Psychologie en Leugens

Liegen en leugens: pathologisch liegen of waanbeelden hebben

Liegen en leugens: pathologisch liegen of waanbeelden hebben

Een leugentje om je bestwil is gauw verteld, bijvoorbeeld als te laat bent op een afspraak. Dat er ook mensen zijn die hun hele leven veranderen in een leugen, komt gelukkig wat minder vaak voor. Pathologisch liegen kan voortkomen uit een psychische aandoening als een persoonlijkheidsstoornis. Pathologische leugenaars zijn bewust van hun leugens. Maar er zijn ook mensen die leiden aan wanen of pseudologia fantastica, zij denken dat ze de waarheid vertellen.


Een leugen is een bewering die niet gelijk is aan de waarheid. Als dit onbewust gaat, spreek je over een vergissing. Als het opzettelijk gebeurt, spreek je van een leugen.

Pathologisch liegen

Pathologisch liegen houdt in dat iemand een onbedwingbare drang heeft om te liegen. Deze leugens leiden tot problemen in de omgeving van de leugenaar. Immers je partner, ouder of vriend weet niet meer wanneer je een leugen verteld of de waarheid spreekt.

Anti-sociale persoonlijkheidsstoornis

Pathologisch liegen kan voortkomen uit een psychische aandoening, zoals gedragsstoornissen of een persoonlijkheidsstoornis. Mensen met een anti-sociale persoonlijkheidsstoornis kunnen heel innemend en charmant overkomen, maar zij liegen vaak en zijn niet bang, waardoor zij de consequenties van hun leugens niet inzien. Mensen met deze stoornis hebben zelden een schuldgevoel.

Pseudologia fantastica

Een pathologische leugenaar weet heel goed dat hij liegt. Dit in tegenstelling tot mensen die leiden aan wanen of aan pseudologia fantastica. In beide gevallen geloven de leugenaars dat zij de waarheid vertellen.

Zij vervalsen hun herinneringen, waardoor zij denken dat het de werkelijkheid is. Vaak wijken deze herinneringen enorm af van de werkelijkheid en dat kan zelfs zo ver gaan dat de persoon denkt dat hij een genie is en talloze boeken geschreven heeft.

Narcistische persoonlijkheidsstoornis

Bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis vertelt iemand leugens over plannen die vaak niet haalbaar zijn. Mensen die aan deze stoornis leiden, hebben een overdreven gevoel van eigenwaarde. Ze vinden zichzelf erg belangrijk en hebben daarnaast behoefte aan bewondering.
© 2007 - 2009 Jour, gepubliceerd in Psychologie (Mens en Samenleving) op 25-10-2007, laatst gewijzigd op 04-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Jour is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Liegen en leugens: pathologisch liegen of waanbeelden hebben"


Door Olivia op 19-05-2009

Vanwege privacy heb ik ALLE namen verandert. Ook plaatsnamen.

Ik ben een patologisch leugenaar. Jammer but's true.
Ik loog tegen mijn vriendinnen (in Haarlem) ik een vriendin had, genaamd Mirthe. Zij was een TOPMODEL (Beetje ongeloofwaardig nu ik het zo hoor) was populair en mooi, en had nog veel meer vriendinnen. Zij woonde in Groesbeek.
Tegen mijn andere vrienden van Groesbeek (já, die had ik echt) vertelde ik dat ik naast mijn gewone vrienden ook een Mirthe kende. Hetzelfde verhaal alleen dan andere woonplaats. En de mensen uit Groesbeek kenden natuurlijk de mensen uit Haarlem niet.

Tot ze haar van beide kanten weleens wouden zien. Tsja, ze bestond niet. Wat ik toen deed was natuurlijk heel dom. Ik maakte een msn aan van de zogenaamde Mirthe. Met die Mirthe praatte ik tegen hun, en liet ik foto's zien van een ander model. Toen ze beiden om een adres vroegen gaf ik elkaars adres op. Een vriendin (noem ik maar Inge) van groesbeek kregen het adres van mijn vriendin (noem ik maar Liset) in Haarlem, en diegene (Liset) kreeg het adres van Inge.

Op een dag, vraag me niet waarom, ging Liset samen met mijn vriendinnen in Groesbeek winkelen. Ze kwam toevallig langs de winkelstraat waar Inge woonde, en besloten voor de gein aan te bellen om de groeten te doen van mij. Ze deed open en vroeg of er een Mirthe woonde. Inge antwoorde alleen; Nee, ik woon hier met mijn ouders.
Liset vroeg verbaasd wie zij dan was. Inge antwoorde natuurijk Inge. Liset zei verbaasd dat ze het toch van ene Mirthe Meren had gekregen. En dat die dan hier woonde. Inge was natuurlijk stomverbaasd. Zij kende een ook een Mirthe Meren. Uit Haarlem. Ze praatte wat met elkaar, en zo kwamen ze erachter dat ik hun mijn hele leven bedrogen heb.
Vanaf ik iedereen ken, zeg ik dat Mirthe Meren mijn beste vriendin is. Maar niemand kende die geheimzinnige Mirthe. Misschien belde daarom Liset ook aan bij Inge.

Lieve mensen, pathologisch leugenaars kunnen er niks aan doen. Accepteer hun zoals ze zijn. Gelukkig zijn mijn vriendschappen er niet aan kapot gegaan, terwijl het natuurlijk wel op het randje hing. Ze vroegen natuurlijk van alles de waarheid; zo heb ik al mijn neppe vriendjes bekend, mijn neppe vriendinnen (waaronder Mirthe) en mijn neppe acties.

Leer van mijn blunder, en doe NOOOOOOIT zoiets dom zoals mij. Jij bent geen pathologisch leugenaar. Wees daar blij om.

Groeten, Olivia Hartman.

Door Marjan op 27-02-2009

Aanvulling op brief Natalie hieronder! Wat er had moeten staan in de brief van Natalie om overtuigend te zijn (als het om een betrouwbare schuldbekentenis en belofte niet meer te liegen gaat.) En dit is zeker niet bedoeld om Nathalie een hak te zetten. Maar bedoeld om slachtoffers nog in een relatie de ogen te openen!! Hoe herken je een leugenaar!

Ik ben een pathologische leugenaar. Haat het dat ik zo lieg. Het begint met èèn leugen en kom zo in een warboel terecht waar ik niet meer uit kom! Het is een vicieuze cirkel. Ik schaam mij ervoor en voel mij enorm schuldig! En kwets mensen natuurlijk. Dus voor iedereen die ooit door MIJ IS GEKWETST! Het spijt mij! Ik heb vandaag besloten dit nooit meer te doen. Ik heb elk leugen ooit opgebiecht en de personen inkwestie willen niets meer met mij te maken hebben. Maar ben toch opgelucht, ik leef liever alleen in waarheid!

Bovenstaande zou er nog maar over blijven als zij de waarheid sprak, echt spijt heeft en ervan overtuigt is niet meer te liegen. Alles wat er meer staat betreft; het goed praten, medeleven af dwingen en de ander een schuld gevoel te geven door steeds benadrukken dat zij zelf eigenlijk nog veel zieliger is. En geeft het slachtoffer een schuldgevoel!

Want wat stond er nog meer! Wat zij (eigenlijk) ook schrijft! Waar je op te letten!;
Dat zij het SOMS haat als zij liegt! Dat zij wel1000 mensen heeft voor gelogen, zij Liegt niet omdat zij zo erg slecht is, maar zij mensen nou eenmaal graag hoop wil geven! Het dan wel rot is voor de ander maar zij zelfs zieliger is! ook zelf regelmatig helemaal in de put zit, als er weer eens een leugen uit komt! NU ZIJ EERLIJK IS GEWEEST NIEMAND MEER OVER HEEFT OM VOOR TE LEVEN!!!

Blijf je in je relatie met een pathologische leugenaar, zul je elk brief je of belofte, onder de loep moeten nemen! Want dit zijn de valkuilen waar zij bijna altijd zelf in trappen!

Door Marjan op 27-02-2009

Reactie op 1-1 2008 "zij vreest een pathologische leugenaar te zijn!"

Dank je Natalie, ik ben ervan overtuigt dat je op het moment dat je dit schreef dacht te menen. En hoop stiekem toch dat het lukt om je aan je belofte te houden!

Ik als slachtoffer, dacht na het lezen in eerste instantie wat goed van haar! Maar als je haar schuldbekentenis/ belofte goed leest, zie je dat ze er zelf eigenlijk niet gelooft! Er wordt afwisselend bevestigd en afgezwakt! Ook de onkenning van de ernst, en de medeleven die wordt opgeroepen, "nou ben ik eerlijk en heb niemand meer voor te leven". Zijn voor mij zo herkenbaar!!Voor alle die in een relatie zitten met een (pathologische) leugenaar, en voor zichzelf naar antwoorden zoeken, zou ik zeggen lees nog maar eens heel goed!! Pas het toe in je eigen relatie en doe je voordeel ermee!

Door Tina op 22-02-2009

Dit is een kleine troost,(na het lezen van van jullie berichten) was dus niet de enige die geleefd heeft met een pathologische leugenaar.hij was ongekend lief voor mij(schuld gevoel geweest?) erg aanhankelijk (angst voor de waarheid die ooit boven zou gaan komen) tja die kwamen 3 weken gelden boven. een dochter die verongelukt was(die spring levend blijkt te zijn)terwijl de rouwkaarten voor mij liggen. 6 maanden vast gezeten oplichting, 3 jaar voorwaardelijk bedrog, schulden over schulden. tot de bedragen bij mijn familie en vrienden kwamen, en er uiteindelijk iemand mee naar buiten kwam. ik heb al die tijd niks geweten. hij kon de mensen zo goed beïnvloeden met zijn lieve koppie. mijn grootste liefde was een leugen. maar mijn liefde oprecht.

Door Marjan op 13-02-2009

Vanaf het begin wist ik eigenlijk er klopt iets niet! Maar ik hield van hem!! Zijn verleden was een groot drama, mishandeld door zijn moeder, vrouw en kinderen overleden, ruzie met schoonfamilie, zelf ernstige ziektes en ongelukken overleeft! Maar nu met ons zo gelukkig, eindelijk iemand die hem begreep en van hem hield zo als hij was! Dus nu zou hij het liegen ook beter onder controle hebben! en ik zou het natuurlijk ook direct door hebben. Op momenten dat ik wist, dit kan niet waar zijn, loog en overtuigde hij mij van mijn ongelijk!

Hij deed een bod op een super luxe boot! ondanks dat ik niet geloofde dat hij dat kon betalen ging mijn zoontje en ik mee kijken! Tot mijn verbazing tekend hij een koopcontract! regelt een ligplaats, verzekering rond enz. Tot op de dag dat wij ingepakt en wel klaar staan om de boot op te gaan halen hield hij vol!!...Dan gebeurt er iets vreselijks hij wordt ontvoerd en zit 5 dagen in een kelder is gewond , mijn al meegenomen 800 euro is niet genoeg ze wilden meer!! Je snapt het natuurlijk al, het is allemaal gelogen! Op het politiebureau geeft hij toe boot is niet waar, maar dat ik hem niet geloof over de ontvoering! Vind hij bespottelijk!! Over zulke dingen zou nooit liegen! Zelfs als ik hem bewijs kan laten zien dat hij op een van die dagen in de trein heeft gezeten! Geeft hij er een draai aan!

Er valt niet te leven met een pathologische leugenaar! Je gaat er aan kapot!!

Door Marjan op 13-02-2009

Het lijkt mij duidelijk genoeg! Het is een giga leugenaar wat kan het je nog schelen welke naam het krijgt! Met zo iemand valt niet te leven, zo als je zelf al zegt je zal nooit weten wat wel en niet waar is! Telkens als je denkt nu is alles wel boven tafel komen er weer nieuwe leugens. Bovendien zal het liegen hem steeds beter af gaan. Het hopen dat je zijn vertrouwen zal winnen zodat liegen niet meer nodig is, zal je uiteindelijk slopen! Stop er toch mee meid laat de hoop varen. Er val niet te leven met een Pathologische leugennaar. Ik probeerde dat ook en deed mij zelf en mijn kind daar mee veel verdriet!

Heel veel sterkte marjan

Door Karlijn op 15-01-2009

Hoe kun je echt herkennen dat iemand een pathologisch leugenaar is? Ruim 3 jaar heb ik namelijk een relatie met een jongen waarvan ik niet meer weet wat er wel en wat er niet echt is. Hij heeft me eerst bedrogen, waar ik zelf ben achtergekomen en wat hij ook kort ontkende, maar is daarna 'op zijn knieën gegaan' en heeft uitgelegd dat hij toen erg slecht in zijn vel zat (bovendien was ik toen voor langere periode in het buitenland), dit is nu ruim een jaar geleden. Nu ben ik er alleen afgelopen week achter gekomen dat hij al 2 jaar doet alsof het goed gaat met zijn studie, maar na erg lang doorvragen en het ophouden van de schijn tijdens een lang gesprek gaf hij toe dat hij nog 0 studiepunten heeft gehaald. Het is niet moeilijk om vergelijkingen te trekken met wat er voorheen is gebeurd en ik vraag me dan ook of hij pathologisch liegt. Het gaat namelijk om leugens die hij telkens erg lang heeft volgehouden zonder iets te zeggen. Ik vraag me dan ook af wat de kenmerken of 'symptomen' van een pathologisch leugenaar zijn, ontkent deze zijn/haar leugens ook of kunnen ze het ook toegeven? Reactie infoteur op 16-01-2009:Ik ben geen psycholoog of psychiater, dat zijn eigenlijk de enige experts die een diagnose als pathologische leugenaar of iets soortgelijks kunnen vaststellen.

Er gaat wel op internet een checklist rond met kenmerken van een pathologische leugenaar:
- ziekelijke neiging om te liegen
- oppervlakkige charme
- snel last van verveling'
- gedragsproblemen in jeugd
- overtuigingskracht
- schijn van oprechtheid
- tegenstrijdige uitspraken
- manipulatief gedrag
- gebrek aan realistische lange temijn planning
- impulsief gedrag
- geen medeleven/moeilijk in ander kunnen verplaatsen
- onverantwoordelijk gedrag

Door Maartje op 14-01-2009

Ik ken een vrouw die zo innemend en "wijs" overkomt dat niemand door heeft dat zij alles bij elkaar liegt. Het vervelende is dat ze het zo doet: een kern van waarheid en dan zo verdraaien dat het haar in een goed daglicht zet en haar ex niet. Haar ex is inmiddels ook uitgeput van het zich steeds weer moeten verdedigen. Het vervelende is dat al haar leugens ook nog eens in dossiers terecht komen voor de rechter en als je je daar niet tegen verweerd (omdat je je niet wilt bezighouden met haar fantastische verzinsels) dan is het voor een rechter ineens waar. Hoe kan het zijn dat in onze rechtsstaat hier geen rekening mee wordt gehouden? Ze heeft zelfs met droge ogen op tv gelogen. Hoe kun je daar nu iets tegen doen? Dat ze haar eigen leven zo anders wil inrichten moet zijzelf weten, maar hoe zorg je ervoor dat ze stopt met het beschadigen van anderen?

Door Nathalie op 01-10-2008

Ik vrees dat ik een pathologische leugenaar ben... Ik haat het dat ik zo lieg soms! Misschien dat het bij andere mensen leuk is maar voor mij niet. Meestal vertel je één leugentje, en zo kom je in een hele warreboel terrecht waar je niet meer uit kan. Het is een vicieuze cirkel! Ik schaam me ervoor en voel me er enorm schuldig door. Ik lieg niet zomaar, nee, ik lieg omdat ik mensen hoop wil geven en beloof hun de mooiste dingen... Die ik uiteindelijk niet kan geven. Als dat niet zielig is. En zo kwets je mensen natuurlijk nog harder want opeens zien ze in dat die hoop één grote leugen was. En zo gaat alles rondom jou kapot en dan ga je natuurlijk zelf ook helemaal in de put zitten. Dus voor iedereen die ooit gekwetst is door zo iemand als mij,het spijt me,het is het niet waard. Ik heb vandaag voor mezelf besloten dat ik dit nooit meer wil doen! Ik heb elke leugen ooit opgebiecht tegenover de personen in kwestie,en ik kan zeggen dat ik nu echt niemand meer heb! Dat kwetst mij ook,maar ik heb het verdient. Maar ik ben wel opgelucht en ik weet nu één ding zeker,ook al heb ik niemand meer in mijn leven,ik leef liever alleen in waarheid dan met 1000 mensen om me heen in één grote leugen!

Door Ana op 21-09-2008

De politie loopt hier de deur plat en ik bij de politie,ik heb 112 op locatie en ze zijn onderzoeken aan het doen.Maar ook voor de politie is het niet gemakkelijk omdat hij hun vaak te slim af is.In Nederland moet er eerst een misdrijf gepleegd worden met getuigen of ze moeten hem op heterdraad betrappen voor ze iets kunnen doen.ze blijven mij beschermen met 112 op locatie en daar ben ik blij om .maar verder is het afwachten tot hij een fout begaat. Reactie infoteur op 21-09-2008:Heftig Ana, ik wens je veel sterkte

Door Ana op 16-09-2008

Ik heb 15 jaar samengeleefd met een man die ik zie als een pathologische leugenaar. Ik lig nu in scheiding en raak bijna iederen kwijt doordat hij heel innemend en charmant iedereen beliegd en bedonderd. Ik denk dat het in zijn genen zit, zijn moeder liegt net zo hard. Jarenlang ben ik in alle leugens getrapt, alles kon hij zo goed brengen. Als ik hem op een leugen betrapte wist hij zich er altijdt uit te redden. Door de scheiding die hij niet wou is hij nog meer gaan liegen voor zover dit kan. Ik moet me overal verdedigen en knokken tegen al zijn leugens. Ik word hier zo verschrikkelijk boos om, temeer omdat ik liegen haat. Ik sta vaak machteloos en verdrietig omdat ik me niet overal kan verdedigen en ook niet wil. Ik ben ook boos op de mensen die erin trappen dan denk ik mensen zie je het dan niet. Zelfs als ze hem op een leugen betrappen blijven ze met hem omgaan omdat hij zo zielig of innemend is. Ooit zei hij tegen mij: Ik kan me overal uit lullen... Toen had ik die man gelijk moeten dumpen. Ik ben een sterke vrouw en hou me aan de waarheid vast de waarheid waarvan ik weet dat het de waarheid is, maar ik houd mijn hart vast voor wat die man nog gaat aanrichten met al zijn leugens. Waar kan ik terecht voor hulp om deze man te ontmaskeren. Alvast bedankt. Reactie infoteur op 18-09-2008:Als je man de wet heeft overtreden met zijn leugens, kan je naar de politie. Verder ben ik bang dat je er niet veel aan kan doen

Door Jayjay jansen op 02-05-2008

Ik heb een korte relatie gehad met een pathologische leugenaar. Het heeft mij behoorlijke schade gegeven. Deze man had alles omgedraaid wat je maar kon omdraaien en daarnaast maniputeerde hij mij. Nu ik los van hem ben zie ik wat er is gebeurd. Hij heeft alles systematisch aangepakt. Eerst zorgen dat je mensen/vrienden in je omgeving niet meer komen opdagen en ga maar door. Ik begrijp dat de les voor mij is dat ik beter bij mijzelf moet blijven. Maar ik ben geschaad en deze gaat gewoon door zonder enig schuldgevoel, helemaal niets. :-(