InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Hoe kan je helpen wanneer iemand gekwetst is?

Hoe kan je helpen wanneer iemand gekwetst is?

Hoe kan je helpen wanneer iemand gekwetst is? Soms zie je mensen, die duidelijk gekwetst zijn, lichamelijk, zowel als geestelijk. Voorbeelden van gekwetste mensen die hulp nodig hebben in echte situaties. (Namen zijn veranderd om privacy redenen). Tips om te helpen. Hulp geven door alleen te luisteren aan mensen met een diepe pijn. De do en don'ts van echte steun.

Wanneer je het echt wil, kan je de juiste manier vinden om iemand uit de nood te helpen

Voorbeelden en situaties
  1. Doortje was 22 toen haar ouders in een auto-ongeval om het leven kwamen. "De eerste maanden na hun dood waren verschrikkelijk voor me," herinnert ze zich. "Elke keer als ik er met vrienden over wilde praten, vertelden ze over een uitverkoop hier of daar, of ze wilden met me naar een film gaan. Ik weet dat ze me probeerden te helpen, mar wat ik echt nodig had, was een schouder om op uit te huilen."
  2. Toen de verloofde van Ben, Sarina, de trouwpartij annuleerde, was hij een gebroken man. "Mijn vrienden vertelden me hoe moeilijk het was om met Sarina om te gaan, en dat zij haar nooit echt gemogen hadden," verklaart Ben. "Zij mochten dan wel proberen om voor me op te komen, maar hun woorden maakten het alleen maar erger. Ik geloof nog steeds dat Sarina een lief meisje is, hoewel het onze relatie niets werd."
  3. Na Rita's borstamputatie kwamen haar vriendinnen naar het hospitaal om haar op te vrolijken. "Toen ik hen vertelde dat ik bang was voor uitzaaiingen, deden ze alsof ik me zorgen om niets maakte," zei Rita. "Ze antwoorden die ze gaven waren, 'Wees niet bezorgd! Je zal waarschijnlijk wel honderd jaar worden,' en 'Er zijn al zoveel mensen geweest die borstkanker overleefd hebben.' Zij schudden al de dingen die ik had gezegd over mijn ziekte van zich af met hun antwoorden, en lieten me schuldig voelen over het feit dat ik angst had."

Net zoals Doortje, Ben en Rita, gaan we allen wel eens door een moeilijke tijd.
Een zware ziekte, een tragisch ongeval, de dood van een nabij familielid, huwelijksproblemen, financiele moeilijkheden, het verlies van een baan - het maakt allemaal deel uit van het leven.

In deze moeilijke tijden hebben onze vrienden onze steun meer dan ooit nodig.
Maar, hoewel velen automatisch willen helpen, heeft de kunst van het troosten meer aandacht nodig dan een automatisme. Iedereen kan zonder nadenken een gedachte uitspreken die de mensen nog meer kwetsen.
Weten wat te zeggen tegen een vriend in pijn is niet gemakkelijk. Moeten we proberen om onze vriend te laten lachen, of moeten we met onze eigen problemen op de proppen komen? Moeten we hem aanmoedigen om over de situatie te spreken, of proberen goede raad te geven? In sommige situaties kunnen we ons zo ongemakkelijk voelen dat we zelfs bereid zijn om een ontmoeting met onze vrienden in zulke situaties te mijden, alleen maar om zeker te zijn om geen kwetsende woorden uit te spreken.

Hoewel elke crisis anders is, kunnen we tactvol, eerlijk en rechtlijnig antwoorden.
Hier volgen enkele suggesties om een vriend in nood te helpen.

Voorbereiding tot luisteren

Laat hen erover praten.
Een verkeerd voorbeeld:
Toen Katrijn op maandagmorgen op haar werk aankwam, werd ze begroet door twee vriendinnen op haar werkplek.
Zij vroegen: "Hoe was je week-end?"
Katrijn barstte in tranen uit.
"Mijn man en ik hebben ruzie gehad vrijdagavond, en hij heeft het hele weekend niets tegen me gezegd."
Haar vriendinnen hadden een zo'n eerlijk antwoord op hun vraag niet verwacht.
"Zo erg kan het toch niet zijn," zei de ene vriendin, "er staat gebak in de keuken. Waarom ga je er geen halen?"
"Neen, dank je," zuchtte Katrijn, "Ik kan maar beter aan 't werk gaan."


Een van de grootste fouten die je kunt maken wanneer een vriend begint om een vervelende situatie uit te leggen, is ontkennen dat hij iets ongewoon vertelt. Laat je vriend over het probleem praten.
Het veranderen van onderwerp, , grappenmakerij, of de suggestie wekken dat het niet een echt groot probleem is, zijn signalen voor je vriend dat zijn gevoelens of het uitdrukken van zijn verdriet niet de buiten proportie zijn.
"Maak je niet ongerust," "Je moet sterk zijn" en "je moet niet overdrijven," minimaliseren de tragedie en kunnen je vriend laten denken dat hij in de fout gaat.

Vele mensen voelen zich ongemakkelijk omdat zij niet weten wat ze moeten zeggen of doen of zeggen dat zij het makkelijker vinden om de pijn van de ander te negeren. De mensen hebben nood om hun gevoelens en pijn te uiten en niet de raad om 'sterk' te zijn of niet te huilen.
Wanneer iemand je iets negatief vertelt over een pijnlijke ervaring, probeer je dan niet huiverachtig op te stellen. Denk er dan aan dat hij pijn heeft en de nood heeft om er over te praten. En dat het op dat moment zijn echte gevoelens zijn.
Dit betekent niet, dat wanneer je weet dat je vriend gelovig is, je geen bemoedigende Bijbelteksten mag aanhalen, zoals bv Romeinen 8:28 "Intussen weten wij dat voor wie God liefhebben, alles zich ten goede keert, voor hen die volgens zijn raadsbesluit geroepen zijn." Maar doe dit niet zonder eerst te erkennen dat je vriend door een moeilijke periode gaat.

Weten wat je moet horen.

Luister om te begrijpen.

Het beste antwoord dat je kan geven aan een vriend in pijn, is te luisteren zonder te oordelen en te proberen om te begrijpen waar die pijn vandaan komt, waarom die vriend zo voelt. In het algemeen hebben mensen die lijden nood om te weten dat de toehoorder hun gevoel erkent en hen zal steunen in hun verdriet.
relevant artikel: Luisteren niet vanzelfsprekend
Aanvaard de situatie van je vriend zoals hij is, en probeer niet te ontkennen wat er gebeurd is. Antwoorden als "Vertel me er iets meer van," "Wat een moeilijke situatie" en "dat is erg" geven signalen van medeleven en aanvaarding.
Laat je vriend uitpraten. Denk er aan dat je er niet bent om jou verhaal te doen. Geef je vriend je onverdeelde aandacht, wanneer hem aan het woord is. Let op je lichaamstaal,
kijk niet naar je uurwerk, laat je ogen niet te veel afdwalen en lijk zeker niet ongeduldig. Probeer de zinnen van je vriend niet af te maken, omdat je denkt dat je weet wat hij gaat zeggen, het is mogelijk dat je dit verkeerd inschat.

Kies je woorden zorgvuldig.

Zeg nooit: 'Ik weet exact wat je voelt."

Na de dood van Christine's baby, probeerden haar vrienden haar te troosten met de woorden: "Ik weet hoe moeilijk het is om een baby te verliezen."
Christine vertelde later: "Ik wilde zeggen: 'Hoe kan jij dat weten?' Josje is vrijgezel en enkel met haar carriere bezig. Zij heeft zelf geen kinderen. Mijn baby is dood. Hoe kon Josje nu weten waar ik op DAT moment doorging?"

Wees voorzichtig met het veronderstellen dat je de gevoelens van je vriend kent. Denk er aan, zelfs wanneer je iets gelijkaardig hebt meegemaakt, het niet de exacte situatie kan zijn waardoor je vriend nu heengaat.

Ruimte maken.

Respecteer de privacy van je vriend.

Besef dat sommige mensen met een groot verdriet nog niet in staat zijn om over hun probleem te praten, of zich enkel willen beperken tot twee of drie van hun beste vrienden. Laat degene die lijdt bepalen wanneer en aan wie hij het vertelt. Wanneer je weet dat iemand door een zeer moeilijke periode gaat, bespring hem niet alsof hij een prooi is, die geholpen MOET worden. Weeg eerst af of de tijd gelegen komt om met hem te praten, en vat het niet persoonlijk op als de ander zich niet makkelijk naar jou toe openstelt.
Vragen hoe het gaat, of zeggen "dat je beschikbaar bent, wanneer hij nood heeft om zich te uiten," laat de ander weten dat je bereid bent om te luisteren wanneer hij er klaar voor is. Je zou anders kunnen overkomen als opdringerig of bemoeizuchtig.
Voel je niet beledigd wanneer de familie van een zwaar ziek persoon het aantal bezoekers tijdelijk wil beperken. Je kan nog altijd een kaartje sturen, of een briefje met een boodschap aan de familie dat de zieke nog steeds in je gedachten en gebeden is.
Sommige mensen gaan tot het uiterste om iemands privacy te respecteren door de angst om dicht bij te komen en trekken zich volledig terug. Ga er niet vanuit dat een rouwende vriend niet lastig gevallen wil worden zonder hem een kans gegeven te hebben om te praten. Wanneer je vriend geen zin heeft om met jou te praten, zal hij het je wel laten weten. Wanneer hij er wel nood aan heeft, zal hij dankbaar zijn dat je zijn nood hebt opgemerkt.

Een voorzichtige positieve houding hebben.

Geef een realistische bemoediging.

Vermijd uitspraken waarvan je niet zeker bent, als een poging om het in er een positieve wending aan te geven, enkel omdat je wenst dat het onmiddellijk beter zal gaan met je vriend.

Enkele weken na Karels een ski ongeval, vertelde een vriend hem: "dat hij voor hij het wist weer op de latten zou staan."
Karel vertelt later: "Ik wou hem vragen , hoe hij daar zo zeker van kon zijn. Mijn dokters hadden me het tegenovergestelde verteld. Maar mijn vriend suggereerde dat ik, wanneer ik het wilde, net zo kon leven als voor het ongeval."


Leer te leven met de beperkingen van je vriend door deze te aanvaarden na zijn genezingsproces. Je hoeft de waarheid niet te verdraaien om bemoediging te kunnen geven. Wanneer je een zieke vriend in het ziekenhuis bezoekt, erken dat de situatie niet rooskleurig of bijna perfect hoeft te zijn voor jou om een positieve houding te hebben. Richt je aandacht op de waarheid: dat je om je vriend geeft en wil helpen in zijn genezingsproces.
Wanneer je kan aangeven dat je voor hem bidt kan al een enorme steun zijn en een band scheppen.

Bemoedigende woorden.

Geef geen ongevraagde raad.

De oplossing voor de problematiek van je vriendin kan voor jou vanzelfsprekend lijken, maar weersta de verleiding om ongevraagd advies te geven. Het gevolg van dit advies kan een afbreken van de communicatie tot gevolg hebben. Een veelvoorkomende wensgedachte is, dat als we onze vriendin kunnen afleiden met een briljant idee, dat zij zal stoppen met huilen of over haar situatie te denken. Meestal zal dit echter niet werken.
Ongevraagd advies kan de persoon in nood in een moeilijke situatie brengen.

Wanneer Marcel zijn baan was kwijtgeraakt kreeg hij veel ongevraagd advies.
"Meestal, dacht ik dat hun suggesties waardeloos waren," vertelt Marcel. "Ik had het gevoel dat ik mijn invalshoek van de situatie moest verdedigen en voelde me helemaal niet gesteund. Integendeel, soms dacht ik zelfs, 'hehe, weer een ondervraging voorbij'."


Wanneer een vriend om raad vraagt, kan het goed zijn om die te geven wanneer je advies in de vorm van enkele alternatieve mogelijkheden komt, en niet een bepaalde richting die je denkt dat hij zou moeten doen. In plaats van te zeggen: "Ik denk dat JIJ dit moet doen." zou je kunnen zeggen: "Ik denk dat IK dit zou doen" of "Dit is wat voor mij werkte." Laat je vriend de uiteindelijke beslissing zelf nemen.

Ga niet te snel.

Wees geduldig.

Wordt niet ongeduldig tegenover je vriend wanneer het rouwproces lang duurt, ook al zouden anderen en jij dit kunnen denken dat de tijd er klaar voor is om verder te gaan. Rouwen kost tijd. Het kan maanden of jaren duren, afhankelijk van de situatie, om een begin te maken aan een genezingsproces in de rouwperiode. De dood van een huwelijkspartner bijvoorbeeld kan een levenslange pijn zijn.
Weersta de neiging van negatieve gedachten. Zoals: "Als hij zichzelf niet wil helpen, dan kan ik er ook niets aan doen." Het is belangrijk om er te zijn voor je vrienden op moeilijke momenten, ongeacht wat we zelf denken hoe zij met hun situatie omgaan.

Mijn vriendin, Linda, vertelde me hoe zij zich voelde gedurende de vijf jaren dat haar man, Rudy, streed tegen het vermoeidheidssyndroom en niet kon werken:
"Hoewel de meesten het wel goed bedoelden, vroegen ze me zaken als, 'Wanneer gaat die man van jou nu is beter worden en weer gaan werken?" en 'Waarom probeert Rudy niet eens een minder belastende baan, zodat hij tenminste eens buiten komt?' Zij gaven ons het gevoel dat er iets mis was met ons. Sommige van onze vrienden voelden zich ongemakkelijk bij ons en trokken zich terug. Toen de mensen ons begonnen te mijden, begonnen we het gevoel te krijgen dat we alleen door deze moeilijke periode moesten gaan."


We mogen de mensen die door een moeilijke periode gaan niet opgeven. Denk er aan dat zij ons nodig hebben, net zoals wij hen nodig hebben, wanneer wij zelf door een moeilijke tijd gaan.

Niemand is perfect

Ken je beperkingen

Er kunnen tijden komen wanneer het moeilijk wordt om je vriend te zien lijden. Ook jij, kan door een moeilijke tijd gaan, en daardoor beperkt zijn in tijd of stemming om lang te luisteren. Stel je vriend gerust, dat je hem nog steeds wil helpen, maar vraag om later hierop terug te komen, wanneer je hem je volle aandacht kan geven. Val hem zeker niet lastig met je eigen problemen, hij heeft al genoeg aan de zijne.

Besef wanneer je vriend meer hulp nodig heeft dan jij kan geven. Wanneer het probleem erger wordt, of invloed begint te krijgen op zijn relaties met anderen, of wanneer hij niet langer getroost wordt door je woorden, moedig hem dan aan om geschikte begeleiding op te zoeken voor hulp.

Het kan zijn dat je toch enkele fouten maakt. Er kan van niemand verwacht worden dat hij altijd weet wat te zeggen of te doen in elke situatie. Herinner jezelf dat mensen die in een ernstig probleem zitten vooral liefdevolle ondersteuning nodig hebben.
Soms is het beter om niet genoeg te zeggen, terwijl je bij je vriend bent dan hem te mijden omdat je niet weet wat je moet zeggen. Het belangrijkste is de onderlinge steun en er niet alleen voor te hoeven staan in moeilijke tijden.

Wanneer je oog in oog komt te staan met het probleem of de pijn van een ander, wees dan bereid om te helpen door gebruik te maken van de bovenstaande punten. Iedereen kan dit doen voor degenen in nood.
© 2009 - 2014 Dienaar, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zinvol leven: pijn en lijdenBijna iedereen heeft met pijn en verdriet te maken. De één meer dan de ander. En steeds komt de vraag naar boven: waarom…
CJG, Centrum voor Jeugd en GezinIn 2008 heeft de overheid aan gemeenten opgelegd om een voorziening voor kinderen / jeugd / jong-volwassenen van 9 maan…
Kanker: psychologische hulp voor kankerpatiëntenKanker: psychologische hulp voor kankerpatiëntenVoor wie met kanker te maken krijgt, treden er heel wat veranderingen op in zijn dagelijks leven. Ten eerste is er de fy…
Hulp bij belastingaangifteHulp bij belastingaangifteHet invullen van de belastingaangifte is niet voor iedereen even makkelijk. U kunt de aangifte uitbesteden aan een belas…
De spoedeisende hulpDe spoedeisende hulpDe spoedeisende hulp (SEH) ofwel centrale spoedopvang (CSO) is een afdeling van het ziekenhuis waar mensen terecht kunne…

Reageer op het artikel "Hoe kan je helpen wanneer iemand gekwetst is?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Dienaar
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Schrijf mee!