Torastudie 1: Schepping hemel en aarde - Genesis (1:1)

'In den beginne schiep God de hemel en de aarde'. Zo begint de Tora. Over God en de schepping is en wordt veel gediscussieerd. Vaak gaat het om de vraag of God daadwerkelijk de Schepper is. In het Jodendom wordt die vraag niet gesteld; God is de Schepper. In het Jodendom gaat het meer over de vraag hoe en waarom God de hemel en de aarde geschapen heeft. In dit artikel kijken we naar wat de Joodse commentatoren hierover te zeggen hebben. In dit artikel de commentaren van Joodse wijzen.

Genesis 1:1

In den beginne schiep God de hemel en de aarde.

In het Hebreeuws luidt de tekst:
בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ

Architect
De Tora zegt: "Ik was het gereedschap van Gods vakmanschap". Een architect die een paleis bouwt doet dit niet alleen; hij heeft lijsten en aantekeningenboekjes die hij raadpleegt hoe de kamers te plaatsen en waar de deuren. Zo was het ook met God: Hij keek in de Tora en schiep de wereld.

Tora
God keek in de Tora en schiep de wereld. De mens kijkt in de Tora en onderhoudt de wereld.

Twee eersten
Het Tora's eerste woord, bereishit, is een acroniem voor Bet reishit (twee eersten). Dit betekent dat de wereld werd geschapen voor twee zaken die 'eerst' worden genoemd: de Tora (Spreuken 8:22) en het volk Israël (Jeremia 2:3).

Dieven
Rabbi Izak zei: De Tora moest beginnen met "Deze maand zij u..." (Exodus 12:2), dat is het eerste gebod opgedragen aan het volk Israël. Waarom begint het dan met "In den beginne..." Zodat als de naties van de wereld tot Israël zeggen " jullie zijn dieven, want gij hebt de landen der zeven volkeren veroverd", zij hen zouden antwoorden: "De gehele wereld behoort aan God; Hij schiep het en haar gegeven aan hen dien het Hem goed dacht. Het was Zijn wil om het hen te geven en het was Zijn wil het van hen te nemen en het ons te geven."

De Jood dient God op twee manieren
De dialoog tussen de natiën van de wereld en het volk Israël vindt ook plaats in het miniatuur universum binnen het hart van de mens. De Jood dient God op twee manieren:

1. door het vervullen van de Goddelijke geboden van de Tora;
2. door een gewoon leven te leiden als een oefening in het ervaren van het Goddelijke en dienende Gods doel in de schepping.

Dien God op de manier die Hij uitdrukkelijk vraagt om Hem te dienen en laat de rest over aan hun juiste wereldse eigenaars! Om dit argument te beantwoorden, begint de Tora niet met de eerste plicht maar met de uitspraak: "In het begin schiep God den hemel en de aarde." De gehele wereld is van God; Hij schiep het. Met deze uitspraak stelt de Tora dat het niet slechts een boek met regels is. Het is Gods blauwdruk voor de schepping, onze gids voor het realiseren van het doel waarvoor alles in de hemel en op aarde werd gemaakt. Elk schepsel, object en element, elke kracht, elk tijdsmoment werd geschapen door God met een doel. Onze missie in het leven is het veroveren van het land van de zeven natiën en het te transformeren in een Heilig Land - een wereld met de goedheid en perfectie van zijn Schepper.

In den beginne
"In den beginne" refereert aan het begin van de tijd, het eerste, ondeelbare moment voordat er tijd bestond.

Tijd
Daarin ligt het antwoord op de vraag, gesteld door bepaalde filosofen, waarom schiep God de wereld pas toen Hij het deed. Waarom niet één jaar, honderd jaren of miljoenen jaren eerder, want welke reden Hij had voor de schepping waren deze juist toen waardevol? Maar tijd is zelf deel van Gods schepping. We kunnen niet vragen waarom de wereld niet eerder was geschapen, omdat er geen tijd was voor de schepping.

Heiliging van tijd
Tijd was de eerste schepping; dus de eerste mitswa is de heiliging van tijd door het maken van maanden en seizoenen van de Joodse kalender.

Bara
Het Hebreeuwse werkwoord 'bara' (geschapen) betekent de schepping van iets uit niets.

Shammai en Hillel
De School van Shammai zegt: " Eerst werden de hemelen geschapen en dan de aarde, zoals staat geschreven (Genesis 1:1)
De School van Hillel zegt: "Eerst de aarde werd geschapen en dan de hemelen, zoals staat geschreven (Genesis 2:4)
Hillel zegt tegen Shammai: Volgens jouw interpretatie bouwt men eerst een zolder en dan pas een huis? Er staat geschreven in Amos 9:6: "Wie bouwt Zijn bovenkamers in de hemel en heeft Zijn trap naar de aarde gevonden."
Shammai zegt tegen Hillel: Volgens jouw interpretatie zou men eerst een voetenbankje maken en dan pas de stoel? Want in Jesaja 66:1 staat: "Zo zegt God: de Hemel is mijn troon en de aarde is mijn voetenbank."
De Joodse wijzen zeggen: Beiden werden samen geschapen omdat er in Jesaja 48:13 staat: "Mijn hand stichtte de aarde en mijn rechter hand spande de hemelen; wanneer ik ze roep, staan ze beiden op."

Twee paleizen
Waarom begint de Tora met de letter beth (dat ook twee betekent)? Omdat God zei: Ik bouw twee paleizen: één boven en één beneden. Ik vormde de wetten van de natuur en ik zal het leven van de Komende Wereld vestigen.

---

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.

1. Met behulp waarvan schiep God de aarde?
2. Welk hulpmiddel heeft de mens bij het onderhouden van de Tora?
3. Voor welke twee zaken heeft God de aarde geschapen?
4. Waarom begint de Tora met het scheppingsverhaal en niet met de geboden?
5. Op welke twee manieren dient de Jood God?
6. Waarom schiep God de Schepping niet eerder?
7. Waarom is het eerste gebod de heiliging van tijd?
8. Wat betekent het Hebreeuwse werkwoord 'bara'?
9. Wat werd eerder geschapen: de hemelen of de aarde?
10. Waarom begint de Tora met de letter beth?

Meer over de Tora in onze special Torastudie (deel I).

Lees verder

• Torastudie 2: Schepping en de Messias - Genesis (1:2)
• Torastudie 3: Schepping licht/duisternis - Genesis (1:2-5)
• Torastudie 4: Schepping volgens Kabbala - Genesis (1:1-4)
• Torastudie 5: Schepping aarde en hemel - Genesis (1:6-16)
• Torastudie 6: Schepping mens - Genesis (1:27-31)