Europese Integratie: de jaren 60 tot en met de Europese Akte

Met het ontstaan van de EEG, Euratom en de EGKS stopte de pogingen tot Europese Integratie niet. Het begin was gemaakt, maar het einde was nog zeker niet in zicht. Daarom werd er stug verder gewerkt aan integratie. Dat dit niet altijd makkelijk was en ook niet altijd hartelijk ontvangen werd door iedereen werd duidelijk toen Europa door de terecht kwam in een periode van Eurosclerose. Uiteindelijk werd ook deze periode overwonnen, maar daar kwam veel bij kijken.

Wat er vooraf ging

Na de Tweede Wereldoorlog werd er via een aantal initiatieven geprobeerd Europese Integratie te creëren. Uit het verleden was geleerd dat integratie alleen een kans heeft op slagen wanneer het op vrijwillige basis gebeurd. Daarom werd plan na plan gepresenteerd en discussie na discussie gevoerd. Uiteindelijk kwam hier in 1951 de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) uit voort en ontstonden in 1957 de Europese Economische Gemeenschap (EEG) en de Europese gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom). In het verdrag van Rome, waarin men over de EEG en Euratom sprak, werd echter ook over de landbouw gesproken.

Gemeenschappelijk landbouwbeleid

Omdat de zes landen die in den beginne probeerden te integreren ( België, Nederland, Luxemburg, Italië, Frankrijk en West-Duitsland) veel met elkaar en elkaars landbouwbeleid te maken hadden, werd er besloten dat Europese Integratie in dit veld gewenst was. Dit zorgde voor het ontstaan van het landbouwbeleid (Common Agricultural Policy, CAP). Het had vijf doelen die met subsidies bereikt moesten worden:

1. Het verhogen van productiviteit door het promoten van technische hoogstandjes.
2. Het verzekeren van een goede levensstandaard voor boeren en anderen die te maken hebben met landbouw.
3. Het verzorgen van redelijke voedingsprijzen voor de burger.
4. Verzekeren dat benodigdheden voor landbouw verkrijgbaar zijn.
5. Het stabiliseren van de markt.

Om de subsidies te kunnen realiseren was heel veel geld nodig. Er werd geopperd de EEG de ruimte te geven zelf financiële bronnen te creëren. Dit zou betekenen dat het een supranationaal orgaan zou worden omdat het op die manier niet meer afhankelijk zou zijn van de lidstaten. Dit werd met argwaan bekeken, met name door de Franse president Charles de Gaulle die het belang van zijn land vooropzette bij elke keuze.

De ‘Empty chair crisis’

Charles de Gaulle zag het supranationaal worden van de EEG absoluut niet zitten. Daarom besloot de president de vertegenwoordiger van Frankrijk terug te trekken op het moment dat er besluiten genomen moesten worden over het landbouwbeleid. Dit zorgde ervoor dat er niet gestemd kon worden en dat de EEG in een crisis terecht kwam. Want het feit dat een lidstaat plannen in een klap kon stoppen werd niet gezien als iets dat goed was.

Het Luxemburg Akkoord

Om er voor te zorgen dat de acties van de Gaulle niet het einde van Europese integratie betekenden werd er geprobeerd een oplossing voor de zaak te vinden. Dit leidde tot het Luxemburg Akkoord. In dit akkoord werd vastgesteld dat een land het recht had een idee te vetoën wanneer het nationaal belang op het spel stond en het land het hiermee niet eens was. Besluiten die afgewezen waren zouden uitgesteld worden en opnieuw besproken worden totdat iedereen het er mee eens was. Dit betekende dat er voortaan volledig voor een besluit gestemd moest worden en niet dat de meerderheid zou winnen. Dit betekende dat het heel moeilijk werd om überhaupt nog iets in te voeren. Europese Integratie kwam op een laag pitje te staan. Men sprak van Eurosclerosis, de stagnatie van Europese Integratie.

De Europese Akte

Dit alles kwam pas ten einde toen er 1986 de Europese Akte getekend werd. Het was de eerste grote verdrag sinds het verdrag van Rome in 1957. Het ontstond omdat de lidstaten van de EEG in de jaren 80 ongenoegen voelden over de vrije markt. De twee grootste punten die behandeld werden waren:

Het verbeteren van de gemeenschappelijke markt
De gemeenschappelijke markt (Single Markt) heeft als doel de samenwerking tussen de landen die tot de markt behoren makkelijker te maken. Om dit te verwezenlijken, werden er vier vrijheden voorgesteld:

1. Het vrije vervoer van goederen
2. Het vrije vervoer van services
3. Het vrije vervoer van arbeiders
4. Het vrije vervoer van kapitaal

Het invoeren van Quality Majority Voting
Omdat het was gebleken dat het stemmen zoals was vastgesteld in het Luxemburg Akkoord niet werkte, werd besloten om voor QMV te gaan, hetgeen betekend dat de stem van de meerderheid bepaald wat er gebeurd. QMV zou ingevoerd worden voor gemeenschappelijke markt zaken.