De Provinciale Staten

Het beleid van een provincie wordt in grote lijnen bepaald door de Provinciale Staten. Deze controleren ook de Gedeputeerde Staten. De hoofdtaak van de PS is dan ook het controleren van het bestuur, dat weer wordt gevormd door de Gedeputeerde Staten. De Statenleden worden gekozen door de inwoners van een provincie.

Volksvertegenwoordigers van de provincie

In Nederland vormen de Provinciale Staten sinds 11 maart 2003 het collectief van volksvertegenwoordigers binnen de provincie. Voor deze tijd vormde de Provinciale Staten het bestuur van de provincie. Iemand moet ten minste 18 jaar zijn om Statenlid te kunnen zijn. Verder moet deze persoon in de betrokken provincie wonen en Nederlander zijn. Voor ministers, staatssecretarissen en de Commissaris van de Koningin is het niet mogelijk om een Provinciale Statenlid te zijn. Dit geldt ook voor iemand die ambtenaar is bij een provincie. De Provinciale Statenleden die tot dezelfde partij behoren, vormen samen een fractie.

Maandelijks vergaderen

De Provinciale Statenleden komen een keer per maand bijeen om te vergaderen. De PS stellen de kaders vast. Ze hebben een controlerende functie, terwijl de Gedeputeerde Staten weer verantwoordelijk zijn voor de uitvoering. De politieke agenda voor een bepaalde periode wordt weer bepaald aan de hand van de Statenagenda.

De Statenleden

Iedere vier jaar worden er weer Statenleden gekozen door stemgerechtigde inwoners van een provincie. Het aantal Statenleden hangt weer af van het inwoneraantal van een provincie. Voor een provincie met minder dan twee miljoen inwoners zijn dit er 39, voor een provincie met meer dan twee miljoen inwoners zijn dit er maximaal 55. De gekozen Provinciale Statenleden kiezen vervolgens weer leden van de Gedeputeerde Staten en van de Eerste Kamer. Statenleden doen het werk naast hun baan. Ze krijgen dan ook geen salaris, maar een vergoeding. Provinciale Staten stellen commissies in met elk een eigen beleidsterrein, zoals Ruimtelijke Ordening en Wonen.

De Statencommissie

Elk voorstel dat in een vergadering wordt besproken, wordt eerst weer besproken in een Statencommissie. Deze commissie is ervoor bedoeld om de Statenleden door de informatie en de uitwisseling van de argumenten, een mening te laten vormen. Deze meningsvorming gebeurt voordat er een standpunt wordt ingenomen in de vergadering van de Provinciale Staten.

Voorbereidende taak

De commissies hebben dan ook een voorbereidende taak. Zij verwerven informatie en zijn meningsvormend voor de vergadering van de Provinciale Staten. Elke fractie is in de commissies vertegenwoordigd. Het aantal leden is weer afhankelijk van de grootte van de fractie. Het aantal commissies hangt weer af van het aantal Statenleden en dus het inwoneraantal van een provincie. Zo kan een provincie bijvoorbeeld de volgende commissies hebben: bestuur, financiën en welzijn, economie en mobiliteit, ruimte, ecologie en water.

Openbare vergaderingen

De vergaderingen van de commissies zijn openbaar. In deze vergaderingen kunnen het publiek en de provinciale ambtenaren het woord voeren over de onderwerpen die er op de agenda staan. De voorzitters van de commissies zijn verantwoordelijk voor de orde van de vergadering. Zij geven dus aan wanneer het publiek het woord kan voeren. Een spreker kan zich aanmelden bij de griffier van de commissie.