Psychologische test: de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst

We kennen al diverse tests waarmee we de persoonlijkheid van een persoon kunnen achterhalen. Een voorbeeld van zo'n test is de Nederlands Persoonlijkheidsvragenlijst. Deze test is echter niet al te uitgebreid en daarom is het verstandig om een uitgebreidere persoonlijkheidstest te doen. Een erg uitgebreide en goede persoonlijkheidsvragenlijst is de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst.

De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst

De Big Five is een test bestaande uit 240 vragen. De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst meet de vijf belangrijkste dimensies of domeinen van de persoonlijkheid bij volwassenen. Binnen elk van die vijf domeinen zijn zes belangrijke facetten die de dimensie in kwestie definiëren. Doordat de Big Five in totaal dertig schalen bevat is het mogelijk om een zeer uitgebreide beoordeling van een persoonlijkheid vast te stellen.

De Big Five meet de volgende vijf domeinen:

1. Neuroticisme: de mate van veerkracht en elasticiteit van een persoon in stress-situaties;
2. Extraversie: de mate waarin iemand er de voorkeur aan geeft om actief bezig te zijn met anderen;
3. Openstaan voor ervaringen: de mate waarin iemand nieuwsgierig is naar de wereld om hem heen en naar zijn of haar eigen gevoelens;
4. Altruïsme: de mate waarin iemand onbaatzuchtig is;
5. Consciëntieusheid: de mate van doelgerichtheid in activiteiten.

De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst kan worden ingezet bij het oriënteren op beroep en loopbaan, bij het achterhalen van interesses, bij het achterhalen van capaciteiten en competenties of zelfs bij selecties. Het doel van de Big Five is om iemands persoonlijkheid vast te stellen.

Resultaten van de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst

Bij het bekijken van de testresultaten wordt bij de Big Five, net als bij de prestatie motivatie test, gebruik gemaakt van decielen. De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst kent negen decielen. Deze decielen zijn ontstaan om een verschil aan te geven tussen een ondergemiddelde, gemiddelde of bovengemiddelde score ten opzichte van de geselecteerde normgroep.

Mocht een persoon een deciel van één, twee of drie scoren dan betekent dit dat deze persoon ondergemiddeld scoort ten opzichte van de normgroep. Een deciel van vier, vijf of zes betekent dat iemand gemiddeld scoort in vergelijking met de normgroep. Mocht iemand een deciel van zeven, acht of negen scoren dan betekent dit dat deze persoon bovengemiddeld scoort ten opzichte van de normgroep.

De vijf domeinen

De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst kent vijf schalen. Iedere schaal staat voor een bepaald domein van de persoonlijkheid.

Neuroticisme
Dit brede en belangrijke domein van persoonlijkheidstrekken constateert emotionele stabiliteit met emotionele labiliteit. Het domein wordt hierdoor ook wel aangeduid als ‘gegeneraliseerde angst’, omdat personen die hoog scoren op dit domein sterk geneigd zijn om angst te ervaren. Mensen die hoog scoren op dit domein maken zich vaak zorgen, piekeren regelmatig over allerlei problemen en voelen zich relatief vaak ongelukkig of onveilig. Mensen die laag scoren daarentegen zijn emotioneel stabiel en moeilijk het veld te slaan. Ze hebben een gelijkmatig humeur, zijn kalm en ontspannen en benaderen stresssituaties rustig. Wel ervaren laag scoorders van tijd tot tijd dezelfde negatieve gevoelens als hoog scoorders maar die houden hen veel minder lang bezig.

Extraversie
De extraversie schaal meet in hoeverre iemand het leuk vindt om actief bezig te zijn met andere personen. Mensen die hoog scoren op de extraversie schaal zijn dan ook sociabele mensen. Zij houden gezelligheid en van het gezelschap van anderen. Hoog scoorders zijn verder ook vaak assertiever, actiever en spraakzamer dan introverte mensen. Introverte mensen zijn personen die laag scoren op deze schaal. Zij kenmerken zich door wat gereserveerder en afstandelijker te zijn naar anderen. Introverte mensen zijn doorgaans niet verlegen maar geven er de voorkeur aan om alleen te zijn.

Openheid
De schaal openheid meet elementen als verbeeldingskracht, aandacht voor eigen gevoelswereld, voorkeur voor variatie en intellectuele nieuwsgierigheid. Mensen die hoog scoren op de openheid schaal zijn dan ook vaak nieuwsgierig. Hun ervaringswereld is doorgaans rijker en gevarieerder dan die van laag scoorders. Bovendien zijn personen die hoog scoren op deze schaal speels en flexibel ingesteld. Laag scoorders op de openheid schaal worden ook wel conventioneel of ‘gesloten’ genoemd. Deze personen kenmerken zich vaak doordat zij liever het vertrouwde boven het nieuwe aangaan. Zij breiden hun wereld hierdoor ook niet verder uit dan nodig is voor de doelen die zij nastreven.

Altruïsme
Altruïsme staat voor de oriëntatie van het individu op de ervaringen, belangen en doelen van anderen. Personen die hoog scoren op deze schaal kenmerken zich doordat zij vaak hulpvaardig, bescheiden en vriendelijk zijn. Ook zijn zij vaak geneigd tot samenwerken, ze verplaatsen zich in de ander en bekijken situaties vanuit het doel van de ander. Personen die laag scoren op deze schaal zijn echter egocentrisch en antagonistisch. Zij zoeken eerder het debat en de confrontatie met anderen dan hoog scoorders. In tegenstelling tot de hoog scoorders zijn laag scoorders op de altruïsme schaal vaak meer competitief dan coöperatief ingesteld.

Consciëntieusheid
De term consciëntieusheid kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. In het geval van de Big Five Persoonlijkheidsvragenlijst staat consciëntieusheid voor het proces van doen wat moet. Een proces van actief plannen, organiseren en uitvoeren van taken die men op zich heeft genomen. Personen die hoog scoren op deze schaal zijn dan ook doelmatig, ambitieus, ordelijk en systematisch. Personen die laag scoren op deze schaal ontbreekt het niet aan normen, waarden of idealen, ze zijn alleen minder precies in het toepassen en nastreven van hun normen, waarden en idealen. Ook werken deze personen aan het bereiken van hun doelen op een meer nonchalante, rommelige en ontspannen manier.

Facetscores van de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst

Naast de vijf domeinen van de persoonlijkheid bestaat de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst ook uit facetten. De domeinen N, E, O, A, en C zijn ieder onderverdeeld in zes facetten waardoor uitkomsten nog beter geïnterpreteerd kunnen worden. De facetten van de domeinen zijn als volgt:

Domein: Neuroticisme
Facetten:

• N1: Angst
• N2: Ergernis
• N3: Depressie
• N4: Schaamte.
• N5: Impulsiviteit
• N6: Kwetsbaarheid

Domein: Extraversie
Facetten:

• E1: Hartelijkheid
• E2: Sociabiliteit
• E3: Dominantie
• E4: Energie
• E5: Avonturisme
• E6: Vrolijkheid

Domein: Openheid
Facetten:

• O1: Fantasie
• O2: Esthetiek
• O3: Gevoelens
• O4: Veranderingen
• O5: Ideeën
• O6: Waarden

Domein: Altruïsme
Facetten:

• A1: Vertrouwen
• A2: Oprechtheid
• A3: Zorgzaamheid
• A4: Inschikkelijkheid
• A5: Bescheidenheid
• A6: Medeleven

Domein: Consciëntieusheid
Facetten:

• C1: Doelmatigheid
• C2: Ordelijkheid
• C3: Betrouwbaarheid
• C4: Ambitie
• C5: Zelfdiscipline
• C6: Bedachtzaamheid

De Big Five persoonlijkheidsvragenlijst kan in worden gezet bij het achterhalen van iemands persoonlijkheid bij het solliciteren naar een bepaalde functie. Natuurlijk kan je uit eigen interesse ook de Big Five persoonlijkheidsvragenlijst maken. De uitkomsten van de Big Five kunnen echter wel eens afwijken van je zelfbeeld waardoor het best confronterend kan zijn. Houdt hier dus ook vooral rekening mee.

Zie ook: Special: Psychologische tests © 2008 - 2010 Nemea, gepubliceerd in Psychologie (Mens en Samenleving) op 18-01-2008, laatst gewijzigd op 19-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Nemea is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Psychologische test: de G-test: Bij sollicitatieprocedures worden steeds vaker psychologische tests in gezet. Iedere psychologische test heeft uiteraard een ander doel. De G-test is een psychologische test d…
• Hoe objectief is de psychologische test: Psychologische tests worden steeds meer ingezet bij selectieprocedures. De bedoeling is een grotere mate van objectiviteit te krijgen, waardoor beslissingen gefundeer…
• Psychologische test: de ABIV: Er zijn door de jaren heen al diverse beroepskeuze testen bedacht en ontwikkeld. Het probleem van de meeste beroepskeuze testen is vaak dat ze te compact zijn. Een uitgebreide b…
• Psychologische test: de PMT: De prestatie motivatie test is zoals de naam al zegt een test om iemands motivatie te meten. Sommige mensen presteren goed onder druk en anderen kunnen hier absoluut niet tegen e…
• Persoonlijkheidsmodel The Big Five: Persoonlijkheidsmodellen, wat kunnen we er mee of wat moeten we er mee? Ze worden veelal gebruikt voor studiekeuzes, maar ook in de professionele loopbaan kunnen ze bij bi…