Belgische Staatshoofden : Boudewijn I

O dierbaar België,O heilig land der Vaad'ren. Onze ziel en ons hart zijn u gewijd. In deze reeks artikels krijgt u een overzicht van de Belgische Staatshoofden vanaf 1830 tot heden. In dit artikel komt u meer te weten over Boudewijn I, algemeen aangesproken als Koning Boudewijn.

WIE WAS HIJ ?

Boudewijn Albert Karel Leopold Axel Marie Gustaaf was de zoon van Leopold III en Koningin Astrid. Hij werd geboren in het Kasteel van Stuyvenberg bij Brussel op 7 september 1930. Hij was Prins van België,Hertog van Brabant,Graaf van Henegouwen en was van 1950 tot 1993 de vijfde koning der Belgen.

BIOGRAFIE

JEUGDJAREN
De jeugd van Boudewijn werd vrij dramatisch ingezet toen hij op vijfjarige leeftijd zijn moeder Koningin Astrid verloor door een auto-ongeval in het Zwitserse Küssnacht. De moederliefde kreeg hij daardoor vooral van z'n grootmoeder Prinses Ingeborg. Hij groeide verder vooral op onder de vleugels van zijn zus Joséphine-Charlotte die hij om één of andere reden Joe noemde. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak werd Boudewijn eerst in Frankrijk en later in Spanje ondergebracht. Zijn vader Leopold III bleef in België ondanks het aandringen van de regering. Leopold III liet ook Boudewijn en z'n andere kinderen terugkomen na een tijdje. Het feit dat Leopold III niet weggevlucht was kon in het begin op sympathie van de bevolking rekenen. Zijn voorstellen aan Adolf Hitler om hem zijn staatkundige rol terug te geven zette echter veel kwaad bloed. Toen Leopold III ook nog eens midden in de oorlog hertrouwde werd hem dat niet in dank afgenomen door de bevolking. Tegen het einde van de oorlog werden Leopold III en z'n gezin via Duitsland naar Oostenrijk gevoerd om na de bevrijding in vrijwillge ballingschap te gaan in Zwitserland. De zogenaamde 'koningskwestie' werd besloten met een referendum onder de bevolking. Leopold III won het pleit dankzij de Vlamingen. Maar de Walen strooiden weer eens roet in het eten. Er werden stakingen en betogingen georganiseerd en het land stond op de rand van een burgeroorlog. Na hevige rellen in Angleur werd Leopold III tot definitief aftreden gedwongen. De grondwettelijke macht van de Belgische Koning ging in die tijd nog bij erfopvolging over op het natuurlijke en wettige nakomelingschap in rechte lijn van man op man volgens het eerstgeboorterecht zoals vastgelegd door de Salische Wet. Sinds 1991 is dat veranderd en wordt aan de eerstgeborene de erfopvolging toegekend ongeacht het geslacht. Boudewijn die op dat ogenblik nog geen 20 jaar was zou dus zijn vader moeten opvolgen als Koning Der Belgen. Prins Boudewijn zelf studeerde op dat ogenblik in Genève en reisde door de Verenigde Staten.

DE EERSTE JAREN ALS KONING EN DE AFFAIRE JULIEN LAHAUT
Op 11 Augustus 1950 was het dan zover. Boudewijn legde de eed af. Het zou echter Prins Karel zijn die als prins-regent over het land zou blijven regeren tot de meerderjarigheid van Boudewijn. Pas op 16 juli 1951 tekende Leopold III zijn troonsafstand en reeds de volgende dag droeg hij de macht over aan zijn zoon. De Belgen accepteerden de jonge Boudewijn dadelijk als de vijfde Koning Der Belgen. Met zijn komst verdwenen ook alle spanningen in het land ondanks het opmerkelijke incident tijdens de plechtigheid van z'n eedafleging.Tijdens die plechtigheid riep iemand plots 'Vive la république'. Er werd aangenomen dat het Julien Lahaut de voorzitter van de KPB (Kommunistische Partij van België ) was die dat riep al spreekt men dit vandaag de dag tegen. Lahaut werd een week later vermoord en het zou tot 1985 duren eer men de naam van z'n moordenaar zou vrijgeven doch het geheel blijft een mysterie dat zo uit een roman van Frederik Forsythe zou kunnen komen tot en met de betrokkenheid van CIA agenten toe.

KONING VAN DE CONGOLOZEN
Tijdens de eerste 10 jaar van z'n bewind kreeg Koning Boudewijn ook veel met Belgisch Congo te maken. Aanvankelijk leek alles goed te gaan in wat men 'de tiende provincie' noemde. Dat was tot een zekere Patrice Lumumba het vuur aan de lont begon te steken. Hij zag Congo als een eenheidsstaat waarin geen plaats zou zijn voor tegenstellingen tussen verschillende volkeren. Lumumba wist het geheel zo overtuigend te brengen dat zijn aanhang snel groeide. Het werden warme dagen voor de Belgische kolonisten. Na zware rellen in Leopoldstad in 1959 besloot men om Congo hun onafhankelijkheid te geven wat ook gebeurde op 30 juni 1960. De communistisch georiënteerde Lumumba werd in het tumult na de onafhankelijkheid gevangen genomen door muitende militairen en onder onduidelijke omstandigheden vermoord. Men zegt dat dit met Westerse steun gebeurde en de naam van Boudewijn wordt in het dossier ook genoemd zelfs als mogelijke opdrachtgever voor de moord zelf. De zaak is echter nooit helemaal uitgeklaard en vandaag de dag is er nog steeds twijfel. De ernstige aantijgingen zijn nooit bewezen,maar ook nooit ernstig onderzocht.

HET HUWELIJK EN DE GELOOFSOVERTUIGING VAN DE VORST
Op 15 december 1960 huwt Koning Boudewijn met de Spaanse Fabiola de Mora y Aragón. Koningin Fabiola raakte tot vijfmaal toe zwanger doch steeds loopt het verkeerd af. Nadat haar laatste zwangerschap een buitenbaarmoederlijke blijkt te zijn en het leven van Koningin Fabiola zelf in gevaar zou kunnen komen door een nieuwe poging vermits ze reeds 39 jaar was berusten ze in hun lot en besluit het echtpaar kinderloos te blijven. Dit feit heeft ongetwijfeld bijgedragen tot de weigering van Boudewijn om in 1990 de abortuswet te ondertekenen. Het huwelijk met Fabiola heeft echter ook goede kanten gehad. Het heeft Boudewijn zeker veranderd en deed hem helemaal openbloeien. In het begin van zijn aantreden was de jonge koning immers een zeer onzeker iemand. De Koningskwestie heeft daar zeker een rol in gespeeld. Bovendien stond hij in het begin zeker nog onder zware invloed van z'n vader Leopold III en z'n stiefmoeder. Boudewijn en Fabiola waren gekend als zijnde diepgelovige mensen. Sommigen beweren dat ze sympathie hadden voor de charismatische beweging. Deze beweging in het christendom kenmerkt zich door een grote nadruk op persoonlijk geloof en ervaring te leggen maar ook door de gaven van de Heilige Geest (Charismata),zoals het spreken in tongen,genezing door handoplegging en ontvangen van visioenen en openbaringen van God. Aanhangers van deze beweging vindt men zowel bij het Rooms-Katholicisme als het Protestantisme, maar toch vooral in de Evangelische gemeentes en Pinksterkerken. Van Fabiola beweert men soms wel eens dat zij banden had en mogelijk nog steeds zou hebben of zelfs lid zou zijn van de sekte Opus Dei die de meesten nu wel kennen na de film The Da Vinci Code. De religieuze gevoelens van Koning Boudewijn speelden hem ook postuum te parten. In zijn testament bepaalde de vorst dat de kloosterorde van de Monialen van Bethlehem en Maria ten-hemel-opgenomen één van zijn koninklijke domeinen in Opgrimbie mocht gebruiken om er een klooster op te bouwen. Dit hoewel het bewuste gebied in de registers van het kadaster een andere ruimtelijke bestemming had. In 1994 was het hek helemaal van de dam toen de gemeente Maasmechelen (waar Opgrimbie tot behoort) een bouwvergunning voor dit klooster afleverde. Er kwam hevig protest uit zowel vrijzinnige als vlaams-nationalistische hoek.

SOCIALE INZET
De omstredenheid omtrent het geloof van Koning Boudewijn en Koningin Fabiola neemt niet weg dat ze beiden zich er goed van bewust waren dat ook sociale vraagstukken bijdroegen tot spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen in het land. In 1976 werd ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van zijn aantreden de Koning Boudewijnstichting opgericht, met als doel het oplossen van sociale problemen. Boudewijn reisde veel door het land en liet niet dikwijls zijn belangstelling voor het wel en wee van de bevolking blijken. De koning werd daardoor zeer populair bij iedereen. Bij zijn overlijden was het dan ook niet verwonderljk dat heel het land in diepe rouw gedompeld werd. Van overal kwam men zijn stoffelijk overschot begroeten en tot in het kleinste dorpje opende men rouwregisters.

DE DAG DAT BOUDEWIJN EVEN GEEN KONING MEER WAS
Het was echter niet altijd peis en vree. Gekendste feit is ongetwijfeld de weigering van Boudewijn om in 1990 de abortuswet te ondertekenen. De Koning stelde dat vroegtijdig het leven beëindigen in strijd was met zijn geweten. Hij was echter ook van mening dat de wet niet in de prullenmand mocht verdwijnen omwille van zijn persoonlijke overtuiging. Hij verzocht de regering daarom om een rechtsgeldige oplossing uit te werken. Toenmalig Eerste Minister Wilfried Martens kwam met een wel heel drastische oplossing naar voren. Geheel conform aan de Grondwet werd de Koning voor 1 dag in 'De feitelijke onmogelijkheid om te regeren' gezet zodat de regering de wet zelf kon ondertekenen. Koning Boudewijn zal dus ook de geschiedenis in gaan als de eerste Belgische vorst die voor 24 uur buitenspel werd gezet.

DE STAATSHERVORMING
Tijdens het bewind van Boudewijn laaiden de communautaire twisten tussen de Vlamingen en Walen bovendien ook weer op. Steeds meer Belgen schaarden zich achter het idee om België tot een federale staat om te vormen. Zeer tegen de zin van Koning Boudewijn ging de politiek in 1970 akkoord met een grondwetswijziging die enkele bevoegdheden decentraliseerde in nieuw opgerichte gemeenschappen. In 1980 werden de gewesten opgericht. In 1988 en 1993 werden wederom door grondwetswijzigingen meer bevoegdheden overgedragen aan deze gewesten. Het was die laatste grondwetswijziging die van België effectief een federale staat maakte. De staatshervorming was een feit. Het was pas in de jaren 80 dat Koning Boudewijn zich bekeerde tot het federalistische gedachtegoed. Op 21 juli 1993 sprak Boudewijn zijn lof uit over de federalisatie van het land en spoorde hij de verschillende bevolkingsgroepen aan 'in eenheid en verscheidenheid samen te leven'. Die toespraak zou Boudewijn z'n politieke testament worden want amper 10 dagen later op 31 juli 1993 stierf Koning Boudewijn totaal onverwacht in zijn buitenverblijf te Motril in Spanje aan een hartstilstand. Omdat zijn huwelijk kinderloos was gebleven werd hij opgevolgd door zijn jongere broer Albert die daardoor Koning Albert II en de 6de Koning Der Belgen werd.

BOUDEWIJN I - CHRONOLOGISCH OVERZICHT BELANGRIJKE DATA

• 7 September 1930 : Boudewijn Albert Karel Leopold Axel Marie Gustaaf wordt geboren te Brussel.
• 17 Februari 1934 : Zijn grootvader Koning Albert I komt om bij een (mogelijk) ongeval tijdens het bergbeklimmen.
• 23 Februari 1934 : Boudewijn krijgt de titel van Hertog van Brabant.
• 29 Augustus 1935 : Boudewijn verliest z'n moeder Koningin Astrid bij een auto-ongeval te Küssnacht in Zwitserland.
• 10 Mei 1940 : Prins Boudewijn,zijn oudere zus Prinses Joséphine-Charlotte en zijn broer Prins Albert worden overgebracht naar Frankrijk en vervolgens naar Spanje wegens de invasie in België van de Duitsers.
• 2 Augustus 1940 : De prinsen keren terug naar België.
• Augustus 1940 - Juni 1944 : Boudewijn zet z'n studies verder afwisselend te Laken en in het Koninklijk Kasteel te Ciergnon in de Ardennen.
• Juni 1944 : Boudewijn wordt samen met z'n broer,zus,vader en stiefmoeder weggevoerd als krijgsgevange naar Hirschstein in Duitsland en achteraf naar Strobl in Oostenrijk.
• 7 Mei 1945 : Boudewijn en z'n familie worden door de Amerikaanse troepen in Oostenrijk bevrijd.
• Oktober 1945 - Juli 1950 : Boudewijn verblijft samen met z'n familie in Zwitserland te Pregny in villa 'Le Reposoir'. Boudewijn studeert aan een college in Geneve en in 1948 maakt hij een reis naar de USA.
• 22 Juli 1950 : Boudewijn keert samen met z'n vader en broer Albert terug naar België.
• 11 Augustus 1950 : Boudewijn krijgt de titel van Koninklijke Prins.
• 17 Juli 1951 : Prins Boudewijn legt de grondwettelijke eed af en wordt de vijfde Koning Der Belgen.
• 30 Juni 1960 : Koning Boudewijn woont de machtsoverdracht in de voormalige kolonie Congo bij.
• 15 December 1960 : Koning Boudewijn huwt met Doña Fabiola de Mora y de Aragon die Koningin Fabiola wordt.
• 31 Maart 1976 : Koning Boudewijn toont voor het eerst in een toespraak dat hij bezorgd is om staatshervorming. Datzelfde jaar wordt De Koning Boudewijnstichting opgericht ter gelegenheid van Boudewijn's 25 jaar koningschap.
• 30 Maart 1990 : Koning Boudewijn weigert de abortuswet te ondertekenen daar deze in strijd is met z'n geweten.
• 2 April 1990 : Koning Boudewijn wordt 'in de onmogelijkheid om te regeren' geplaatst.
• 3 April 1990 : De abortuswet wordt bekrachtigd en afgekondigd.
• 4 April 1990 : Koning Boudewijn's status van 'onmogelijkheid om te regeren' wordt opgeheven.
• 7 September 1990 : Koning Boudewijn wordt 60 jaar en viert 40 jaar koningschap. Tot 21 Juli 1991 vinden de 60-40 feesten plaats met een nationale hulde en vele evenementen.
• 21 Juli 1993 : Koning Boudewijn houdt ter gelegenheid van de Nationale Feestdag een toespraak waarin hij de federale staat verdedigd. Het zou Boudewijn's laatste toespraak en publieke optreden worden.
• 31 Juli 1993 : Koning Boudewijn sterft aan een hartstilstand in zijn vakantieverblijf te Motril,in het Zuiden van Spanje waar hij samen met Koningin Fabiola op vakantie was.

WAT JE MISSCHIEN NOG NIET WIST OVER KONING BOUDEWIJN

• In verschillende stripalbums van Urbanus (vooral de eerste albums) had Boudewijn vaak een rolletje. Hij werd er steevast voorgesteld in militair uniform,korte broek en met een veel te grote generaalspet. Ook in de stripalbums van Nero 'Het Lodderhoofd' en 'De Man van Europa' speelt hij mee. Hij was verder een dankbaar personage in vele cartoons waar z'n brede grijnzende glimlach vrijwel altijd uitgespeeld werd.
• Hij werd genoemd naar Prins Boudewijn de oudste zoon van Prins Filips en Graaf van Vlaanderen.
• In z'n jeugd was Boudewijn lid van de scouts. Zijn totemnaam was Trouwe Eland.
• Het is traditie dat de vorst peter is van de zevende jongen in een gezin. Koning Boudewijn had zo verschillende petekinderen maar zijn meest bekende petekind is zonder twijfel de Vlaamse auteur Bart Moeyaert.
• Ooit stierf een man tijdens een audientie in het bijzijn van de Koning aan een hartaanval.
• Het gekende Heysel stadion werd na een grondige renovatie in 1995 hernoemd tot het Koning Boudewijnstadion als eerbetoon aan de vorst.
• De bevolking in Belgisch Congo noemde Koning Boudewijn bij z'n bezoek in 1955 (lang voor de problemen begonnen) dikwijls 'Bwana Kitoko' wat zoveel wil zeggen als 'mooie blanke mijnheer'.
• In 2005 werd hij genomineerd voor de verkiezing van De Grootste Belg. In de Vlaamse versie eindigde hij op de 16de plaats. In de Waalse op de 2de. Datzelfde jaar werd hij ook genomineerd door het linkse tegenstrijdige maandblad Deng als één van de 100 kansmakers op de titel van 'De Ergste Belg'.
• Koning Boudewijn is de enige Belg die een beeld heeft in het wassenbeeldenmuseum Madame Tussauds in Londen. Hij kreeg dit postuum midden jaren 90.
• De auteur van dit artikel heeft ooit Koning Boudewijn de hand mogen schudden en er zeker 5 volle minuten met gepraat over z'n passie voor theater. De Koning luisterde aandachtig en stelde zelfs vragen. In 1993 stond Ghostwriter als beroepsmilitair in de erehaag toen de kist met Koning Boudewijn voorbij kwam. Oh ja,Ghostwriter had een flinke krop in z'n keel die dag dat durft hij best toegeven en hij voelde een traan langs z'n wangen lopen. Koning Boudewijn was een warm en sympathiek iemand die zelfs mensen die niet koningsgezingd zijn toch ook wel een beetje zullen missen.