Oorzaken van geweldsdelicten bij jongeren

Geweld en agressie onder jongeren is tegenwoordig een veelvoorkomend fenomeen. Steeds vaker is in het nieuws dat jongeren, alleen of in een groep, verantwoordelijk zijn voor een ernstig geweldsdelict of voor zinloos geweld. Wat drijft jongeren tot zoveel agressie?

Typen agressief gedrag

Agressief gedrag, in het bijzonder bij jongens, wordt door Van den Brink (2001) bepaald door een minder grote zelfbeheersing en een minder grote betrokkenheid op anderen. Volgens Van den Brink (2001) zijn er vier typen agressief gedrag:

1. Gedragingen gebonden aan werk of school die slechts zelden uit de hand lopen;
2. Gedragingen in de huiselijke sfeer, waarvan de ernst enorm kan wisselen;
3. Vormen van kickgedrag en overlast die zich vooral afspelen in de publieke sfeer. Deze kunnen ernstig zijn, afhankelijk van de mate waarin de daders zich laten gaan;
4. De meest onbezonnen vormen van geweld, die vaak gepaard gaan met alcoholgebruik en die vooral verband houden met het uitgaansleven of de vrije tijd.

Risicofactoren

De meest bekende risicofactoren voor het ontwikkelen van antisociaal gedrag, zijn volgens Van Acker (1998):

• Problematische gezinssituaties;
• Gebrekkige opvoedingsmethoden, zoals te weinig toezicht, onvoldoende of niet-adequate disciplinering en inconsequent optreden van de opvoeder;
• Problemen bij de ouders, zoals crimineel gedrag, psychische problemen en alcohol- of drugsgebruik.

Voorspellers van gewelddadig gedrag

De belangrijkste voorspellers van gewelddadig gedrag zijn volgens Van Acker (1998):

• Gezinsrelaties;
• Individuele kenmerken van de adolescent;
• Probleemgedrag op school;
• Drugsgebruik en andere vormen van ernstig delinquent gedrag.

Antisociale gedragsstoornis

Gewelddadig gedrag kan ook worden veroorzaakt door een antisociale gedragsstoornis. Kinderen en jongeren met een antisociale gedragsstoornis hebben weinig respect voor de rechten van anderen omdat zij zich moeilijk in anderen kunnen verplaatsen en andermans gedragingen snel als vijandig interpreteren. Kinderen met een antisociale gedragsstoornis zijn dikwijls het slachtoffer van verwaarlozing of mishandeling. Ook komt alcoholmisbruik van ouders vaak voor. Doordat ouders vaak zelf een antisociale persoonlijkheidsstoornis hebben, kunnen kinderen het delinquente en agressieve gedrag gemakkelijk overnemen (model-leren). (Vandereycken & Van Deth, 2004)