
Obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis (OCPS)
OCPS wordt gekenmerkt door een overdreven perfectionisme. Sommige mensen willen hun werk zo perfect mogelijk afleveren en besteden liever wat meer tijd om dit voor elkaar te krijgen. Wanneer iemand steevast zijn werk niet af krijgt omdat de beoogde perfectie niet gehaald wordt, deze persoon ook nog eens overdreven plichtsgetrouw en moeite heeft met het tonen en uiten van zijn of haar emoties, zou er wel eens sprake kunnen zijn van een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis.
Kenmerken
Volgens de DSM heeft iemand een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis wanneer deze aan vier of meer van de volgende criteria voldoet.- Wordt volledig in beslag genomen door regels, lijsten en organisatie dat men aan het uiteindelijke doel voorbij gaat
- Overdreven perfectionisme waardoor het doel niet bereikt wordt, de taak niet gehaald wordt
- Overdreven plichtsgevoel waardoor er geen ruimte meer is voor hobby’s of vriendschappen
- Overdreven hang naar normen en waarden (zonder verklaarbare culturele of religieuze achtergrond), uitermate gewetensvol
- Niet in staat om versleten of waardeloze voorwerpen weg te doen, zelfs als deze geen enkele gevoelswaarde hebben
- Moeite met samenwerken en/of delegeren tenzij anderen zich geheel aanpassen in werk- en zienswijze
- Overdreven zuinig en gierig voor zichzelf en anderen, geld wordt voor toekomstige rampen veiliggesteld
- Opvallend koppig, onbuigzaam en star
- Bij problemen ligt de schuld altijd bij een ander
Algemeen
Het is niet bekend hoeveel mensen deze stoornis hebben maar OCPS wordt in ieder geval vaker bij mannen aangetroffen dan bij vrouwen. Vaak hebben deze mensen een zeer strenge opvoeding gehad.OCPS moet niet verward worden met OCD (obsessief-compulsieve stoornis/disorder) waarbij mensen gebukt gaan onder dwangmatige handelingen die steeds maar herhaald moeten worden in de hoop bepaalde angsten te verminderen (bv. tien keer de deur checken of hetzelfde rondje lopen). Iemand met OCPS heeft wel dwanggedachten (obsessies) en dwanghandelingen (compulsies) maar deze komen vanuit een extreem plichtsgevoel en de angst niet te voldoen wanneer men de, zichzelf opgelegde, eisen niet kan halen.
Doordat ze zo star en onbuigzaam zijn, leggen ze zichzelf vaak een hoop beperkingen op; ze maken niets af of hebben geen tijd voor leuke dingen. Omdat ze zelf hier ook onder kunnen lijden, zoeken ze soms zelf een hulpverlener op. De therapie wordt als prettig ervaren zolang ze kunnen vertellen wat er in hen omgaat maar zodra de hulpverlener opdrachten en of adviezen gaat geven, kunnen hier wel problemen ontstaan.
Relaties met andere mensen
Ofschoon mensen met OCPS vaak zeer zelfverzekerd kunnen overkomen (ze weten immers zo goed hoe het moet), zijn ze juist heel gevoelig voor afwijzing, bang om uitgelachen of in de steek gelaten te worden. Dit weerhoudt hen echter niet om zeer hoge eisen aan hun omgeving te stellen maar deze eisen stellen ze ook aan zichzelf, het zijn harde werkers. Vriendschappen worden over het algemeen alleen aangegaan wanneer deze voor hen van nut kan zijn. Door hun berekende, starre en serieuze houding komen ze vaak autoritair en hooghartig over. Door hun gebrek aan spontaniteit, flexibiliteit en improvisatievermogen kunnen ze zich moeilijk aanpassen en zijn ze niet bereid tot compromissen.Relatie met een partner
Zolang de partner meegaat in de regels, wetten en zienswijze, kan het heel lang goed gaan in een relatie. In sommige gevallen leren ze van de ander enige sociale aspecten waardoor ze in de loop der jaren wat soepeler worden. De kans op depressies op latere leeftijd is evenwel erg groot. Het gevoel tussen wel willen maar niet kunnen, is vaak sterk aanwezig.APS in vergelijking met andere persoonlijkheidsstoornissen
Ontwijkende persoonlijkheidsstoornis (OPS)- OCPS: vindt anderen vaak oppervlakkig of heeft geen tijd voor sociale contacten
- OPS: ontwijkt mensen en nieuwe situaties, trekken zich terug bij conflicten
- Overeenkomst: vaak eenzaam, weinig contacten
Obsessief-compulsieve stoornis (OCD)
- OCPS: overdreven perfectionistisch, bang om het fout te doen
- OCD: door obsessieve handelingen proberen iets te voorkomen
- Overeenkomst: obsessief gedrag, handelen
Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis (APS)
- OCPS: overdreven perfectionisme, te hoge eisen aan zichzelf stellen
- APS: negatieve zelfwaardering
- Overeenkomst: moeilijk zelfstandig beslissingen kunnen nemen
Verwante artikelen
- Dwangstoornissen: Ieder mens controleert zichzelf wel eens. Heb je dat licht echt wel uitgedaan? Zit die deur echt wel op slot? Het is heel normaal om even terug te lopen om te checken, terwijl je eigenlijk…
- Afhankelijke Persoonlijkheidsstoornis (APS): APS wordt gekenmerkt door een buitengewone afhankelijkheid ten opzichte van anderen. Iedereen vindt het wel eens fijn verzorgd te worden of hulp te krijgen bij mo…
- Koopverslaving: Compulsief Winkelen is geen Pretje: De officiële term voor koopverslaving is oniomanie. Dat klinkt als iets heel zwaars, terwijl compulsief of obsessief kopen bijna leuk lijkt in Kinsella's b…
- Leren leven met obsessief compulsieve stoornis: Obsessief compulsieve stoornis houdt in dat zich opdringende gedachten die meestal begeleid worden door een onweerstaanbare drang om bepaalde dingen te doen of…
- Leren leven met persoonlijkheidsstoornissen: Persoonlijkheidsstoornissen is een groep stoornissen waarbij vaste patronen van gedachten en gedrag voortdurend problemen in het leven veroorzaken. Persoonlijkhei…
Bronnen en/of referenties
- Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR / druk 2
- The Dsm-Iv Personality Disorders – W. John Livesley
- www.korrelatie.nl
- www.e-psychiater.nl
- www.who.int
- www.trimbos.nl

Reageer op het artikel "Obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis (OCPS)"

Hallo! Ik ben een jongen van 18, student, en ik krijg vaak in het gezicht gesmeten dat ik koud ben, te overdreven ordelijk, te koppig, etc.... Ze lachen met mij als ik zeg dat ik mijn kot nog moet kuisen. Mijn familie, mijn vrienden klagen dat ik nooit tijd heb voor hun, wat niet waar is. Ik heb lange tijd een maandelijkse consultatie bij een psychiater gedaan. Ik zocht er niks achter, ik dacht dat mijn moeder mij naar die psychiater stuurde omdat er gezinsproblemen waren. Achteraf gezien bleek dit niet het geval te zijn en kreeg ik te horen dat ik OCPS had. God weet wat dat is, dacht ik toen, ik had er namelijk nog nooit van gehoord. Toen begon de dokter over medicatie en behandeling, heb ik hem eens vies bekeken en ben ik met opgeheven hoofd te kamer verlaten. Ik heb sindsdien niet meer gehoord of gezien en thuis wordt hier niet over gepraat. Wat ik ook goed vind, doen alsof er niks aan de hand is, is het beste wat we kunnen doen. Ik zie absoluut geen probleem bij mij, maar ik weet wel als ik tegen andere mensen zeg dat ik OCPS heb dat ik als "zot" bekeken word. Daarom weet niemand hier iets van. Ik heb het ergens wel geaccepteerd dat ik zo ben, maar toch ben ik onzeker erover. Psychiaters delen niet allemaal dezelfde mening, vandaar dat ik ook twijfel of ik het wel heb. Ik heb nogal een sterk karakter zeggen ze en ik heb echt geprobeerd om tegen OCPS te vechten door b.v.: Mijn bed niet op te maken. Maar dat gevoel van dat niet te doen voelt zo ongeloofelijk slecht aan. Ik ben gewoon tijdens de pauze in school terug naar mijn kot gegaan want het moest opgemaakt worden. Die drang om dat bed goed op te maken was zo intens dat ik nu niet meer durf om het niet te doen. Er tegen vechten is vechten tegen de bierkaai.... Maar ik weiger enige vorm van medicatie, als ik dit zelf niet in de hand kan houden ben ik toch maar een zwakkeling toch? Groeten :)
Reactie infoteur op 16-01-2010:Laat ik beginnen met zeggen dat je absoluut geen één of andere zot bent, daar hoef je ook niet onzeker over te zijn, jij bent jij. Dat je een eigenschap hebt die gezien wordt als een "afwijking" wil niet zeggen dat je zelf niet deugt, daar kan je niets aan doen net zo min je er iets aan kunt doen wanneer je griep krijgt. Je bent al een heel eind want acceptatie is vaak de grootste stap.
Vooralsnog is er niets aan de hand, mits jouw obsessieve handelingen je niet in de weg staan een normaal leven te leiden. Je bed elke dag opmaken is echt niet erg, het is netjes en het is fijn om 's avonds in een opgemaakt bedje te kunnen stappen. Terug naar huis gaan om je bed op te maken, gaat te ver maar je doet er niemand kwaad mee, je beperkt alleen jezelf.
Er is niets mis met medicatie en wanneer jouw handelingen niet alleen jou maar ook je omgeving beperken is het toch iets om over na te denken. Je bent absoluut geen zwakkeling wanneer je dat doet, toegeven aan je obsessies en er niets tegen doen is eerder een teken van zwakte. Wanneer je ziek bent moet je soms ook aan de medicijnen... en dit is een soort ziekte, een verbinding in je hersenen die een defectje heeft of storing geeft. Dat geeft absoluut niet je hele persoonlijkheid weer en het zegt ook absoluut niet dat jij verder geen fijn mens zou kunnen zijn.
Ik heb onlangs te horen gekregen dat ik OCPS heb. Ik had nog niet van de stoornis gehoord voor ik zelf de diagnose kreeg. Daarbij heb ik ook ERS en een sociale angststoornis. Ik ben blij dat ik nu weet wat ik heb en dat ik er nu met behulp van een psycholoog en medicijnen aan kan werken. Ik raad iedereen aan om hulp te zoeken als je het zelf even niet meer weet :) Reactie infoteur op 12-08-2009:Heel veel sterkte, je bent op de goede weg.
Door Roel op 18-06-2009Of ik een OCPS-geval ben, weet ik niet, maar mijn echtgenote vindt van wel. Vraag maar om een behandeling aan onze zorgverzekeraar, zei zij, maar is er dan niet eerst een neutrale cheklist of iets dergelijks om te bepalen of er indraad wel van OCPS sprake zou kunnen zijn. Reactie infoteur op 19-06-2009:Een neutrale checklist staat in het artikel. Dit is echter wel een leidraad. Wanneer iemand, zoals vermeld, 4 of meer van deze eigenschappen bezit, zou er inderdaad sprake kunnen zijn van OCPS en dan zou het verstandig zijn om dit nader te onderzoeken. Diagnose dient gesteld te worden door een deskundige en die kan gevonden worden via de huisarts. Herken je jezelf in dit artikel? Of misschien ook helemaal niet? Feit is dat jullie huwelijk niet helemaal lekker loopt (anders zou je echtgenote niet zoiets zeggen) en dan is het nooit onverstandig om hulp van buitenaf te zoeken. Vraag je huisarts om advies.
Door Carola op 26-05-2009Toen ik van een vriendin toegestuurd kreeg een artikel over OCPS vielen alle puzzelstukjes op zijn plaats en op alle onbeantwoorden vragen kreeg ik antwoorden. Mijn man heeft dit, ondekte ik na het lezen van OCPS. Ze zeggen het is een ziekte. Ik werd stil en dacht, nu weet ik wat er de afgelopen jaren speelde. En ik maar denken wat is dit en hoe kan dit en wat doet hij nu weer. Maar er is niet mee te leven en ons leven gaat zich dan ook scheiden. Hij zal nooit erkennen dat hij dit heeft, het hem zeggen zou ik niet eens durven, omdat ik weet hoe hij zal reageren. Ik heb wel al een paar keer een hint gegeven ga naar een dokter. Maar ik heb sterk de indruk dat hij (hij weet wel dat hij dan bij een psychiater terecht komt) niet wil horen wat hem scheelt omdat hij dan niet meer van dat plaatje verlost wordt en een stempel heeft. Maar ook bang is om te horen wat het is. En wat hij niet hoort, dat weet hij niet en is hij niet, dus hij mankeert dan niets. Er is echt niet mee te leven. Als ik blijf maakt hij me gek met zijn gedrag. Want het ligt niet aan hem, want zegt hij dan, als ik niet zus of zo had gedaan dan was hij niet uitgebarsten in woede, (zeg maar gerust) razerij. Dus ik heb besloten om zelf te overleven om weg te gaan. Maar al heeft hij me veel aangedaan in geestelijk opzicht, ik vind hem eigenlijk gewoon zielig. Want hij heeft ook zoveel goede dingen in hem. Maar die overheersen niet dus ik redt het niet om bij hem te blijven. En hij ontkent en alles ligt aan mij. Reactie infoteur op 30-05-2009:Leven met iemand die gebukt gaat onder een persoonlijkheidsstoornis is vaak zo'n zware opgave dat deze meestal ten koste van jezelf gaat. Wanneer je hieraan ten onder dreigt te gaan, is voor je zelf kiezen altijd het beste. Heel veel sterkte.
Door Twan op 01-04-2009Ik heb na het lezen van alle info over OPCS, helaas moeten concluderen dat ik hier aan lijdt. Erg confronterend allemaal, je denkt altijd alles goed te doen en dit blijkt niet zo te zijn. Het laatse wat iemand wil is je partner, kinderen, vrienden en familie teleurstellen en dit schijn je in erge maten te doen door hoge eisen aan hen te stellen. Dit maakt het alleen nog erger. Als ik terug kijk zijn de eerste tekenen al zichtbaar in de pubertijd en nu, 20 jaar later, uit het zich. Accepteren is 1, en als de schaamte voorbij is hoop ik hier sterker uit te komen Reactie infoteur op 30-05-2009:Als je al zo ver bent dat je accepteert, dan is schamen wel het laatste wat je moet doen. Veel succes en sterkte in de strijd met je ziekte.
Door Piet Jansen op 23-03-2009Mijn partner controleert mij iedere dag op vrijwel alles, alles moet volgens een vast stramien, alles moet perfect. Ik wordt daar moe van en laat een aantal werkzaamheden dan ook graag aan haar over, want ik kan het toch nooit goed doen en voel mij dikwijls afgewezen. Zelf heb ik een druk bestaan, en hoeft het van mij niet altijd zo perfect. Onze relatie lijdt hieronder ondanks dat ik veel van haar houd als persoon. Vervolgens krijg ik dan weer het verwijt dat ik niets danwel onvoldoende uitvoer in de huishouding... Help, hoe kom ik uit deze vicieuze cirkel.
Reactie infoteur op 23-03-2009:Blijf in de eerste plaats altijd zorgen dat er communicatie is. Dus blijf praten. Probeer open en eerlijk te zijn over je eigen gevoelens, laat haar weten dat je je afgewezen voelt zonder verwijtend te zijn. Wanneer communicatie niet meer mogelijk is, is het wellicht verstandig er professionele hulp bij te halen in de vorm van een relatiedeskundige of huwelijkstherapeut.
Mijn partner heeft OCPS. De diagnose is al een tijdje geleden gesteld. Ik herken hem helemaal in de bovenstaande beschrijving. Het is vaak erg moeilijk om samen te leven hem. Op dit moment maak ik ook een moeilijke periode door. Reactie infoteur op 12-11-2008:Het leven met een partner met een persoonlijkheidsstoornis is zwaar en vergt meestal het uiterste van iemand. Het is dan ook niet onverstandig om zelf ook hulp te zoeken bij een therapeut of door lotgenoten op te zoeken. Veel sterkte!
Door Suzanna op 11-10-2008Hoe krijg je zekerheid over de diagnose als de betrokkene zelf niet mewerkt? Reactie infoteur op 12-10-2008:Dat wordt heel moeilijk. Bij de meeste persoonlijkheidsstoornissen is dat vaak het grootste probleem, wil de betrokkene niet meewerken uit angst of schaamte of om de doodeenvoudige reden dat hij/zij helemaal niet vindt dat er wat mis is. De diagnose stellen moet we echt aan de deskundigen overlaten maar wanneer de betrokkene aan alle punten voldoet kan men er welhaast van uitgaan dat er sprake is van een stoornis.
Door Ernst op 24-06-2008Weet iemand een goed (zelfhelp) boek hierover?

