Geestelijk gezonde personen in een psychiatrische inrichting

Binnen de psychiatrie is het gebruikelijk dat patiënten een diagnose krijgen alvorens behandeld te worden. Het is de vraag of de psychiatrie goed in staat is zijn functie: een juiste diagnose te stellen en geestelijk zieke mensen helpen, te vervullen. Het is de vraag of de psychiatrie in staat is ‘gezond’ van ‘krankzinnig’ te onderscheiden.

‘Geestelijk gezond zijn op ongezonde plaatsen’

Onderzoek van Rozenhan (1973) richtte zich op de vraag of de psychiatrie in staat is om geestelijk gezonde personen van geestelijk zieke personen te onderscheiden, om dit te onderzoeken hebben twaalf geestelijk gezonde personen (pseudo-patiënten) zich laten opnemen in verschillende psychiatrische ziekenhuizen en klinieken in Amerika. De pseudo-patiënten klaagden bij het intakegesprek over het horen van stemmen die zeiden:”empty,” “hollow” en “thud”. Nadat de pseudo-patiënten opgenomen waren met de diagnose schizofrenie (op 1 persoon na) stopten ze met klagen over de stemmen, verklaarden dat ze nergens meer last van hadden en hebben zich gedragen zoals ze echt zijn.
Gedurende de tijd dat de pseudo-patiënten opgenomen waren (gemiddeld 19 dagen), maakten zij aantekeningen over wat er allemaal gebeurde om hun heen. De aantekeningen die zij maakten betroffen ook gegevens over de slechte manier waarop de patiënten in de inrichting behandeld werden. Opvallend was hoe weinig de therapeuten bij de patiënten betrokken waren. Van de twaalf pseudo-patiënten was er niet een waarvan ontdekt werd dat hij geestelijk helemaal niet ziek was. Alle pseudo-patiënten op een na werden ontslagen met de diagnose schizofrenie “in remission”.
Het onderzoek van Rosenhan zet aan tot twijfelen over de gang van zaken in de psychiatrie, met name wat betreft de manier waarop met de patiënten om werd gegaan.

Het krijgen van een etiket

Rosenhan vindt dat uit zijn onderzoek is gebleken dat de psychiatrie niet in staat is geestelijk gezond van geestelijk ziek te onderscheiden en dat als je het etiket ‘ziek’ hebt gekregen mensen je gedrag ook zullen zien in het licht van dat etiket. Hij vind het schadelijk mensen zo’n etiket op te plakken. Onder andere omdat het nauwelijks de essentie van wat er met iemand aan de hand is raakt. Dat geestelijk gezonde mensen het etiket ‘schizofreen’ kunnen krijgen, vindt hij een teken dat de etiketten door de psychiatrie verkeerd worden uitgedeeld en opgeplakt.
Spitzer (1975) geeft echter aan dat er verschillende redenen zijn voor het diagnosticeren van patiënten, de belangrijkste daarvan is dat dat het veel makkelijker maakt controle op het ziekteproces uit te oefenen, waardoor de patiënt beter geholpen kan worden.
Hoewel het inderdaad schokkend is dat ‘normale’ mensen bestempeld kunnen worden als schizofreen, is het toch handig dat er etiketten zijn omdat zij wel een goede indicatie zijn van wat er met iemand aan de hand is. In die zin is het nuttig dat in de psychiatrie gebruik wordt gemaakt van dergelijke etiketten.

Het etiket: Schizofrenie “in remission”

In het artikel van Rosenhan (1973) wordt de term Schizofrenie “in remission” niet uitgelegd (in de andere artikelen overigens wel) en voor een leek komt de term erg gewichtig over en heeft een shockerend effect omdat het een term is die in het onderzoek gebruikt werd om geestelijk gezonde mensen een diagnose te geven. Zowel Weiner (1975) als Spitzer (1975) geven echter aan dat het gezien de gegevens die beschikbaar waren voor de psychiaters, de meest voor de hand liggende diagnose is, die overigens maar zeer zelden aan patiënten gegeven wordt.
Het gaat niet op te zeggen dat de psychiatrie niet in staat is een goede diagnose te stellen als zij de best mogelijke diagnose stelt. Het systeem is beperkt, mensen passen vaak niet goed in hokjes, maar de psychiatrie lijkt goed in staat een patiënt in het meest waarschijnlijke hokje in te delen.

De pseudo-patiënt is niet gelijk aan de patiënt

Spitzer (1975) geeft in zijn reactie op het onderzoek van Rosenhan aan dat hij vindt dat de conclusies die Rosenhan trekt uit gegevens over de gebeurtenissen met de pseudo-patiënten niet generaliseerbaar zijn naar de echte patiënten waar het in de psychiatrie om draait. Echte psychiatrische patiënten zijn een ander soort mensen waar op een andere manier naar gekeken dient te worden. De psychiatrie is ingesteld op mensen die geestelijk wel echt ziek zijn en kan daarvoor veel betekenen.

Conclusie

De omstandigheden die de pseudo-patiënten waarnamen in de psychiatrische ziekenhuizen zijn zonder meer onacceptabel en daar moet wat aan gedaan worden. Hulpverleners zouden meer betrokken moeten zijn bij de patiënten en zouden hen meer als medemensen moeten behandelen. Het systeem waar de psychiatrie mee werkt lijkt echter zijn functie om geestelijk zieke mensen te helpen goed te vervullen. Het maakt gebruik van etiketten die nuttig zijn voor het behandelen van patiënten en slaagt er bovendien in patiënten van de meest passende etiketten te voorzien. Het systeem is zeer uitgebreid en over het algemeen goed in staat een ziektebeeld weer te geven. De diagnosen moeten echter gezien worden als richtlijnen bij het helpen van patiënten en niet als persoonsomschrijvingen, waar dat wel gebeurt is dat niet te wijten aan het systeem, maar aan de onnozelheid van de mensen die dat doen. Uit het onderzoek van Rosenhan blijkt dat de psychiatrie niet perfect is, maar zoals Weiner en Spitzer ook al aangaven werkt het gezien de moeilijkheid van de functie die het heeft goed, verbeteringen zijn echter ten alle tijden een goede zaak en hebben sinds het uitvoeren van de onderzoeken ook plaats gevonden.