Zelfkennis: alles over de zelf

De zelf is de kennis die wij hebben over wie we zijn. Het zelfbewustzijn laat ons nadenken over ons zelf. Over wie we zijn, hoe we zijn en wat we zijn. De perceptie van de zelf wordt door verschillende factoren beïnvloed en onze zelfkennis is van invloed op onze acties. In dit artikel worden de volgende vraagstukken besproken:

• Hoe beïnvloeden situationele factoren de waarneming van ‘de zelf’?
• Hoe beïnvloed zelf controle performance?
• Hoe helpen sociale invloeden bij het vaststellen van onze zelf?
• Hoe ontwikkeld de zelf zich?

Hoe beïnvloeden situationele factoren de waarneming van de zelf?

Er zijn een aantal situationele factoren die de waarneming van de zelf beïnvloeden. Dit zijn de volgende:
Culturele verschillen: De cultuur waaruit een individu afkomstig is bepaald of de persoon een onafhankelijke zelf heeft of een interdepente. Dit laatste betekent dat individuen beiden van elkaar afhankelijk zijn.
Geslacht verschillen: Je geslacht is ook van invloed op de zelf. Vrouwen hebben eerder de neiging om op relationeel gebied interdepentie te vertonen. Dit betekent dat ze erg geneigd zijn zich te richten op relaties die dicht bij ze staan. Bijvoorbeeld de relatie met hun man of kind. Mannen daarentegen zijn over het algemeen collectief interdepent. Dit betekent dat ze zich erg focussen op hun positie binnen een groep waartoe ze behoren.

We proberen onze reacties te begrijpen. Hierbij maken we echter soms fouten. Soms interpreteren we een gevoel compleet verkeert. We zien bijvoorbeeld adrenaline wegens angst aan voor verliefdheid.

Hoe beïnvloed zelf controle performance?

Zelf controle vraagt veel energie van de mens. Als deze energie gebruikt wordt voor zelf controle, dan kunnen we veel minder energie geven aan andere taken. We kunnen onszelf zelf controle aanleren.

Hoe helpen sociale invloeden bij het vaststellen van onze zelf?

We leren van anderen door naar hen te kijken en onze eigen attitude en mogelijkheden met die van hen te vergelijken. Dit doen we vooral bij mensen die we graag mogen. We adopteren ook bepaalde aspecten van het gedrag van de mensen die we leuk vinden ( social tuning). Ook laten we vaak gedrag zien dat ons eigenlijk niet eigen is, omdat we willen dat mensen een bepaald beeld van ons hebben ( impression management). Verder vergelijken we ons graag met mensen die slechter zijn in iets dan wijzelf. Hierna voelen we ons beter. Soms vergelijken we ons echter met slimmere mensen, om te kijken hoe zij dingen deden. Afgezien hiervan bepalen geslacht en cultuur ook wat in hoe je je zelf ziet.

Hoe ontwikkeld de zelf zich?

De zelf ontwikkelde zich vanaf het moment dat een kind 18 maanden oud is. Tot een jaar of 3 is er absoluut geen zelf controle mogelijk bij kinderen. Daarna beginnen kinderen dit langzaam aan te ontwikkelen.
De zelf ontwikkeld zich als volgt:

1. Introspectie: Mensen kijken naar zich zelf en proberen hun gevoelens, gedachtes en motieven te begrijpen.
2. Causale theorie: Men probeert oorzaken te vinden die hun gevoelens en gedrag beïnvloeden.
3. Attitude veranderingen: Attitudes veranderen na het nadenken over redenen voor een bepaalde attitude.