Als woede niet functioneel is

Wie regelmatig last heeft van woede-uitbarstingen en wie lang in woede kan blijven hangen is er bij gebaat zichzelf en zijn omgeving te helpen hier iets aan te doen. Woede hoeft geen gevolg te zijn van serieuze problemen en grote ergernissen, iets kleins kan je al uit je evenwicht brengen als je tijdelijk in een instabiele situatie verkeert. Je kunt gaan wroeten in het waarom van de buien, je kunt echter ook los daarvan het ongewenst gedrag aanpakken. Analyseer de situatie en je reactie daarop.

Functioneel

Woede kan best functioneel zijn, namelijk wanneer er een werkelijke bedreiging bestaat en de omvang van je woede daarmee in verhouding staat. Ook is woede functioneel als de handelingen die eruit voortvloeien de bedreiging effectief doen afnemen, met zo min mogelijk nadelige gevolgen voor jezelf en anderen.

Disfunctioneel

Het omgekeerde is echter het geval wanneer je kwaad wordt terwijl er geen werkelijke bedreiging bestaat, de intensiteit van je woede niet in verhouding staat tot de bedreiging die de woede oproept, of wanneer de daden waartoe je vervolgens overgaat je alleen maar verder van je doel afbrengen.

Analyse

Sta eens stil bij het gedrag dat je toepast als je kwaad bent. Kijk naar jezelf in zo een situatie, het helpt te beseffen waar je mee bezig bent op momenten dat je geen controle meer over jezelf hebt. Vraag je af of je gedrag functioneel is, of niet. En zo nee, wat je dan beter kunt doen.

Mogelijk gedrag bij woede-uitbarstingen:

• Schreeuwen
• Stompen
• Kleinerende opmerkingen maken
• Proberen bij de ander gevoelens van schuld op te wekken
• Straffen; niet reageren, negeren
• Proberen ander gedrag af te dwingen
• Je emotioneel terugtrekken
• Mokken
• Angst aanjagen door b.v. agressief of roekeloos rijden

Om achteraf te begrijpen wat er gebeurde kun je de situatie waarin je de controle over jezelf verloor aldus ontleden:

Incident	wat was de situatie waardoor je kwaad werd?
Intensiteit	wat was de intensiteit van je gevoel: op een schaal van 1-10?
Agressie	wat was de intensiteit van je gedrag: Van 1 voor nauwelijks reactie tot 10 voor een extreme reactie.
Gedachten	wat dacht je toen je zo kwaad was? Dit kunnen meerdere gedachten zijn.
Gedrag	wat deed je toen je zo kwaad was?

Verantwoordelijkheid

Door elke dag, of zo vaak als je last hebt van woede-uitbarstingen, een korte analyse te maken, krijg je een beeld van hoe ernstig het met je gesteld is, of dat het gelukkig meevalt. Doe je dit regelmatig dan kun je zelf bijhouden of de intensiteit van je woede afneemt of niet en dus of je vooruitgang boekt!

Belangrijk is ook te beseffen wat het effect is van je woede, beschrijf dat eens. Misschien kom je tot de ontdekking dat je vaak de ander de (volle) verantwoording geeft van jouw woedeaanval. In dat geval zal het moeilijk, zoniet onmogelijk, zijn iets aan je gedrag te veranderen. Dat kan immers alleen als je beseft dat jij het zelf bent die zo reageert, pas dan kun je iets aan je eigen gedrag doen. Zolang je de ander(en) de schuld geeft saboteer je als het ware je genezing/verbetering. Die kan pas inzetten zodra je beseft dat je altijd de vrije keuze hebt in hoe je op een situatie of persoon wilt reageren.