Sterven: aanvaarding

Iemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat door vijf fasen heen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en uiteindelijk aanvaarding. Over deze aanvaarding wil ik het nu hebben.

In de eerste vier fasen van het rouwproces om zichzelf dat een stervende doormaakt, is er interactie met de omgeving en met de dierbaren. Dat is niet altijd makkelijk, maar er wordt wel gecommuniceerd. In de laatste fase van dit proces is dat niet altijd zo.

Aanvaarding

Vaak komen stervenden niet aan aanvaarding toe en sterven ze voordat ze het hele proces doorlopen hebben. Het komt echter ook voor dat iemand tijd genoeg krijgt om het hele proces af te ronden. En dan gebeurt er iets dat de omgeving vaak niet begrijpt.

Een stervende die het proces heeft afgerond, ik klaar. En dat betekent dat de stervende geen interesse meer heeft in het leven en geen behoefte meer heeft aan contact met de omgeving.

Zo iemand kan bijvoorbeeld met zijn/haar gezicht naar de muur gaan liggen staren en wil dan ineens geen bezoek meer ontvangen. Zijn of haar dierbaren zijn niet klaar en begrijpen dit niet.

Stervensbegeleiders

Stervensbegeleiders herkennen dit, maar kunnen er verschillend op reageren. Er zijn stervensbegeleiders die van mening zijn dat een stervende 90% rechten heeft, maar ook 10% plichten. En tot die plichten behoort het voor de familie mogelijk te maken afscheid te nemen.

Dit kan ook anders, er zijn ook stervensbegeleiders die ervoor kiezen de familie duidelijk te maken dat zij niet afgewezen zijn, maar dat er iets heel anders gebeurt.

Zegen

U als dierbare van een stervende, kunt kiezen. U kunt kiezen de stervende vrij te laten. U kunt kiezen er begrip voor op te brengen dat de stervende geen enkele behoefte meer heeft aan contact met u. U kiezen dit te respecteren en er zelf mee in het reine te komen. Want het is geen afwijzing, het is een zegen.

U kunt ook kiezen dat de stervende 10% plichten heeft en het u toe moet staan afscheid te nemen. Maar besef dan wel dat dit afscheid nemen alleen betekenis heeft voor u.

Dit artikel maakt deel uit van de Special Sterven. © 2007 - 2009 Judithm, gepubliceerd in Psychologie (Mens en Samenleving) op 22-11-2007, laatst gewijzigd op 09-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

ALS velelinkjes, Boeken over sterven en Levenskunst velelinkjes.

Verwante artikelen

• Sterven: ontkenning: Iemand die te horen heeft gekregen te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Over de eerste fase, de ont…
• Sterven, marchanderen, verdedigen, verzet: Mensen die gaan sterven, gaan psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Deze fasen kunnen door elkaar heen lopen. Ik wil…
• Sterven: depressie: Iemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Deze fasen kunnen door elkaar heen lopen. Ik wil het nu…
• Sterven: woede en agressie: Iemand die weet dat hij of zij spoedig gaat sterven, gaat door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Over de tweede fase, de woede…
• Gebruiken rond sterven en dood: Protestants Christendom: Gebruiken verschillen per cultuur en per religie, gebruiken rond sterven en dood verschillen dus ook. Hier wil ik de gebruiken rond sterven en dood in…

Bronnen en/of referenties

• Dr. Elisabeth Kübler-Ross, diverse boeken
• Ina Versloot, opleiding stervensbegeleiding en rouwverwerking
• NIS, opleiding stervensbegeleiding en rouwverwerking