Jodendom: charedisch ('ultra-orthodox') Jodendom

Het charedische jodendom is de theologische meest conservatieve vorm van orthodox Jodendom. Charedi betekent 'die trilt in ontzag voor God'. Ze geloven dat de Tora Goddelijk is. Binnen het charedische Jodendom zijn globaal twee hoofdstromingen te onderscheiden: de chassidiem en de mitnagdiem (tegenstanders).

De Halacha (Joodse wetgeving)

Eén basis geloof van de orthodoxe gemeenschap in het algemeen is, is dat de laatste link in een ketting van Joodse continuïteit teruggaat tot het geven van de Tora aan Mozes op de Berg Sinaï. De Tora werd zowel schriftelijk als mondeling overgeleverd.

De Joodse wet, bekend als de Halacha, wordt beschouwd als een set van God-gegeven instructies om spirituele, morele, religieuze en persoonlijke perfectie te sorteren. Dit heeft invloed op het gehele leven. De Talmoed wordt hierbij beschouwd als gezaghebbend. Halacha is een gids voor alles wat een traditionele jood doet vanaf het moment dat hij wakker wordt tot het moment wanneer hij gaat slapen. Het is het onderwerp van intensieve studie in religieuze scholen, de Jeshiva's. Ook wordt de Halacha toegepast op moderne ontwikkelingen. Het is dus geen ouderwets stel regels.

Levenstijl

Het Charedische leven is erg op het gezin gericht. De families zijn vaak groot. Jongens en meisjes gaan naar religieuze scholen. Veel Charediem hebben geen televisie of internet (hoewel er veel Charedische chat rooms zijn) en lezen geen seculiere kranten. Wel gebruiken ze mobiele telefoons met beperkte mogelijkheden. Veel mannen zijn in zwart gekleed (er bestaan onderlinge verschillen tussen de vele groeperingen) en vrouwen dragen rokken en lange mouwen. Getrouwde vrouwen hebben vaak hoofddoeken en/of pruiken.

Charedische Joodse stromingen

De mitnagdiem: (מתנגדים, letterlijk: tegenstanders) of Litouws Jodendom (יהודת ליטאית) is een richting in het Jodendom die in Litouwen ontstond en tegen het chassidisme inging. De term wordt gebruikt voor charedische Joden die niet chassidisch zijn. De strijd tussen mitnagdiem en chassidiem wordt tegenwoordig voornamelijk op intellectueel niveau gevoerd. Veel mitnagdiem hebben tegenwoordig een Sefardische achtergrond. In Israël steunen ze de Degel HaTora (westerse Asjkenazische Joden) en de Shas (oosterse Sefardische Joden). Ook is er een anti-zionistische groepering: de Neturei Karta.
De chassidiem: Het verschil met de mitnagdiem is dat ze meer aandacht geven aan het gebed en het mystieke (Kabbala). Zie verder De stichting van het chassidisme. In Israël steunen ze Agoedat Jisraeel. Sommige groeperingen zijn zionistisch (Chabad) en andere anti-zionistisch (Satmar) georiënteerd.

Charedische Joodse groepen

• Agoedat Jisraeel: wereldwijd en lokaal (zoals Agudat Israel van Amerika)
• Chasidische joodse groepen: Belz, Bobov, Boston, Boyan, Breslov, Chabad Lubavitch (zionistisch), Ger, Karlin, Munkacz, Puppa, Satmar (anti-zionistisch), and Vizhnitz.
• Shas: Mizrachi Sefardische Charedische partij in Israël
• Verenigd Tora Jodendom: - Ashkenazische Charedische politieke groepering in Israël
• Edah HaChareidis: rabbinale raad van anti-Zionistische Charedische groepen in en om Jeruzalem, zoals Satmar, Dushinsky, Toldos Aharon, Toldos Avrohom Yitzchok, Mishkenos Horoim, Spinka, Brisk en een sectie van Litouwse Charedim.

Andere richtingen binnen het Jodendom zijn te lezen in mijn special Stromingen binnen het Jodendom . © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 05-12-2007, laatst gewijzigd op 08-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Boekrecensie: Chassidisme - Sjef Laenen: In het boek chassidisme wordt door drs. J.H. (Sjef) Laenen een beschrijving gegeven van het chassidisme, een charedische ('ultra-orthodoxe') stroming binnen het Joden…
• Israël politieke partijen: Verenigd Tora Jodendom: Verenigd Tora Jodendom (Hebreeuws: יהדות התורה המאוחדת…
• Stichting van het Chassidisme: In 1734 (Joodse jaar 5494) werd door de Baal Shem Tov het Chassidisme gesticht. In die dagen was de leer van de Tora het enige pad van het Jodendom en de ongeletterde en niet-g…
• Religieuze geschiedenis Joden 51: de Chassidische beweging: Beginnend als een beweging van de armen en ongeschoolden, introduceert Chassidisme Kabbala en spiritualiteit in het dagelijks leven van de Joden in…
• Geschiedenis Joodse volk 9 (Polen en Rusland): Midden 16de eeuw was de Joodse gemeenschap in Polen de belangrijkste. Polen bestond toen uit Polen, Lithouwen, Galicië, Wit-Rusland en een deel van de Oekraïne.…

Bronnen en/of referenties

• Wikipedia