Media en politiek in Italië

Artikel in de special "het dagelijks leven in Italië". Kranten en televisie komen aan bod, en de tentakels van Berlusconi worden kort belicht.

Italianen en de politiek

De Italianen zijn weinig begaan en hebben weinig vertrouwen in de politiek van hun land. Inefficiëntie en corruptie van het staatsapparaat waren in het verleden en zijn nu nog steeds schering en inslag. In die omgeving van chaos en anarchie zijn de meeste Italianen meester in het arrangiarsi en het zijn plan trekken om te overleven. Vele Italianen hebben een individualistische, haast anarchistische ingesteldheid tegenover het staatsapparaat. Dit wantrouwen is volgens sommigen het gevolg van eeuwenlange onderdrukking en wanbestuur. In het zuiden is het staatsapparaat het symbool van onderdrukking en uitbuiting, in het noorden beschouwt men de overheidsbureaucratie, die voor het merendeel bestaat uit mensen van het zuiden, als corrupt. Men slaagt er gewoon weg niet in om de staat dichter bij de burger te brengen. Verkeerslichten, inkomstenbelasting, kerkdoctrine beschouwt men hier eerder als uitdagingen dan als bindende instructies. Hier worden bochten afgesneden, hindernissen omzeild en voordelen genomen waar ze opdoemen.

De DC (Democrazia Cristiana)
was 40 jaar lang de grootste partij:
In 1946 werd Italië na een volksraadpleging een republiek. Socialisten, christen-democraten en communisten stelden een nieuw grondwet op. De beloofde regionale autonomie is er nooit gekomen. Een steeds terugkerend agendapunt in de Italiaanse politiek is daarom het probleem van bestuurlijke hervormingen. Ruim 40 jaar lang heeft men coalities gevormd rond de centrumpartij DC. De DC geraakte volledig geïdentificeerd met de verwerpelijke staat, en stond gelijk met malgoverno. Toch had de DC bij de verkiezingen groot succes omdat de kiezers bang waren van het linkse front (PCI en PSI). De DC werd daarenboven voluit gesteund door het Vaticaan en Washington. De DC gebruikte ook de staat als melkkoe. Op kosten van de staat werden aan het zuiden heel wat cadeaus en politieke jobs uitgedeeld. Italië kenmerkte zich na de tweede wereldoorlog door een chaotische politieke instabiliteit. De gemiddelde levensduur van een Italiaanse regering was minder dan 1 jaar.

Politieke vernieuwing vanaf 1991
Vanaf 1991 ontstond een grote drang naar politieke vernieuwing gericht tegen, de bureaucratie, de corruptie en de vriendjespolitiek. De meeste traditonele partijen waren betrokken in smeergeldschandalen. De Lega Nord, geleid door Umberto Bossi, is een protestpartij die handig inspeelt op de onlustgevoelens van het moderne, welvarende noorden. De Liga wil de opsplitsing van Italië in een aantal federatieve deelstaten. De communistische partij PCI en de DC hebben zichzelf ontbonden. Er werd een nieuwe linkse partij opgericht: PDS: partito democratico della sinistra. De Italiaanse politieke wereld ondergaat een polarisatie in een rechts en links blok zoals in Groot-Brittannië. Mediamagnaat en voetbalkoning Silvio Berlusconi won met zijn rechtse alliantie (Forza Italia) de Italiaanse parlementsverkiezingen van 1994. Links met de ex-communistische leider Ochetto, groen, de Rete-partij en de socialisten bleven in de oppositie. De extreem rechtse en neofascistische partij nam wel deel aan de regering. Er ontstond een coalitie van o.a. Forza Italia, Lega Nord en de Nationale Allianatie (neo-fascisten). Die Nationale Alliantie van Fini pleit voor een unitair Italië. Op 23 december 94 bood Silvio Berlusconi het ontslag van zijn regering aan bij president Scalfaro. In januari 95 werd een regering van technocraten gevormd onder leiding van Dinni.
In 2003 is Berlusconi opnieuw aan de macht. Bij de verkiezingen van 2006 heeft hij evenwel de duimen moeten leggen voor voormalig voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi.

De Italiaanse media

De aartsgevaarlijke tentakels van Berlusconi: radio, televisie, kranten
De Italianen zijn TV-gek en verzot op de mediapulp van de paparazzi. Berlusconi, de voormalig eerste minister van Italië, bezit echter 60% van de aandelen van de media (kranten, televisie, radio,…). Ook de de staatsomroep RAI heeft hij onder zijn controle. Media, politiek en personencultus gaan nu dus hand in hand. Objectieve berichtgeving over de politieke situatie wordt een probleem, gerechtelijke onderzoeken naar politieke en economische handel en wandel (omkoping,verduistering,...) van Berlusconi worden tegengewerkt, rechters en magistraten onder druk gezet. Berlusconi blijft echter populair door enorme mediacampagnes. Hij verkoopt geluk, mooie plaatjes en hapklare programma’s. Zijn Amerikaanse shows dienen de zaak van zijn politieke coalitie met de rechtse Lega Nord en de neofascisten van Gianfranco Fini.. Hij houdt ook de goedkeuring van het internationale aanhoudingsmandaat van de Europese Unie tegen omdat hij goed weet dat het ooit tegen hem zal (kan) gebruikt worden. Een mooi staaltje van machtsmisbruik en een uiterst gevaarlijke politieke evolutie in onze achtertuin

De kranten in Italië

• Corriere della Sera, Dit is de meest prestigieuze krant van het land. Reeds opgericht in 1876, ondersteunde de christen-democratische regeringen na WOII. Thuisbasis van die krant is Milaan.
• La Stampa, opgericht in 1867, eigendom van Fiat (Agnelli). Steunde de christen-democraten. Thuisbasis is Turijn.
• La Repubblica, opgericht in 1976. Hanteert een zeer kritische en sensationele vorm van verslaggeving. Wil een onafhankelijke krant en de morele waakhond zijn van het volk. Is gegroeid uit centrum-links. La Repubblica was vernieuwend qua vorm, inhoud en verspreiding. De grootse aandeelhouder is de Benedetti.
• Sole - 24 Ore: dit is het belangrijkste financieel-economische krant
• Il Tempo: conservatief dagblad, verschijnt in Rome en is een van de grootste regionale kranten.
• La Nazione: Is de regionale krant voor Firenze en omgeving.

De belangrijkste sportkranten zijn: Gazzetta dello Sport, Corriere dello Sport en Tuttosport.
De kranten in Italië waren steeds de stem van hun opdrachtgevers: politieke, financiële en economische belangengroepen.

Televisie in Italië:De RAI werd opgericht in 1954 en is een staatsonderneming. De RAI was steeds de stem van de DC. Later heeft de RAI een politieke verzuiling ondergaan: RAI1 (DC), RAI2 (links) en RAI3 (PDS en ex PCI). In 1976 onstond de commerciële televisie. Silvio Berluconi is de grote baas van Canale 5: de nationale commerciële zender. Alle aandacht gaat hierbij naar amusement, kijkcijfers en verkoop. Berlusconi heeft een monopolie verworven op gebied van commerciële televisie. © 2006 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 09-12-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Communicatievrijheid: In onze democratie zijn er verschillende manieren om te praten over de rol van media in meningsvorming van burgers.
• Windows Media Player of Winamp?: Er wordt tegenwoordig veel muziek beluisterd, naast de mp3 spelers wordt er ook muziek geluisterd op de PC. Er bestaan zeer veel softwares waar je muziek mee kan beluisteren,…
• D-reizen verkoopt reizen nu tussen het brood en de melk: D-Reizen verkoopt vanaf eind 2008 nu ook in een supermarkt haar vakanties. Het reisbureau doet in Noordwijk in supermarkt Digros een proef met de verk…
• Windows Media Player 11: Windows Media Player is al lang niet meer een eenvoudige speler waarmee u audio en video afspeelt. Hieronder een aantal mogelijkheden uitgelegd van deze player.
• Mediamanipulatie; een vak apart: Het publiek zou gewaarschuwd moeten worden om de media niet als objectief te zien. Veelal is de media slechts een pion van belanghebbenden, publiciteitsagenten, adverteerders…