De drie reizen van Abraham - de visie van rebbe Schneerson

Een aanzienlijk deel van het boek Genesis wordt gewijd aan het leven van Abraham, de eerste jood. Hoogst merkwaardig is echter dat we Abraham pas ontmoeten op een latere leeftijd: de eerste gebeurtenis van Abrahams leven dat door de Tora in detail wordt beschreven gebeurde toen hij 75 jaar oud was! Deze gebeurtenis was dat God Abraham riep. Een uitleg van de Lubavitcher rebbe.

God roept Abraham

Tegen die tijd was Abraham in staat terug te kijken op een vruchtbaar leven. Als een jong kind leerde hij de Ene God kennen. Een eenzame man die tegen de hele wereld vocht en velen bracht tot een monotheïstisch geloof en moraliteit. Maar dan komt er een gebeurtenis van zo'n betekenis dat zijn 75 jaar leven overschaduwt. Een gebeurtenis dat het smeedwerk van een nieuw fenomeen -de jood- kenmerkte en de levensreis herdefinieerde.

De gebeurtenis van Gods roep tot Abraham: "Ga van je land, van je geboorteplaats en van je vaders huis, naar het land dat ik je zal tonen." Ik zal je een plaats tonen dat de essentie is van je eigen ego, een plaats dat voorbij het land, geboorteplaats en vaders huis dat je kent ligt.

Instinct, Omgeving en Reden

De talloze factoren die betrokken zijn in het maken van ons wat we zijn kan in drie categorieën worden gegeneraliseerd: het natuurlijke, de afgedrukte en de vereiste.

We beginnen het leven al geprogrammeerd met de aandrijvingen en neigingen die een ingeboren psyche en karakter vormen. Dan begint, vanaf het moment van geboorte, de invloed van onze omgeving, als ouders en leraren hun manieren en houdingen op onze zielen drukken. Uiteindelijk, komt een derde en overheersende invloed met het verkrijgen van intellectuele volwassenheid: de mens, alleen onder Gods schepsels, is een objectieve intellect geschonken waarmee hij de stimuli kan controleren waaraan hij wordt blootgesteld en de manier waarin zij hem zullen aantasten. Met zijn gedachte kan hij zichzelf ontwikkelen boven zijn genetische ik.

Dit is de diepere betekenis van de woorden "jouw land, jouw geboorteplaats en je vaders huis" in Gods roep tot Abraham. Eretz, het Hebreeuwse woord voor land en aarde, is etymologisch gerelateerd aan het woord ratzon (wilen, verlangen); dus je land wordt ook vertaald als je natuurlijke verlangens. Je geboorteplaats -moladtecha- is een referentie naar de invloed van thuis en maatschappij. En beit avicha, je vaders huis, refereert aan de mens als een volwassen en rationaal wezen

Door conventionele standaarden vormt dit het uiterste in de menselijke prestatie: de ontwikkeling van iemands natuurlijke instincten, de assimilatie van geleerde en waargenomen waarheden, en het opnieuw maken van het ego door de objectieve scheidsrechter van de gedachte. In werkelijkheid is echter het intellect nooit waarlijk vrij van het ego en zijn vooroordelen.

Maar er is een hoger ego, een ego vrij van alles dat de mens definieert en beperkt. Dit is de vonk van Goddelijkheid dat is de kern van onze ziel -de Goddelijke essentie dat God in hem blies, het beeld van God waarin hij werd geschapen. De eretz dat God beloofde Abraham te tonen.

Eén met God

In zijn ontdekkingsreis moet Abraham duidelijk zijn land verlaten: hij moet duidelijk de heidense cultuur verlaten. Maar dit is niet het vertrek waarover gesproken wordt in het vers. Want Abraham kreeg deze roep vele jaren nadat hij het heidendom had afgezweerd, God erkende en invloed had op zijn omgeving. Toch wordt hem gezegd: Ga! Vertrek van je aard, vertrek van je gewoonten, vertrek van je rationele ego. Na het verwerpen van je negatieve oorsprong moet je nu ook je positieve verleden overstijgen. Reik boven jezelf.

Menselijke perfectie is simpelweg niet genoeg. God nodigt ons uit -in zijn eerste bevel aan de eerste jood- te ervaren dat wat alle grenzen en definitie overstijgt: Hemzelf. Maar eerst moeten we naar jou gaan. Ga weg van je eindige ego, om naar jou te komen dat alleen God je kan tonen- de jou die één is met Hem.

Meer over het jodendom is te lezen in mijn special Jodendom: joodse zienswijzen (deel III). © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 16-12-2007, laatst gewijzigd op 16-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• God: Abraham introduceert geloof in Eén God - Joodse visie: Abraham is de persoon die de mensheid kennis laat maken met een transcendente God die Eén is, die onafhankelijk is, die de Schepper is, die het uni…
• Gezond lichaam en ziel. Een Joodse visie: Het lichaam is een verfijnd instrument dat als voertuig dient van de ziel. Als het lichaam niet goed functioneert dan kan het niet zijn doel naleven. Vandaar dat een…
• Kabbala: de aartsvaders als archetypen: Genesis is eigenlijk een buitenbeentje in de Tora. Het bevat nauwelijks wetten en handelt voornamelijk over de aartsvaders. Maar zonder Genesis kunnen we God niet goed…
• Het wonder van de geboorte. Een Joodse visie: Het wonder van de geboorte is dat het onze enige mogelijkheid is om iets te scheppen. Het is een fysieke schepping van 'iets' uit het 'bijna niets'. En omdat een…
• Bestaat God? - Over het Joodse geloof: Veel mensen twijfelen aan het bestaan van God. God is ongrijpbaar daarom is het geloof erin zo moeilijk. Toch is de vraag naar het bestaan van God al een eerste aanwijz…

Bronnen en/of referenties

• Lubavitcher rebbe