Parlementsverkiezingen in België op 10 juni '07 - de uitslag

De kaarten zijn geschud in België. De parlementsverkiezingen van 10 juni 2007 hebben het land op zijn politieke grondvesten doen daveren. De peilingen hadden een tendens aangewezen: het zou moeilijk worden voor de paarse meerderheid om hun beleid door te zetten. De verkiezingsuitslag is echter nog een stuk vernietigender voor paars dan verwacht. De grote overwinnaar is het kartel CD&V/NVA, dat flirt met de grens van 30% in Vlaanderen. Grote verrassing is Jean-Marie Dedecker.

Winnaars en verliezers

Aan Vlaamse kant zijn er twee overduidelijke verliezers: zowel de liberale regeringspartij Open VLD van premier Verhofstadt als het sociaal-democratische kartel SP.A/SPIRIT van vice-premier Freya Van den Bossche en partijvoorzitter Vande Lanotte duiken onder de 20% van de stemmen. Op zondagavond toonde eerste minister Verhofstadt zich een waardig verliezer. Met een emotionele afscheidsrede sloot hij een tijdperk van 8 jaar definitief af.

De grote triomfator is Yves Leterme. Hij haalde op de senaatslijst bijna 800 000 voorkeurstemmen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de Belgen niet een regering Leterme I tegemoet gaan. Zijn kartel CD&V/NVA haalt net geen 30% van de stemmen aan Vlaamse zijde.

Groen! haalt de kiesdrempel en heeft opnieuw vier vertegenwoordigers in het nationaal parlement.

Grote verrassing van deze verkiezing is Jean-Marie Dedecker. Dedecker is ex-judocoach en heeft enkele jaren aan de top van de VLD meegedraaid. Daar liep hij echter een paar keer te vaak buiten het gareel en toen hij uit de partij gezet werd, startte hij -na een korte flirt met NVA die op niets uitdraaide- een eigen partij. In de kieskring West-Vlaanderen, zijn thuishaven, haalde hij vanuit het niets 11,2 procent van de stemmen. Ook in andere kieskringen kon hij de kiesdrempel van 5 procent halen. Dit resulteert in vijf zitjes in het parlement en één in de senaat.

Vlaams Belang wint opnieuw 1,1%. In kanton Antwerpen, de plek waar de partij groot werd, wordt de trend van de gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2006 verdergezet. Daar gaat de partij 2,03 procent achteruit.

België = Vlaanderen + Wallonië

Wallonië heeft haar eigen partijen en ook daar werden de kaarten geschud, al lijkt het iets minder uitgesproken te zijn dan in Vlaanderen. De socialistische PS verliest 6,86 procent. In de aanloop naar de verkiezingen werden nogal wat schandaaltjes aan het licht gebracht waar zij deel van uitmaakten. De liberale MR is de enige regeringspartij die wint: er komt 2,79 procent bij.

De groene partij Ecolo gaat meer dan 5% vooruit en verdubbelt het aantal zetels van vier naar acht. Ook de christendemocraten gaan iets vooruit.

De zetelverdeling levert een boeiende puzzel op.

Coalities

Er wacht nu de grote overwinnaar Yves Leterme de moeilijke taak om een regering te vormen. Met de huidige zetelverdeling is slechts één 'klassieke' tweepartijenregering mogelijk waarbij zowel aan Vlaamse als aan Waalse zijde de zusterpartijen van dezelfde familie deelnemen. Een rooms-blauwe coalitie van CD&V/NVA, Open VLD, MR en CDH levert 81 zetels van de 150.

De Belgische situatie is echter complex. Eén van de belangrijke punten op de agenda van CD&V/NVA is echter een 'moderne staatshervorming'. De bevoegdheden van de deelstaten zou opnieuw moeten bekeken worden en volgens de Vlamingen moeten er een aantal zaken doorgeschoven worden naar het lokale bestuursniveau. In Wallonië staat men daar redelijk weigerachtig tegenover. Om zo'n staatshervorming door te voeren is er bovendien een tweederde meerderheid nodig. Het beste zou dus zijn wanneer men een regering vormt die een meerderheid van 101 kamerleden vertegenwoordigt. Een klassieke tripartite van christendemocraten, liberalen en socialisten zou daaraan voldoen.

Er zijn echter nog meer puzzelstukjes die ingezet kunnen worden: een groene fractie van in totaal 12 leden, Lijst Dedecker die met vijf zetels misschien ergens het verschil kan maken...

Slechts één ding is zeker. Vlaams Belang zal niet mee regeren. Het cordon sanitaire blijft overeind.

Maandagmorgen 11 juni heeft premier Verhofstadt het ontslag van zijn regering aangeboden. Verwacht wordt dat Koning Albert een informateur of formateur zal aanstellen. Ondertussen wordt er druk overlegd binnen partijen en gepolst tussen partijen onderling. De verliezers likken hun wonden, de winnaars genieten na.

België wacht af.