Torastudie 12: God berouwt de mens - Genesis (5:1 en 6:6)

In Genesis 5:1 en Genesis 6:6 komen respectievelijk het geslachtsregister van Adam en het berouw van God over de schepping van de mens aan de orde. Het begrip berouw toegepast op de tijdloze God, betekent beide toestanden gelijktijdig: iets dat zowel wordt verlangd als niet wordt verlangd, met het verlangen behorende tot de verdere dimensie van de zaak (zijn verleden), en het niet-verlangen behorende tot zijn duidelijkere en onmiddellijke dimensie (zijn heden)

Genesis 5:1

Dit is het geslachtsregister van Adam. Ten dage, dat God Adam schiep, maakte Hij hem naar de gelijkenis Gods.

Tekst in het Hebreeuws luidt:
זֶה סֵפֶר תּוֹלְדֹת אָדָם בְּיוֹם בְּרֹא אֱלֹהִים אָדָם בִּדְמוּת אֱלֹהִים עָשָׂה אֹתוֹ.

Genesis 6:6

Berouwde het de Here dat hij de mens op de aarde gemaakt had, en het smartte Hem in zijn hart.

Tekst in het Hebreeuws luidt:
וַיִּנָּחֶם יְהוָה כִּי-עָשָׂה אֶת-הָאָדָם בָּאָרֶץ וַיִּתְעַצֵּב אֶל-לִבּוֹ

Genesis 5:1

Dit is het boek der geslachten van Adam.

Elke generatie
Reish Lakish zei: Dit leert ons dat God aan Adam elke generatie en leiders toonde.

Genesis 6:6

En het berouwde de Eeuwige, dat Hij de mens had gemaakt.

Hoe kan een almachtige God iets berouwen?:
Te zeggen dat God iets berouwt is duidelijk vreemd voor ons begrip van Zijn alwetendheid en almacht. Berouw betekent dat men nu iets weet dat men van tevoren niet wist; dat iemands eerdere beslissing of daad werd bedorven of slecht was geïnformeerd; dat iemand gegroeid is tot een punt waar hij kan terugkijken en een onvolkomen verleden verwerpt. Niets van dit alles kan op God betrekking hebben. In de woorden van het vers: "God is niet een mens dat Hij zou moeten liegen; noch een zoon van Adam dat hij berouw zou hebben" (Numeri 23:19).

Berouw toeschrijven aan God vertegenwoordigt een verder probleem: als God de schepping van iets berouwt, hoe kan dat iets dan blijven voortbestaan zelfs voor een enkel ogenblik? Zoals de Chassidische meesters verklaren, de schepping is een eeuwige handeling van de zijde van God. Wanneer de Tora ons vertelt dat God zegt: "Laat er licht zijn!" en er was licht, dan is het geen beschrijving van een eenmalige gebeurtenis die plaats vond op de eerste dag van de schepping; het vertelt ons dat wat we ervaren als licht de belichaming is van Gods continue articulatie van Zijn verlangen dat er licht is. In iedere fractie van elk tijdsmoment zegt God: "Laat er licht zijn!" en het is deze Goddelijke uitspraak dat de essentie van fysiek licht vormt. Want geen wezen of fenomeen kan mogelijk onafhankelijk bestaan van Gods constante bemoeienis met zijn schepping.

In het bediscussiëren van God gebruiken we onvermijdelijk termen wier betekenis wordt gekleurd door de dynamieken van onze ervaring -een ervaring gebonden aan tijd, ruimte en onze menselijke beperkingen. Onze enige andere optie zou zijn om helemaal niet over God te spreken (dat geen optie is omdat God ons heeft bevolen niet alleen in Zijn bestaan te geloven, maar ook om Hem te weten en te begrijpen in de omvang waartoe we in staat zijn). Dus in het gebruiken van deze termen moeten we altijd oppassen ze los te maken van hun sterfelijke tooi en alleen hun pure, niet-lichamelijke essentie toe te passen op ons begrijpen van Gods relatie tot ons bestaan.

Dus wanneer de Tora ons vertelt dat God iets berouwt, verwacht het van ons de term berouw los te maken van zijn kale conceptuele raamwerk; het te scheiden van alle betekenissen van falen, onwetendheid en tijd zelf -voor het toe te passen op God.

Berouw voor ons betekent dat iets zowel wordt verlangd als niet verlangd -verlangd in het verleden, maar niet verlangd in het heden. Toegepast op de tijdloze God, betekent berouw beide toestanden gelijktijdig: iets dat zowel wordt verlangd als niet wordt verlangd, met het verlangen behorende tot de verdere dimensie van de zaak (zijn verleden), en het niet-verlangen behorende tot zijn duidelijkere en onmiddellijke dimensie (zijn heden)...

Meer over de Tora in onze special Torastudie (deel I). © 2007 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 02-12-2007, laatst gewijzigd op 25-01-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bijbel (Tenach) - De positie van de mens: De mens wordt in de Tenach aangeduid door middel van verschillende woorden, die elk de verschillende aspecten van de menselijke natuur weergeven of benadrukken. De b…
• Joodse visie: geen erfzonde - een mens wordt zuiver geboren: Joden geloven dat iemand die geboren wordt zuiver is, en niet belast is met de erfzonde. Joden geloven niet in erfzonde. Het concept van de erfzon…
• Het verbond van God met mensen: Het Hebreeuwse woord voor verbond is 'beriet', wat taalkundig moeilijk te verklaren is. Een verbond heeft het karakter van een verdrag. In het Oude Testament komen drie soorte…
• God: God en Adam (de eerste mens) - Joodse visie: De eerste mensen, Adam en Eva, worden niet geboren. Zij zijn de directe creatie van God zelf, en zij weten het. Volgens de Joodse traditie heeft Adam een eno…
• Torastudie 100: dames ontvingen Tora eerst - Exodus (19:3): Het is heel beleefd om dames voor te laten gaan. Of het nu gaat om de toegang tot een danszaal of het verlaten van een zinkend schip; dames krijgen…