Tora-exegese 2: Schepping/Messias - Genesis (1:2)

De Tora begint met het bekende: "In den beginne schiep God de hemel en de aarde". Minder bekend is het tweede vers: "De aarde nu was woest en ledig, en duisternis boven de oppervlakte van den afgrond, en de geest Gods zweefde over de oppervlakte van het water." Dit is de geest van de Messias.

Genesis 1:2

De aarde nu was woest en ledig, en duisternis lag op de vloed, en de Geest Gods zweefde over de wateren.

In het Hebreeuws luidt de tekst:
וְהָאָרֶץ הָיְתָה תֹהוּ וָבֹהוּ וְחֹשֶׁךְ עַל-פְּנֵי תְהוֹם וְרוּחַ אֱלֹהִים מְרַחֶפֶת עַל-פְּנֵי הַמָּיִם

Genesis 1:2

Eerst duisternis dan licht.

De Talmoed zegt over het tweede vers: "Zo is de manier van schepping: eerst komt de duisternis, dan het licht." Deze uitspraak is de bron van de wet dat de nacht voor de dag gaat. Dat is de reden waarom de Joodse Shabbat op vrijdagavond begint en alle festiviteiten en speciale dagen van de Joodse kalender voor een nacht en de volgende dag wordt gehouden. "Eerst komt de duisternis, dan het licht."

Het drukt ook een andere waarheid uit over ons leven, namelijk dat in alles wat we doen en ervaren we eerst in de duisternis beginnen. We komen voort uit de baarmoeder naar een zon gezegende wereld; we schrijden voort van onwetendheid naar leren, van barbarisme naar civilisatie, van egoïsme naar altruïsme, van onrust naar sereniteit, van uitdaging naar prestatie.

Het is ook een bron van bemoediging en macht voor ons. Het vertelt ons dat in Gods wereld dingen beter gaan. "Eerst komt de duisternis, dan het licht". Het is gelukkig niet andersom. In feite komen filosofen en mystici overeen dat de enige manier om licht te hebben is om te beginnen met duisternis. De filosofen zeggen zonder duisternis is er niets om de realiteit en ervaring van licht te definiëren. De mystici zeggen de duisternis is het materiaal waaruit het licht gemaakt is.

Genesis 1:2

De geest van de Messias.

De Midrasj kijkt naar het tweede gedeelte van het vers ("de geest van God zweefde over de oppervlakte van het water") en legt uit: "Dit is de geest van de Masjiach (Messias)."

Wie en wat is de Masjiach? Maimonides beschrijft hem als degene die het koninkrijk van David zal herstellen naar zijn oude glorie...Hij zal de Tempel bouwen en de Joden in de Diaspora verzamelen naar Israël. In deze tijd zullen alle wetten van de Tora opnieuw worden ingesteld. In deze tijd zal er geen honger of oorlog zijn, geen jaloezie of rivaliteit. Voor de rechtvaardigen zal er alles in overvloed zijn. De wereld zal alleen God kennen. Dit is de wereld waar de meeste mensen van dromen.

En dat zweefde boven het water, wachtend om plaats te vinden, zelfs als tijd, energie en stof uit het 'water' oprijst van woestenij en leegte op de eerste dag van de schepping.

In de ogen van de Jood is de wereld geen kwaad dat verslagen moet worden. Noch is het een neutrale massa waarop goedheid moet worden geschapen en opgelegd. De goedheid en perfectie is hier, zwevend boven ons, wachtend om geankerd en geopenbaard te worden. De geest van de Messias wordt geprogrammeerd in elke molecuul van de schepping; we moeten alleen op de juiste knoppen drukken om het te bevrijden.

De aarde nu was woest en ledig, en duisternis boven de oppervlakte van de afgrond; en de geest Gods zweefde over de oppervlakte van het water. Vandaar ontleent de Jood zijn eeuwig optimisme, onze eindeloze poging onze wereld te verbeteren en ons onwrikbaar vertrouwen dat deze poging zal lukken.

Omdat we weten: Duisternis is het materiaal waaruit het licht is gemaakt. En het is al hier, zwevend boven ons wachtend om plaats te vinden.

Meer over de Tora in mijn special Tora-exegese (deel I). © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 25-11-2007, laatst gewijzigd op 28-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Tora-exegese 3: Schepping licht/duisternis - Genesis (1:2-5): De wereld werd geschapen door tien uitspraken. Wat leert dit ons? Zeker, het kon geschapen worden in één enkele uitspraak, Echter, dit is om de s…
• Verlossing: Een Joodse visie: Rebbe Menachem Mendel Schneerson schreef: "Dit geslacht is het laatste geslacht dat in ballingschap verblijft en het eerste geslacht dat zal worden verlost. Een persoonlijke ver…
• De ezel van de Masjiach (messias) -rebbe Schneerson: 'En Mozes nam zijn vrouw en kinderen, zette hen op de ezel, en keerde terug naar het land Egypte' (Exodus 4:20). De profeet Zacharias beschrijft de Messia…
• Chanoeka: nachtlicht: De mitswah om Chanoeka lichten aan te steken begint bij zonsondergang..... Ze worden geplaatst voor het raam. De avonden beginnen vroeg in de winter en vullen de straat met duisternis e…
• Tora-exegese 12: God berouwt de mens - Genesis (5:1 en 6:6): In Genesis 5:1 en Genesis 6:6 komen respectievelijk het geslachtsregister van Adam en het berouw van God over de schepping van de mens aan de orde…

Bronnen en/of referenties

• Yanki Tauber
• De Lubatvicher Rebbe