InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Regelingen > 613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemers

613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemers

613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemers In deze derde serie over de 613 mitswot die Joden na moeten leven aandacht voor de Shabbat, hoogtijdagen, kosjere wetten (kasjroet), zakelijke praktijken, werknemers, dienaren en slaven. Doel van het naleven van de mitswot is om het materiële geestelijk te verheffen om zo de wereld tot een woning voor God te maken. Het zijn dus niet zomaar wetten die te vergelijken zijn met bijvoorbeeld de wetgeving in Nederland. De mitswot worden in de Mondelinge Tora toegelicht.

613 geboden (mitzwot)

Van de 613 mitswot (verplichtingen) koos God er tien uit die speciale aandacht kregen. De Joden kregen de Tien Geboden rechtstreeks van God zonder tussenkomst van Mozes.

Geboden m.b.t. tijd en seizoenen 36 geboden

Deze geboden regelen alles wat met Shabbat en de hoogtijdagen te maken heeft.

  1. Dat de nieuwe maand plechtig als heilig wordt verklaard en de maanden en de jaren alleen door het Hooggerechtshof berekend zullen worden (Ex 12:2)
  2. Reis niet op Shabbat buiten de grenzen van iemands woonplaats (Ex 16:29)
  3. Heilig de Shabbat (Ex 20:8)
  4. Werk niet op Shabbat (Ex. 20:10)
  5. Rust op Shabbat (Ex. 23:12 en Ex. 34:21)
  6. Vier de hoogtijdagen (Pesach, Sjawoeot en Soekkot) (Ex. 23:14)
  7. Verheug de hoogtijdagen (Deut.16:14)
  8. Verschijn in het Heiligdom op de hoogtijdagen (Deut. 16:16)
  9. Verwijder de chameets op de vooravond van Pesach (Ex.12:15)
  10. Rust op de eerste dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:7)
  11. Werk niet op de eerste dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:6-7)
  12. Rust op de zevende dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:8)
  13. Werk niet op de zevende dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:8)
  14. Eet matse op de Sederavond (Ex. 12:18)
  15. Er mag geen chameets in het bezit zijn gedurende Pesach (Ex. 12:19)
  16. Eet geen voedsel dat chameets bevat op Pesach (Ex.12:20)
  17. Eet geen chameets op Pesach (Ex. 13:3)
  18. Er mag geen chameets zijn in het huis van de Israëliet gedurende Pesach (Ex. 13:7)
  19. Bespreek de Exodus uit Egypte op de Sederavond (Ex. 13:8)
  20. Eet geen chameets na de middag op de 14de Nissan (Deut. 16:3)
  21. Tel 49 dagen vanaf het begin van de Omer (Lev. 23:15)
  22. Rust op Sjawoeot (Lev. 23:21)
  23. Werk niet op Sjawoeot (Lev. 23:21)
  24. Rust op Rosh Hasjana (Lev. 23:24)
  25. Werk niet op Rosh Hasjana (Lev. 23:25)
  26. Luister naar het geluid van de sjofar op Rosh Hashana (Num. 29:1)
  27. Vast op Jom Kippoer (Lev. 23:27)
  28. Eet en drink niet op Jom Kippoer (Lev. 23:29)
  29. Werk niet op Jom Kippoer (Lev. 23:31)
  30. Rust op Jom Kippoer (Lev. 23:32)
  31. Rust op de eerste dag van Soekkot (Lev. 23:35)
  32. Werk niet op de eerste dag van Soekkot (Lev. 23:35)
  33. Rust op de achtste dag van Soekkot (Shemini Atzeret) (Lev. 23:36)
  34. Werk niet op de achtste dag van Soekkot (Shemini Atzeret) (Lev. 23:36)
  35. Neem tijdens Soekkot een palmtak en drie andere planten (Lev. 23:40)
  36. Woon in een Soekka (hut) gedurende zeven dagen van Soekkot (Lev. 23:42)

Geboden m.b.t. kosjere wetten (Kasjroet) 26 geboden

Dit betreft alle geboden die gaan over rein en onrein voedsel.

  1. Onderzoek de kenmerken van het vee (om te bepalen of ze rein of onrein is) (Lev. 11:2)
  2. Eet geen onreine dieren (Lev. 11:4)
  3. Onderzoek de kenmerken van de vissen (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Lev. 11:19)
  4. Eet geen onreine vis (Lev. 11:11)
  5. Onderzoek de kenmerken van de vogels (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Deut. 14:11)
  6. Eet geen onreine vogels (Lev. 11:13)
  7. Onderzoek de kenmerken van de sprinkhanen (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Lev. 11:21)
  8. Eet geen worm dat in fruit gevonden wordt (Lev. 11:41)
  9. Eet niets dat kruipt op de aarde (Lev. 11:41-42)
  10. Eet geen ongedierte van de aarde (Lev. 11:44)
  11. Eet geen dingen die rond zwermen in het water (Lev. 11:43 en 46)
  12. Eet geen gevleugelde insecten (Deut. 14:19)
  13. Eet geen vlees van een beest dat treife is (Ex. 22:30)
  14. Eet geen vlees van een dier dat een natuurlijke dood onderging (Deut. 14:21)
  15. Slacht vee, hert en vogels volgens de wetten van de shechita als hun vlees gegeten wordt (Deut. 12:21)
  16. Geen stuk vlees eten dat afkomstig is van een levend beest (Deut. 12:23)
  17. Niet het dier en haar jong op dezelfde dag slachten (Lev. 22:28)
  18. Niet de moeder vogel samen met het jong nemen (Deut. 22:6)
  19. De moeder vogel vrijlaten wanneer het nest genomen wordt (Deut. 22:6-7)
  20. Niet het vlees van een os nemen dat veroordeeld werd gestenigd te worden (Ex. 21:28)
  21. Niet het vlees met de melk koken (Ex. 23:19)
  22. Niet het vlees met de melk eten (Ex. 34:26)
  23. Niet de heupspier eten (Gen. 32:33)
  24. Geen vet van een rund, schaap of geit eten (Lev. 7:23)
  25. Het bloed van dieren laten weglopen en bedekken met droge aarde (Lev. 17:13)
  26. Niet eten of drinken als een dronkaard (Lev. 19:26; Deut. 21:20)

Geboden m.b.t. zakelijke praktijken 14 geboden

Dit betreft geboden op het gebied van zakendoen.

  1. Maak geen fouten in kopen of verkopen (Lev. 25:14)
  2. Hef geen rente bij een lening aan een Israëliet (Lev. 25:37)
  3. Leen niet op basis van rente (Deut. 23:20)
  4. Neem niet deel aan onzuivere transactie tussen lener en verlener (Ex. 22:24)
  5. Leen aan een arme persoon (Ex. 22:24)
  6. Zet een arme man niet onderdruk zijn schuld terug te betalen. (Ex. 22:24)
  7. Het is verboden een handmolen of maalsteen in pand te nemen (Deut. 24:6)
  8. U moet buiten wachten tot degene aan wie u de lening geeft met het onderpand naar buiten komt (Deut. 24:10)
  9. Geen onderpand nemen die de eigenaar nodig heeft (Deut. 24:12)
  10. Het onderpand teruggeven aan de eigenaar (Deut. 24:13)
  11. Geen onderpand nemen van een weduwe (Deut. 24:17)
  12. Fraudeer niet met lengtematen, etc. (Lev. 19:35)
  13. Gebruik zuivere weegschaal en zuivere gewichten (Lev. 19:36)
  14. Bezit geen onzuivere maten en gewichten (Deut. 25:13-14)

Geboden m.b.t. werknemers, dienaren en slaven 19 geboden

Deze geboden hebben betrekking op de regeling voor werknemers, dienaren en slaven.

  1. Het niet achterhouden van de betaling van de lonen van de arbeider (lev. 19:13)
  2. De arbeider is toegestaan van de opbrengst te eten die hij oogst (Deut. 23:25-26)
  3. Dat de gehuurde arbeider niet meer zal nemen dan hij kan eten (Deut. 23:25)
  4. Dat de gehuurde arbeider niet van de opbrengst zal eten dat niet geoogst is (Deut. 23:26)
  5. Lonen betalen aan de gehuurde arbeider te zijner tijd (Deut. 24:15)
  6. Rechten voor de slaaf (Ex. 21:2-6)
  7. Niet de Hebreeuwse dienaar verplichten het werk van een slaaf te doen (Lev. 25:39)
  8. Niet een Hebreeuwse dienaar als slaaf verkopen (Lev. 25:42)
  9. Niet een Hebreeuwse dienaar slacht behandelen (Lev. 25:43)
  10. Een heiden niet toe te staan een Hebreeuwse slaaf die aan hem verkocht is slecht te behandelen (Lev. 25:53)
  11. Niet een Hebreeuwse slaaf met lege handen weg te sturen, nadat hij is vrij gekomen (Deut. 15:13)
  12. Geschenken geven aan de Hebreeuwse slaaf en slavin aan het einde van de diensttijd (Deut. 15:14)
  13. Een Hebreeuwse slavin verlossen (Ex. 21:8)
  14. Niet een Hebreeuwse slavin aan een andere persoon verkopen (Ex. 21:8)
  15. Een Hebreeuwse slavin trouwen (Ex. 21:8-9)
  16. Een Kanaänietische slaaf voor altijd te houden (Lev. 25:46)
  17. Niet een slaaf overhandigen, die uit het Land Israël is gevlucht, aan zijn eigenaar die buiten Palestina woont (Deut. 23:16)
  18. Zo'n slaaf niet slecht behandelen (Deut. M23:17)
  19. Niet een beest muilkorven, terwijl het opbrengst oplevert die het kan eten en genieten (Deut. 25:4)

N.B. In de Talmoed worden de wetten nader toegelicht.

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kosher: eten Joden kosher uit gezondheidsoverwegingen?Kosher: eten Joden kosher uit gezondheidsoverwegingen?Niet-Joden hebben veel problemen om de kosher wetten van de Joden te begrijpen c.q. te verklaren. Of ze wijzen de kasjro…
Joden en Noachieden: overeenkomsten en verschillenJoden en Noachieden: overeenkomsten en verschillenJoden en Noachieden (niet-Joden die de Noachidische geboden naleven) staan het dichtst bij elkaar. Er zijn veel overeenk…
Wat is het doel van het leven? - een woning voor GodIn het tweede deel van 'Wat is het doel van het leven?' aandacht voor een woning voor God. We hebben eerder gezien dat d…
Torastudie 106: de logica van mitswot - wetten (Exodus 21:1)Torastudie 106: de logica van mitswot - wetten (Exodus 21:1)Globaal gesproken kunnen de mitswot (wetten) in twee categorieën worden verdeeld: de logische mishpatiem (wetten) en de…
Geschiedenis Jodendom: De Joodse staat en JodendomGeschiedenis Jodendom: De Joodse staat en JodendomDe oprichting van de moderne Joodse staat Israël wordt als één van de wonderen van deze tijd beschouwd. Ook het feit dat…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "613 geboden Tora III: tijden, kosher, zaken, werknemers"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Jan R., 27-03-2011 12:01 #2
Torah keurt slavernij niet goed. Helemaal al niet als daar geweld, afslachting en marteling bij voor komt. Het blijkt dat niet alle slavenhouders zo bruut met slaven om gingen, maar het gebeurde wel. Ik praat dit allemaal NIET goed. Het is wel zo dat degene die bruut om gingen met slaven, zoals vervoer op de boten en vrijheidsberoving alleen al door ze uit Afrika te trekken, meestal bepaalde passages in vooral de Talmud in hun voordeel intepreteerden tegenover de buitenwereld. Nergens in de Torah staat immers dat je slaven lager moet zien als beesten en ze ook als onderbeesten moet behandelen. In de geschiedenis is het wel vaker gebeurd dat er dingen in voordeel werden gesproken. Een iets ander maar ook wel in de buurt komend voorbeeld is het boek van Hitler. Hoevelen zijn daar in wo2 niet door gebrainwashed.

Stel dat je een boek schrijft. Let maar eens op hoevelen bepaalde passages van jou dan op compleet andere manier intepreteren, soms zelfs zo dat jij als schrijver er wanhopig van wordt. Verschillende mensen, verschillende inzichten, dat is de wereld.

Rudi, 21-05-2010 10:50 #1
Beste Etsel,
Bedankt voor het plaatsen van al deze informatie. Maar er zijn toch een aantal zaken die me storen aan de voorschriften van de Tora.
In het zakelijk gedeelte zie ik een discreminatie tussen Israëlieten en niet-Israëlieten inzake leningen. De ene krijgt een lening zonder de intrest. De ander moet intrest betalen. Blijkbaar is een niet-Israëliet ondergeschikt aan een Israëliet en wordt dus zwaarder belast. In mijn opzicht ook een kwestie van minder liefde voor een niet-Israëliet dan voor een Israëliet. Dit blijkt in te druisen tegen het gebod om ook de vreemdelingen met dezelfde liefde te bejegenen alsof het iemand betrof van het eigen volk.

Wat betreft de geboden tegenover slaven. Is dit niet voorbij gestreeft? Is de tijd van de slavernij niet voorbij? Keurt men het houden van slaven dan goed in de Tora? Naar mijn inzicht is dit vrij inhumaan.

Shalom! Reactie infoteur, 21-05-2010
Hallo,

In het Hebreeuws wordt het woord 'eved' gebruikt. Dat wordt wel vertaald als slaaf maar heeft meer de betekenis van dienaar. Ook de Israëlieten zijn slaven (dienaren van God). Het is dus minder negatief dan dat wij betekenis geven aan het woord slaaf.

Voor het overige zijn alle geboden van God afkomstig. Je kan de Joden verder niets kwalijk nemen mocht je sommige geboden niet welgevallig zijn.

Groet, Etsel

Infoteur: Etsel
Laatste update: 14-06-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Special: Geboden Tora
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 2
Schrijf mee!