Formatie kabinet, kabinetsformatie verkiezingen 2010

Hoe komt het nieuwe kabinet eruit te zien? Als de Tweede Kamer verkiezingen zijn geweest begint het samen stellen van een nieuwe regering. Een formateur gaat aan de slag met de formatie van het nieuwe kabinet. Soms is dit een redelijk vlotte zaak, maar met de verkiezingsuitslagen van de verkiezingen 2010 liggen de partijen erg dicht bij elkaar met het aantal zetels waardoor dit wel eens een lastige klus kan worden.

De (in)formateur

Gelijk na de Tweede Kamer verkiezingen gaat de informateur(s) aan de slag. De informateurs gaan aan de slag om te bekijken welke mogelijke coalities door de uitslagen kunnen worden gevormd. Hieruit vloeit een concept-regeerakkoord. Daarnaast dragen de informateurs een formateur voor aan het staatshoofd. De formateur dient te worden benoemd door de Koning (Koningin Beatrix). Pas dan kan de benoemde formateur formeel beginnen aan het samenstellen van een nieuwe regering. Veelal gebeurt dit op basis van het concept-regeerakkoord.

Het proces van kabinetsvorming

Als er een concept-regeerakkoord is opgesteld benadert de formateur de kandidaat-ministers en kandidaat-staatssecretarissen. In de overleggen die dan plaatsvinden gaat de formateur deze beoogde functionarissen langs om te bekijken of ze achter de afspraken in het regeerakkoord staan. Gelijktijdig worden nevenfuncties onder de loep genomen en worden alle feiten uit het verleden, die belastend kunnen zijn voor het uitoefenen van de nieuwe functie, bezien.

Als alle overleggen zijn geweest heeft de formateur een voltallige ministersploeg bij elkaar gebracht. Vervolgens vindt er een constituerende vergadering plaats waarin alle ministers het regeerakkoord ondertekenen. Ook wordt er in deze vergadering een portefeuilleverdeling gemaakt.

Daarna stelt de formateur zijn eindverslag op waarin alles is vastgelegd, om deze vervolgens aan te kunnen bieden aan de Koning (Beatrix).

Nieuw kabinet

Als het eindverslag van de formateur is aangeboden aan de Koning, vindt de Zuiveringseed plaats. Tijdens deze gebeurtenis leggen de ministers en staatssecretarissen een eed af. Daarna worden ze door het staatshoofd beëdigd, en volgt de 'bordesscène'. Er wordt dan een groepsfoto gemaakt op de trappen van paleis Huis ten Bosch.

Mogelijkheden coalitie verkiezingen 2010

Gezien de uitslagen van 9 juni 2010 liggen drie coalities voor de hand. Om een meerderheid in de Tweede Kamer te kunnen vormen moet een coalitie meer dan 75 zetels tellen. De meest voor de hand liggende mogelijkheden zijn:

• VVD + PVV + CDA: tezamen hebben ze 76 zetels. Het CDA zou dan toch kunnen meeregeren, echter in de Eerste Kamer heeft de PVV geen zetels waardoor er een groot risico aanwezig is dat wetsvoorstellen er niet door komen.

• VVD + PvdA + D66 + GroenLinks: tezamen hebben ze 81 zetels. Dit is een ruime meerderheid. Het aantal zetels in de Eerste Kamer is ruim voldoende bij deze partijen om wetsvoorstellen erdoor te krijgen.

• VVD + PvdA + CDA: tezamen hebben ze 82 zetels. Ook een ruime meerderheid. Dit is een gewaagde coalitie qua standpunten over bepaalde onderwerpen. Zie ook Standpunten politieke partijen.

Een Paars kabinet

Met de huidige verkiezingsuitslagen is het lastig om een paars kabinet te formeren. Een paars kabinet bestaat uit de partijen VVD, PvdA en D66. Tezamen hebben ze 71 zetels. Dat is ruim onder de benodigde minimale 76 zetels om een meerderheidskabinet te kunnen vormen. Een minderheidskabinet wordt vaak niet geaccepteerd door het parlement, waardoor een nieuw paars kabinet er waarschijnlijk niet in zit.