De tweede volmaaktheid: sila of moreel gedrag

De Boeddha heeft ons tien volmaaktheden onderwezen die wij dienen te ontwikkelen om onszelf te bevrijden van lijden. De tweede volmaaktheid is sila of moreel gedrag of deugdzaamheid.

Moreel gedrag, of zuiverheid van gedrag ontwikkelen is nodig om uiteindelijk zuiverheid van geest te ontwikkelen.

De vijf levensregels

Om te weten wat volgens de Boeddha moreel gedrag is, kun je kijken naar de vijf levensregels voor leken (leken betekent niet-monikken en niet-nonnen).

1. Het voornemen zich te onthouden van het nemen van leven
2. Het voornemen zich te onthouden van het nemen wat niet gegeven is
3. Het voornemen zich te onthouden van sexueel wangedrag
4. Het voornemen zich te onthouden van het spreken van ontwaarheden
5. Het voornemen zich te onthouden van geestbenevelende middelen

Naar binnen

De ontwikkeling van moreel gedrag is een volmaaktheid die na de ontwikkeling van vrijgevigheid komt.
Daar is een reden voor.

• Vrijgevigheid geeft wat de ander daadwerkelijk nodig heeft, moreel gedrag is gericht op het voorkomen van ellende bij anderen. Vrijgevigheid voorziet in een positieve bijdrage aan de omgeving, moreel gedrag zorgt ervoor dat een negatieve benadering verhinderd wordt.
• Vrijgevigheid is gericht op 'buiten', moreel gedrag is, juist doordat het ellende voorkomt, niet meteen zichtbaar.

Deze tweede volmaaktheid is dus als het ware een stap naarbinnen.

Inspanning

Het betekent aanvankelijk je inspannen om tot moreel gedrag te komen, daarna betekent het de inspanning om moreel gedrag te handhaven en tenslotte bereik je het deugdzaam zijn. Maar in de volmaakte vorm betekent het meer dan uitsluitend moreel gedrag, het is een staat van geest die er voor zorgt dat andere wezens geen reden tot angst hebben.

Voor jezelf betekent de ontwikkeling van moreel gedrag dat je kalmer zult worden. Dat kan geen nieuws zijn, iedereen kan ervaren dat er, als er juist gehandeld is, rust is. Geen passieve rust, maar een aktieve rust die voortkomt uit de zekerheid dat de handeling juist was.

Maar misschien nog belangrijker: moreel gedrag geeft je bescherming tegen een terugval in ellendige omstandigheden:
het Boeddhisme zegt dat de beoefenaar van de Dhamma (de leer van de Boeddha) door de Dhamma wordt beschermd.

Voor meer volmaaktheden, zie mijn special: De tien volmaaktheden © 2007 - 2010 Judithm, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 12-11-2007, laatst gewijzigd op 20-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Boekentips Boeddhisme, Levenskunst velelinkjes, Westerse Boeddhisten Orde en Tibetaans Instituut.

Verwante artikelen

• De vierde volmaaktheid: panna of wijsheid: Het Boeddhisme maakt onderscheidt tussen twee typen geestestoestanden. De ene geestestoestand wordt samsara genoemd, de andere nirvana. Samsara is de geestestoestan…
• De derde volmaaktheid: nekkhamma of verzaking: De Boeddha heeft ons onderwezen dat er tien volmaaktheden zijn die we dienen te verwerven om onszelf te bevrijden van lijden. Na de eerste volmaaktheid, de volm…
• De achtste volmaaktheid: adhitthana of resoluut voornemen: De tien volmaaktheden, waartoe de volmaaktheid van resoluut voornemen behoort, ondersteunen en versterken elkaar. Met betrekking tot deze onderlinge…
• De tiende volmaaktheid: oepekkha of gelijkmoedigheid: De tiende en laatste volmaaktheid die wij dienen te ontwikkelen is de volmaaktheid van gelijkmoedigheid. Wij dienen een evenwichtige geestestoestand te o…
• De eerste volmaaktheid: dana of vrijgevigheid: De Boeddha heeft tien volmaaktheden onderwezen, waarvan het de bedoeling is dat je naar het verwerven ervan streeft. Het streven hiernaar wordt door de Boeddha…

Bronnen en/of referenties

• De tien volmaaktheden. Acariya Dhammawiranatha