De G8 Topconferentie

Ieder jaar vindt de topconferentie plaats van de G8, telkens in een ander land. Voorafgaand aan deze bijeenkomst laten steeds meer tegenstanders van zich horen, met heel veel gewonden tot gevolg. Wat is nu eigenlijk deze G8, wat zijn nu eigenlijk hun doelstellingen, en waarom is er zoveel weerstand?

Algemeen

De G8 top conferentie is een jaarlijkse ontmoeting van de zeven rijkste staten ter wereld en Rusland. Tijdens deze ontmoetingen staan globale thema´s en problemen op de agenda. Eigenlijk is deze conferentie een uitbreiding van wat de top oorspronkelijk was: een forum van de rijkste industrielanden ter samenwerking op financieel en economisch vlak.

Geschiedenis

In 1973 ontstaat er vanwege de olie een wereldcrisis die (vooral) de rijke industrielanden tot meer samenwerking dwong. In 1975 kwamen deze landen voor het eerst bijeen in Rambouillet te Frankrijk, georganiseerd door de toenmalige Franse president Giscard d´Estaing. Er werd toen gesproken over de G6, de zes rijkste staten ter wereld, gemeten naar het brutonationaal inkomen. De G6 is nooit een echt orgaan geworden zoals bijvoorbeeld de VN en de NAVO. Tot deze G6 (groep van zes) behoorden:

• Verenigde Staten van Amerika
• United Kingdom
• Duitsland
• Italië
• Japan
• Frankrijk

Op de agenda van deze eerste top stonden onder andere: het bespreken van de strategieën om de energiecrisis aan te pakken, alsmede de geldwaarden. Er werden tijdens deze top geen resultaten geboekt, maar men besloot wel om jaarlijks bijeen te komen.

In 1977 werd Canada bij het rijtje van rijkste staten gevoegd en de G7 was geboren. Pas in 1998 werd de G7 uitgebreid met Rusland en werd de naam veranderd in G8.

De laatste jaren staan er nieuwe industriemachten op als China, India en Brazilië. Zij nemen op een beperkte schaal ook deel aan het overleg.

Wat doet de G8

De onderwerpen op de jaarlijkse agenda staan niet alleen in het teken van economische kwesties (zoals internationale handel, of relaties met ontwikkelingslanden). Energievoorziening, terrorisme, mensenrechten en wapenhandel zijn ook onderwerpen die binnen deze groep besproken worden. De invloed van de jaarlijkse toppen is groot, naast het netwerk van kleinere bijeenkomsten tussen ministers, er worden prioriteiten gesteld en beslissingen genomen.

Vaak worden op de conferenties geen openlijke besluiten genomen, maar worden er politieke afspraken gemaakt, die vervolgens worden ingebracht in de andere internationale instellingen.

De G8 hebben verschillende concrete zaken op hun conto staan, zoals:

• Opzetten van het Global Health Fund, om aids, tuberculose en malaria te bestrijden. De G8 hebben hiervoor $ 1.400.000,-- in het fonds gestort.
• Het aangaan van een nieuw relatie met Afrika door middel van het het G8 Afrika Actie Plan, als antwoord op het door Afrika geleide Nieuwe Partnerschap voor de Ontwikkeling van Afrika (NEPAD).
• Het maken van veilige nucleaire faciliteiten in Rusland, door middel van het Mondiaal Partnerschap tegen het Verspreiden van Wapens en Massavernietigingmateriaal. De afgelopen tien jaar werd hiervoor $ 20.000.000.000,-- gereserveerd.
• Ook werd het Initiatief voor Arme Landen met Hoge Schulden (HIPC) gelanceerd, om de schulden van de armste landen ter wereld kwijt te schelden.

Kritiek op de G8

De voornaamste kritiek is het ontbreken van haar legitimiteit en politieke inhoud, de acht meest machtige en economische landen illustreert haar gebrek aan een democratische basis. Er worden discussies gevoerd en beslissingen genomen die gevolgen wereldwijd hebben, maar degene die de gevolgen van deze beslissingen ondervinden, mogen niet meedoen.

Het is wel heel erg toevallig dat de landen die behoren tot de G8 50% van de wereldhandel controleren en genereren de helft van het mondiale bruto binnenlandse product. Ze hebben bijna de helft van de zetels bij onder andere de Wereldbank en het IMF (Internationaal Monetaire Fonds). Vier van de vijf vaste leden van de VN veiligheidsraad zijn onderdeel van de G8.

De resultaten van de G8 zijn erg beperkt. Bijvoorbeeld tijdens de top in Gleneagles (2005) werd een schuldenkwijtschelding aan de 18 armste landen van de wereld beloofd (onder voorwaarde dat deze zouden meewerken aan structurele aanpassingsprogramma´s: een opening van hun markten voor buitenlandse investeerders). Tot op heden is er nog zeer weinig mee gedaan. De ontwikkelingshulp voor Afrika van de G8 landen is zelfs met 2% verminderd.

Tegenstanders van de G8

Het gebrek aan legitimiteit, het niet democratische gehalte van de besluiten van de G8, heeft de laatste jaren geleidt tot massale demonstratie´s al dagen voor en tijdens de top. Voordat de G8 top 2007 begonnen is zijn er al bijna 1000 gewonden onder zowel demonstranten als agenten. De beveiligingskosten bedragen circa € 100.000.000,--. Het aantal demonstranten reeds voor het echte begin van de top, circa 30.000 personen, geeft een te beperkt beeld van de werkelijke onvrede over de G8 bij de burgers. De passieve onvrede is namelijk vele malen groter dan de genoemde 30.000.

Kritiek uit diverse maatschappelijke bewegingen is onder andere als volgt te formuleren:

• De wereld die gedomineerd wordt door de G8 is een wereld van oorlog, armoede en ellende, een wereldwijde aanval op sociale en democratische rechten, stelselmatige vernietiging van de natuur, en een politieke praktijk van het afpakken van verworven rechten.

Ter illustratie: van de kritiek;
Gleneagles zou tot een daling van de kindersterfte wereldwijd moeten leiden van 1 kind per 3 seconde tot 1 kind per 3,5 seconde in het jaar 2010. Een druppel op een gloeiende plaat.

De G8 in 2007

De conferentie 2007 zal plaatsvinden in Heiligendamm (vlak bij Rostock) te Duitsland van 6 tot 8 juni, waarbij de Bondskanselier Angela Merkel voorzitter is. De agenda is volgens de officiel G8 internetsite:

• Verdere schuldverlichting (besloten tijdens de G8 top in Cologne, 1999)
• Nieuwe beloften van verdere schuldenkwijtschelding voor arme landen (besloten tijdens de G8 top in Kananaskis te Canada, 2002 en Gleneagles in Schotland, 2005)
• Initiatieven om de economie van de Afrikaanse landen te versterken.

De G8 in 2008

De topconferentie van de G8 heeft in 2008 plaatsgevonden in Tokio. Op de agenda stond onder andere:

• De voedselcrisis
• De bestrijding van de armoede

Naar aanleiding van deze agendapunten heeft de Spaanse premier José Luis Rodriguez (als enige) schande gesproken over het diner dat de 8 wereldleiders tijdens de conferentie nuttigde. Het was een diner van slechts 19 gangen, met onder andere aalrolletjes en maïs gevuld met kaviaar! Volgens de premier zou een diner van 2 gangen hier wel genoeg geweest zijn.