InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Regelingen > Waaruit bestaat onze sociale zekerheid?

Waaruit bestaat onze sociale zekerheid?

De sociale zekerheid in Nederland is goed geregeld in vergelijking met andere landen binnen Europa en de rest van de wereld. Er bestaat een onderscheid tussen sociale voorzieningen en sociale verzekeringen.
Wat betreft de sociale zekerheid kan er een splitsing worden gemaakt in: sociale voorzieningen, werknemersverzekeringen en volksverzekeringen. De werknemersverzekeringen en volksverzekeringen vallen onder de noemer sociale verzekeringen. De voorzieningen en verzekeringen zijn op elkaar afgestemd om er voor te zorgen dat er geen overlap bestaat, maar ook geen hiaten. De laatste decennia is de sociale zekerheid versoberd, maar de belangrijkste vangnetten zijn blijven bestaan. In dit artikel worden de verzekeringen en de voorzieningen binnen ons sociaal stelsel nader toegelicht.

Wie betaalt de sociale zekerheid?

De sociale verzekeringen worden opgebracht door premies in rekening te brengen bij de werkgevers, werknemers en andere ingezetenen. Voor de sociale voorzieningen hoeft geen premie te worden betaald. Deze lasten worden volledig gedragen door de overheid. De kosten worden dus opgebracht vanuit de inkomsten uit belastingen. Met zn allen brengen wij de bedragen op om de sociale zekerheid in stand te houden.

Functie van de sociale zekerheid

De sociale zekerheid heeft als functie om mensen die niet zelf in hun inkomen kunnen voorzien, een bestaansminimum te verschaffen. Daarnaast hebben mensen met onvoldoende inkomsten de mogelijkheid om het inkomen aan te vullen tot het bestaansminimum.

Wat wordt er verstaan onder sociale voorzieningen?

Diegene die geen recht heeft op een uitkering uit de werknemersverzekeringen of de volksverzekeringen, maar die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien, kunnen recht hebben op een (aanvullende) uitkering uit sociale voorzieningen. De wetten achter de sociale voorzieningen zijn:
  • WIJ Wet investeren in jongeren
  • WWB Wet werk en bijstand
  • IOAW Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
  • IOW Wet inkomensvoorziening oudere werklozen
  • TW Toeslagenwet
  • IOAZ Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
  • Wajong Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten

Wat wordt er verstaan onder volksverzekeringen?

Iedere ingezetene van Nederland is verplicht verzekerd voor de volksverzekeringen. Ook niet-ingezetenen zijn verzekerd in het geval ze loonbelasting betalen. Nederlanders die tijdelijk geen ingezetene zijn van Nederland en hier geen inkomen genieten, zijn niet verzekerd voor de volksverzekeringen. Dit kan bijvoorbeeld voor de AOW zorgen voor een hiaat in de opbouw van de rechten op een uitkering uit de AOW. De wetten achter de volksverzekeringen zijn:
  • AOW - Algemene Ouderdomswet
  • Anw Algemene nabestaandenwet
  • AWBZ Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
  • AKW Algemene Kinderbijslagwet

Wat wordt er verstaan onder werknemersverzekeringen?

Deze verzekeringen zijn bedoeld (zoals de naam al doet vermoeden) voor werknemers. Het zijn verplichten verzekeringen voor het grootste deel van de werknemers. De verzekeringen voorzien in een uitkering in verband met ziekte, arbeidsongeschiktheid en onvrijwillige werkloosheid. De wetten achter de werknemersverzekeringen zijn:
  • WW Werkloosheidswet
  • WIA Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
  • WAO Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
  • ZW Ziektewet

Overige wetten die betrekking hebben op de sociale zekerheid

Er zijn nog een viertal wetten die ook onder de sociale zekerheid vallen, maar niet ingedeeld kunnen worden onder de bovenstaande noemers. Het gaat om de volgende wetten:
  • Wazo Wet arbeid en zorg
  • Wulbz Wet uitbreiding loondoorbetalingsverplichting bij ziekte
  • Zvw Zorgverzekeringswet
  • Pemba Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
© 2012 - 2017 Juul, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Economie: Sociale zekerheid in Nederland, VWO eindexamenEconomie: Sociale zekerheid in Nederland, VWO eindexamenDe Nederlandse sociale zekerheid is uniek wanneer je deze vergelijkt met andere landen. Het is daarom ook een belangrijk…
Uitkeringen en bijdragen sociale Zekerheid 2008Nederland is wellicht het land met de beste sociale zekerheid. Zo is er voor bijna iedereen wel een vangnet, indien het…
Wat betekenen de afkortingen in de sociale zekerheidAfkortingen worden gebruikt om te voorkomen dat lange namen of wetten uitgesproken of uitgeschreven moeten worden. Toch…
Verschil sociale verzekeringen en sociale voorzieningenBinnen de publieke sociale zekerheid valt een onderscheid te maken tussen sociale verzekeringen en sociale voorzieningen…
Geschiedenis van het sociale zekerheidsrechtGeschiedenis van het sociale zekerheidsrechtSociale zekerheidsrecht kan worden omschreven als het geheel van rechtsnormen dat betrekking heeft op het verschijnsel s…
Bronnen en referenties
  • Kleine gids voor de Nederlandse sociale zekerheid

Reageer op het artikel "Waaruit bestaat onze sociale zekerheid?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Juul
Gepubliceerd: 04-01-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!