Torastudie 4: Schepping volgens Kabbala - Genesis (1:1-4)

'In het begin van Elohiems schepping van hemel en aarde, de aarde was Tohu en Bohu, donkerte over de diepte, een geest van Elohiem zweefde over de oppervlakte van de wateren. Elohiem zei: "Er zal licht zijn" en er was licht. Elohiem nam het licht waar en zag dat het goed was, dus maakte Elohiem onderscheid tussen het licht en het donker.' Een Kabbalistische interpretatie van de eerste vier verzen van Genesis (1:1-4). In dit artikel het commentaar van de Joodse kabbala (mystiek).

De bovenstaande tekst luidt in het Hebreeuws:
א בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ. ב וְהָאָרֶץ הָיְתָה תֹהוּ וָבֹהוּ וְחֹשֶׁךְ עַל-פְּנֵי תְהוֹם וְרוּחַ אֱלֹהִים מְרַחֶפֶת עַל-פְּנֵי הַמָּיִם. ג וַיֹּאמֶר
אֱלֹהִים יְהִי אוֹר וַיְהִי-אוֹר. ד וַיַּרְא אֱלֹהִים אֶת-הָאוֹר כִּי-טוֹב וַיַּבְדֵּל אֱלֹהִים בֵּין הָאוֹר וּבֵין הַחֹשֶׁךְ

1. Het is onmogelijk te spreken over de schepping van de tijd, omdat er geen tijd daarvoor was en daarom kan er geen proces worden beschreven. Elohiem kan ook niet bediscussieerd worden als voorafgaande aan de schepping van tijd, omdat Hij niet in het tijd-continuüm is. Elohiem start het tijd-continuüm met dit punt als het begin.
2. Elohim is een Eenheid van waaruit alle krachten zich uitbreiden. De krachten zelf hebben geen wilskracht, omdat het niet meer zijn dan artefacten van een hogere oorzaak. Elohiem is de eerste oorzaak, met geen voorafgaande oorzaak die zijn handelen bepalen. Elohiem bepaalt vrijelijk welke gebeurtenissen plaats vinden en welke niet. Geen kracht of reden veroorzaakte Elohiem om iets of niets te scheppen.
3. Volgens de lezing 'In het begin schiep Elohiem de hemel en de aarde', is de betekenis dat in het eerste ogenblik van de schepping hemel en aarde 'verpakt' waren in één punt zonder dimensie of vorm. Dit zou dan gezien worden als de eerste van de tien uitspraken van de schepping. In de termen van de Kabbala, is het een reflectie van de sefira van Chochma (wijsheid).
4. Tohu refereert aan het begin stadium van uiterste vormloosheid. Bohu is een tussenstaat waar de vier fundamentele eigenschappen zijn gevestigd. Deze zijn vuur, lucht, water en aarde. Deze vier worden niet begrepen als materialen, maar als potentiële eigendommen van de materialen die zullen komen. In termen van de kwantum mechanica zijn ze positief, negatief, stof en anti-stof. Van hen en door combinaties van hen zullen alle toestanden van stof uitbreiden. Stof zelf moet nog levend worden. Er moet opgemerkt worden dat stof kan worden gevonden in vier verschillende stadia: vast, vloeibaar, gas en plasma. Energie komt ook in vier verschillende vormen voor: zwaartekracht, elektromagnetisme, de zwakke nucleaire kracht en de sterke nucleaire kracht. Er zijn ook vier domeinen van de biosfeer: domem, flora, fauna en mensen.
5. Het eigenschap van vuur is essentieel donker. Het vuur dat we waarnemen is een resultaat van een interactie tussen de essentiële eigenschap van vuur en drie elementen. Vuur is de hoofd eigenschap van de ruimte rondom de atmosfeer van de aarde (Nachmanides).
6. 'De diepten' betekent een bassin waar de aarde water bevat. Dus de eigenschappen van water en aarde worden beide genoemd (Nachmanides).
7. De juiste plaats van lucht is boven vuur en dus wordt het meer geassocieerd met Elohiem dan de andere eigenschappen. Het werd kunstmatig onder het vuur geplaatst om boven het water te zweven (Nachmanides).
8. 'Wil'. Is geen passieve uitspraak van wens, maar een wil voor een feitelijke gebeurtenis. Dit is ook de betekenis van 'zei': Zoals spraak de innerlijke gedachten en wensen van een persoon in werkelijkheid brengt, zo zegt Elohiem Zijn concept van de wereld in realiteit. Vanuit het perspectief van Elohiem zijn er slechts gebeurtenissen. Omdat Elohiem buiten het tijdcontinuüm staat, zo zijn de uitspraken die deze gebeurtenissen starten. Vanuit het perspectief van de schepsels wordt elk moment van hun bestaan hernieuwd vanuit de leegte door een Goddelijke uitspraak van wil.
9. Volgens de Zohar (belangrijkste Kabbalistisch boek) is dit het eerste van de tien uitspraken waardoor de wereld werd geschapen. Dit moet ook de mening zijn van degene die het gehele eerste vers lezen. Alhoewel de Talmoed zegt dat "In het begin schiep God...." ook een uitspraak is, moet dit als een algemene uitspraak worden gezien, terwijl de feitelijke schepping begint met uitspraken van specifieke werkelijkheden.
10. Licht is de begin stof, de eerste werkelijke schepping.
11. Een aspect van de Schepper dat de handeling van de schepping overschrijdt wordt nu in het verhaal gebracht. Elohiem stapt terug om waar te nemen wat Zijn bewustzijn heeft voortgebracht. Dan trekt hij deze hogere staat in de schepping door voortgang in overeenstemming met Zijn observatie.

---

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.

1. Waarom gaat God (Elohiem) niet vooraf aan de tijd?
2. Uit welke bron komen alle krachten voort? En wat is het verschil tussen deze krachten en die bron?
3. Hoe zagen hemel en aarde eruit in het eerste ogenblik van de Schepping?
4. Wat is het verschil tussen Tohu en Bohu?
5. Wat is de eerste werkelijke schepping?

Meer over de Tora in onze special Torastudie (deel I).

Lees verder

• Torastudie 1: Schepping hemel en aarde - Genesis (1:1)
• Torastudie 2: Schepping en de Messias - Genesis (1:2)
• Torastudie 3: Schepping licht/duisternis - Genesis (1:2-5)
• Torastudie 5: Schepping aarde en hemel - Genesis (1:6-16)
• Torastudie 6: Schepping mens - Genesis (1:27-31)