InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Van verzorgingsmaatschappij naar participatiemaatschappij

Van verzorgingsmaatschappij naar participatiemaatschappij

Van verzorgingsmaatschappij naar participatiemaatschappij De verzorgingsstaat zoals wij die kennen is mede door de toenemende vergrijzing en de crisis onbetaalbaar geworden. De kreet die tegenwoordig populair is, is dat men door de verzorgingsmaatschappij te afhankelijk werd en dat er nu een beroep wordt gedaan op het probleemoplossend vermogen van onze samenleving, maar het is natuurlijk niet meer of minder dan een bezuinigingsmaatregel.

De eerste kennismaking met het woord participatiemaatschappij

"De klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een participatiesamenleving. Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving. Wanneer mensen zelf vorm geven aan hun toekomst, voegen zij niet alleen waarde toe aan hun eigen leven, maar ook aan de samenleving als geheel."

Bovenstaande woorden werden in de troonrede van 2013 uitgesproken door koning Willem-Alexander. Voor veel mensen was dit de eerste keer dat ze het woord participatiemaatschappij hoorden, maar de plannen hiervoor bestonden al lang en de weg hier naartoe was al uitgestippeld.

Wat is het doel van burgerparticipatie volgens de overheid:

  • De kloof tussen burger en politiek verkleinen.
  • De draagkracht voor het beleid vergroten. Dat is duidelijk, wanneer burgers mogen meebeslissen is de kans op weerstand kleiner.
  • Zelfredzaamheid van de burger bevorderen.
  • Sociale cohesie versterken. Dat zal met name kunnen werken bij probleemwijken, alleen de mensen die in een wijk de meeste problemen geven zal je op zo'n vergadering niet zien.
  • Verhogen van de kwaliteit van het beleid.

Rol van de burger

Positief aan burgerparticipatie is de rol van de burger zelf. Die wordt groter, de burger raakt meer betrokken, er wordt om zijn mening gevraagd. Er kan door actieve burgers daadwerkelijk invloed uitgeoefend worden. De burgers die dit belangrijk vinden en hier tijd in willen investeren, zijn meestal 35+. Het gevaar is dus wel dat de jongere burger te weinig gehoord wordt.

Daarnaast wordt in dit verhaal voorbijgegaan aan de burgers die hieraan niet kunnen deelnemen. Burgers met een klein sociaal netwerk, burgers met verstandelijke beperking of ernstige psychische problemen. Mensen dus die geld kosten en waarop bezuinigd moet worden. Mensen die kwetsbaar zijn en altijd een zekere mate van verzorging nodig zullen hebben. Mensen waarvoor er altijd een stukje verzorgingsmaatschappij moet blijven bestaan.

Rol van de overheid

Volgens de nieuwe gedachte gaat de overheid de samenleving leren hoe ze hun rol als burger moeten vervullen. Daarvoor moet de burger voldoende kennis hebben, waar de overheid dus voor wil gaan zorgen en dan beginnende bij de gemeente (lokale politiek). Volgens de overheid is daar de afstand tussen burger en overheid het kleinste is. En natuurlijk is het mooi een gemeenteraad die actief luistert naar zijn burgers en iets doet met hun inbreng, maar hoe gaat de overheid ons de benodigde kennis bijbrengen en hoe gaat de overheid de burger faciliteren? Natuurlijk wil de overheid als eerste van de taken af die onnoemelijk veel geld kosten, maar dan is er een moment dat er veel van burgers verlangt wordt, terwijl anderzijds betuttelende regeltjes nog steeds van kracht zijn.

WMO

Een van de eerste gemeente-instantie die in beeld komt wanneer je het hebt over de lokale overheid is de WMO. Hier maken vaak mensen gebruik van die te maken hebben met een opeenstapeling van problemen en daardoor een geringe draagkracht. Mensen die door de bomen het bos niet meer zien en vaak ook niet meer onder woorden kunnen brengen waarmee ze nu het best geholpen zouden zijn. Door hun omstandigheden wordt hun mate van participatie nadelig beïnvloedt. Dit botst en de kans is groot dat er geen ondersteuning komt aangezien deze burger niet in staat is helder weer te geven welke ondersteuning hij nodig heeft. Hierdoor raakt deze burger buiten beeld en de gemeente ziet niet dat zijn beleid faalt, alleen maar dat de kosten meevallen.

Participatie en ouderen

De ouderen van nu zijn hoger opgeleid, zelfbewuster, zelfredzaam en hebben meer te besteden dan de vorige generaties. De overheid verwacht veel van deze actieve ouderen en wil graag gebruik maken van hun ervaringskennis al is dit nu nog in de ontwikkelingsfase en meer een zoekproces. Ook hoogbejaarden moeten participeren en als ondersteuning voor hen zien we steeds meer seniorenloketten en websites verschijnen.

Geen verzorgingsmaatschappij meer

De verzorgingsmaatschappij is onbetaalbaar geworden dus de participatiemaatschappij zal de toekomst zijn. Voorlopig is het waarschijnlijk nog een vallen en opstaan waarbij overheid en burger van elkaar moeten leren wat wel en niet werkt en hoever participatie kan reiken zonder dat mensen buiten de boot vallen.
© 2012 - 2017 Katinka900, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Civil society: de kracht van de burgermaatschappijCivil society: de kracht van de burgermaatschappijCivil society, ofwel de burgermaatschappij, is een begrip met een lange geschiedenis. Toch is het een actueel onderwerp…
Het ontbreken van sociale controleHet ontbreken van sociale controleVroeger was het heel gewoon, mensen hielden elkaar in de gaten. De sociale controle was groot in onze maatschappij. Tege…
Participatiemaatschappij: kwaliteit leven vs. dure medicatieParticipatiemaatschappij: kwaliteit leven vs. dure medicatieVanaf het moment dat de staat onze verzorging in handen heeft genomen, hebben wij als burger er overmatig gebruik van ge…
Sociale grondrechten in NederlandSociale grondrechten in NederlandWat zijn sociale grondrechten? Sociale grondrechten zijn beschreven in de Nederlandse Grondwet. Sociale grondrechten vor…
Raad van de Volksgezondheid en zorg: gezonder leven belonenRaad van de Volksgezondheid en zorg: gezonder leven belonenGezond leven moet beloond worden volgens een advies van de Raad van de Volksgezondheid en Zorg (RVZ). Mensen zouden meer…
Bronnen en referenties
  • http://www.programmavcp.nl/wmo/participeren-kwetsbare-burgers-voldoende-2871.html
  • http://www.participatiewijzer.nl/Participatiewijzer/Toelichting-criteria

Reageer op het artikel "Van verzorgingsmaatschappij naar participatiemaatschappij"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Dennis, 23-12-2013 08:08 #3
Als ze een participatiemaatschappij willen dan zouden ze de banen eens kunnen gaan verdelen. Nu is het zo dat uitkeringsgerechtigden de horigen worden van de groep die het nog wel heeft. Dus eerst meer deeltijdbanen dan hoeven die "hardwerkenden" minder hard te werken en hebben ze ook tijd om mee te participeren. Tevens ook handiger voor de baas zelf, want die heeft dan 2 personen die precies weten hoe het bedrijf werkt, en wordt er 1 ziek dan kan de ander wel even invallen. Maar zo wordt het niet ingericht, een deel moet maar lijfeigene of slaaf worden van de andere groep.

Juliette, 22-09-2013 23:52 #2
De wens is dat de overheid meer naar de burgers gaat luisteren! Dat lijkt mij heel verstandig. Het enige nadeel is: ze willen het wel allemaal zelf in de hand houden. De overheid gaat zorgen voor de kennis, het geld en wat de mensen moeten doen. Waar zit dan de participatie in? Volgens mij moet de overheid eerst maar eens beginnen met het vertrouwen van de burgers terug te winnen voordat ze weer nieuwe dingen gaan opleggen! Luister naar de ervaringsdeskundigen en kom het veld inů

Pieter Beerens, 20-09-2013 17:51 #1
Sinds mijn zestiende verjaardag maak ik deel uit van wat nu de participatiesamenleving wordt genoemd. Ik ben nu 69 jaar jong en maak nog steeds deel uit van die participatiemaatschappij. In mijn ervaring is het juist steeds de overheid geweest die zich met zaken van de burger ging bemoeien, zelfredzaam of niet. De overheid wist immers beter wat goed voor jou was?!
Ik baal ervan dat ik nu moet blijven betalen voor de fouten die de overheid heeft gemaakt en nog steeds blijft maken!

Infoteur: Katinka900
Laatste update: 09-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 3
Schrijf mee!