזַרְעֲךָ אֶתֵּן אֶת-הָאָרֶץ הַזֹּאת וַיִּבֶן שָׁם מִזְבֵּחַ לַיהוָה הַנִּרְאֶה אֵלָיו. ח וַיַּעְתֵּק מִשָּׁם הָהָרָה מִקֶּדֶם לְבֵית-אֵל וַיֵּט אָהֳלֹה בֵּית-אֵל מִיָּם וְהָעַי מִקֶּדֶם וַיִּבֶן-שָׁם מִזְבֵּחַ לַיהוָה וַיִּקְרָא בְּשֵׁם יְהוָה.

Genesis 12:6

En Abraham trok nu het land door.

Nachmanides:
Alles wat gebeurde bij de Aartsvaders is een wegwijzer voor hun kinderen. Dit is waarom de Tora zijn verslagen van hun reizen en andere gebeurtenissen uitgebreid behandelt...Deze komen allemaal als een instructie voor de toekomst: want wanneer er iets gebeurt bij één van de drie Aartsvaders, kan men begrijpen wat gaat gebeuren voor zijn nakomelingen.

Genesis 12:6

En de Kena'aniet was toen in het land.

Lubavitcher Rebbe:
De Tora zelf maakt melding van het feit dat de Kanaänieten het Beloofde Land bestuurden. Toch beloofde God het aan Abraham: "Aan je nakomelingen zal ik dit land aan je geven". God gaat zelfs een stap verder: "Aan je nakomelingen heb ik dit land gegeven." Daarin ligt een les voor alle generaties Joden. Hoewel we ons in de Galoet (diaspora) bevinden, onder de naties die machtiger zijn dan onszelf, tast dit niet onze eigendom van het Heilige Land aan. Het Land Israël is van ons door Goddelijke legaat en geen kracht op aarde kan het van ons afpakken.

Genesis 12:8

En hij riep de naam des Eeuwigen aan.

Talmud, Sotah 10a:
Said Reish Lakish: Lees niet "en hij riep", maar "en hij liet andere roepen". Dit is om ons te leren dat Abraham veroorzaakte dat Gods naam gesproken wordt door de monden van alle voorbijgangers. Hoe dat zo? Nadat zij aten en dronken, lieten zij zich door hem zegenen. Hij zei tegen hen: "heb je het van mij gekregen? Je voedsel is verschaft door de God van de wereld! Dank, prijs en zegen God.

Midrash Rabbah; Tosofot Shantz on Sotah 10:
Toen Abrahams gasten wensten hem te zegenen voor zijn gastvrijheid, zou hij tegen hen zeggen: Is het voedsel dat je gegeten hebt door mij verschaft? Je behoort God te danken, prijzen en te zegenen. Als zij weigerden zou Abraham geld hebben gevraagd voor het eten. Hoeveel ben ik je schuldig? zouden ze vragen. Een kruik wijn is één furlin, zou Abraham zeggen; een pond vlees, één furlin; een brood, één furlin. Wanneer de gast zou protesteren tegen deze hoge prijzen, zou Abraham zeggen: Wie verschaft je wijn in het midden van de woestijn? Wie verschaft je vlees in de woestijn? Wie verschaft je brood in de woestijn? Wanneer de gast de categorie zou realiseren waarin hij was zou hij uitroepen: Gezegend zij God van de wereld, van wie wij hebben gegeten.

Lubavitcher Rebbe:
Wat is de waarde van zo'n onvrijwillige uitspraak die voortkomt uitdrukt? Was dit niet slechts het in de mond nemen van woorden, los van enige overtuiging tot de waarheid van de Enige God of enig verlangen Hem te danken voor zijn voorzienigheid?

Maar Abraham had een visie van de mensheid die hem overtuigde dat elke positieve daad, woord of gedachte waarde heeft, ongeacht hoe oppervlakkig of hypocriet het mag blijken. Toen Abraham naar zijn gasten keek, zag hij geen heidenen af afgod dienaars; hij zag schepsels van God, mannen en vrouwen die waren geschapen naar het Goddelijke beeld en een potentie bezaten hun Schepper te erkennen en Zijn wil te dienen.

Vaak zal een vriendelijk woord en een helpende hand het innerlijke potentieel aan het licht brengen. Op sommige tijden echter zal een ziel ingelegd worden door negatieve invloeden en een corrupt karakter dat een zekere mate van druk moet worden toegepast om zijn weerstand tot een Goddelijke daad te bedwingen.

Abraham begreep dat geen menselijke erkenning van God ooit hypocriet kan zijn. Integendeel: een ontkenning van God is de uiterste vorm van hypocrisie. Wanneer een schepsel van God verklaart Gezegend is de God van de wereld van wiens voorzienigheid we hebben gegeven, kan niets meer consistent zijn met zijn of haar binnenste ego.

Meer over de Tora is te lezen in mijn special Tora-exegese (deel II). © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 07-12-2007, laatst gewijzigd op 28-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bijbelse geschiedenis 7: Het verbond tussen God en Abraham: God belooft Abram een rijk nageslacht. Hoewel Abram oud is en geen kinderen heeft gelooft hij God. God vertelt Abram dat zijn nakomelingen eerst al…
• Religieuze geschiedenis Joden 5: de reis van Abraham: Abraham gaf de geboorte aan een natie van de Joden, mensen die leven 'aan de andere kant.' Door hem te bestuderen krijgen we inzicht in het wel en wee va…
• Religieuze geschiedenis Joden 6: het Beloofde Land: God gaf Abraham en zijn familie het land Israël als een laboratorium waar zijn nakomelingen verondersteld worden de natie te vormen dat het model voor de w…
• God: Adam - Abraham - Mozes - wij - Joodse visie: Na de blunder van Adam maakt God een nieuw Verbond met zijn schepsel in de persoon van Abraham. Nog weer later schenkt God de Tora aan het Joodse Volk via Mo…
• Bijbelse geschiedenis 5: het leven van aartsvader Abraham: Abraham is de eerste aartsvader. Hij is de zoon van Terach die aan het hof van Nimrod dient. Nimrod wil de baby Abram doden omdat zijn astrologen Ab…

Bronnen en/of referenties

• Nachmanides
• Lubavitcher Rebbe
• Talmud, Sotah 10a
• Midrash Rabbah; Tosofot Shantz on Sotah 10