Leren leven met angststoornissen

Angst in spanningsvolle situaties is normaal en ook gezond. Als angst een algemene ractie is in veel normale situaties en problemen in het dagelijkse leven veroorzaakt, is het een stoornis. Angststoornissen kunnen in verschillende vormen voorkomen. De meest voorkomende is een gegeneraliseerde angststoornis, waarbij men in heel veel situaties angstig is en die angst moeilijk in bedwang te houden is.

Angststoornissen

Angst is op zich een normaal verschijnsel dat mensen helpt te overleven in gevaarlijke situaties. Voortdurende angst, zeker als er geen oorzaak voor is, moet worden behandeld om te voorkomen dat het chronisch word. Een andere vorm is de panieksstoornis, met zeer heftige angstaanvallen en alarmerende lichamelijke symptomen. Deze aanvallen ontstaan onverwacht en in situaties die op zichzelf niet angstig zijn. Bij fobieën kunnen paniekaanvallen opgewekt worden door een situatie, dier of voorwerp. Hier is dan wel een duidelijke aanleiding en de paniekaanvallen worden dan ook niet tot de paniekstoornis gerekend. gegeeraliseerde angststoorissen komen in Nederland bij ongeveer 350.000 mensen voor. De stoornissen beginnen meestal op middelbare leeftijd, en komen meer voor bij vrouwen. Soms gaan ze gepaard met andere psychiatrische stoornissen, zoals depressie of schizofrenie.

De oorzaken

Een verhoogde kans op psychiatrische stoornissen kan erfelijk zijn en/of een gevolg zijn van ervaringen in de kindertijd. bij sommige stoornissen speelt een slechte band tussen ouder en kind een rol. gegeneraliseerde angststoornissen kunnen zich na een stressvolle gebeurtenis ontwikkelen, zoals het overlijden van een dierbaar iemand. Vaak heeft de angst geen duidelijke oorzaak. ook een paniekstoornis ontwikkelen zich vaak zonder een duidelijke oorzaak. Een mogelijke lichamelijke oorzaak van angst of paniek, zoals bepaalde ziekten of middelen gebruik, moeten worden uitgesloten.

De symptomen

Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis of een paniekstoornis hebben psychische en lichamelijke symptomen. Bij gegeneraliseerde angststoornis zijn de psychische symptomen meestal aanwezig en treden de lichamelijke symptomen met tussenpozen op. Bij paniekaanvallen ontstaan de psychische en lichamelijke symptomen beide snel en bij een paniekstoornis onverwacht. Tot de psychische symptomen van een gegeneraliseerde psychiatrische stoornis behoren;

• Buitensporige angst, bezorgdheid en rusteloosheid;
• bange voorgevoelens zonder duidelijke aanleiding of oorzaak;
• verminderde concentratie;
• herhaalde angstige gedachten;
• slaapstoornissen

Bovendien kunt u last hebben van depressieve symptomen, zoals vroeg wakker worden of gevoelens van hopeloosheid. Tot de lichamelijke symptomen behoren:

• hoofdpijn;
• buikkrampen, soms met diarree en braken;
• vaak moeten plassen;
• zweten, rood worden en trillen;
• een benauwd gvoel

Tot de fysieke en psychische symptomen van paniekaanvallen behoren:

• Kortademigheid;
• zweten, trillen en misselijkheid;
• hartkloppingen
• duizeligheid en gevoel flauw te vallen;
• angst om te stikken of het gevoel te sterven;
• gevoel van onwerkelijkheid en angst om gek te worden.

Veel van deze lichamelijke symptomen kunnen verkeerd worden geïnterpreteerd als een ernstige lichamelijke aandoening, wat het angstgevoel kan vergroten. Op den duur kan de angst om een paniekaanval in het oenbaar te krijgen, leiden tot vermijdingsgedrag, zoals het mijden van grote groepen mensen of uit eten gaan.

De behandeling

Er zijn wellicht manieren om de angstniveaus zelfs te verminderen, zoals ontspanningsoefeningen. Raadpleeg uw arts als u geen oorzaak kunt vinden of met bepaalde oorzaken niet weet om te gaan. Ga na een eerste paniekaanval zo snel mogelijk naar de dokter om verdere aanvallen te voorkomen. U kunt verschillende maatregelen nemen om paniekaanvallen te bedwingen, zoals bewegen of proberen de gedachten onder controle te krijgen. Voor elke angststoornis kan uw arts begeleiding aanraden om de stress de baas te worden. U kunt ook cognitieve therapie, gedragstherapie of een combinatie van deze aangeboden krijgen om u te helpen de angst of paniek onder controle te krijgen. ook een zelfhulpgroep kan nuttig zijn. Als u bijzonder nare periode van uw leven doormaakt, kan de arts een kalmerend middel (benzodiazepine) voorschrijven, maar deze mogen slechts korte tijd worden gebruikt vanwege het verslavingsgevaar. Tegen de fysieke symptomen kunt u een bétablokker krijgen. Als u depressief bent, kunnen antidepressiva worden voorgeschreven, die ook bij paniekaanvallen en een algemene angstsoornis kunnen helpen. In het algemeen geldt dat hoe eerder angststoornissen worden behandeld, des te eerder de gevolgen kunnen worden tegengegaan. Zonder behandeling kan een angsstoornis een levenslange aandoening worden.