Politieke partijen: D66

Op 14 Oktober 1966 werd de D66, oftewel Democraten 66, opgericht door Hans van Mierlo en Hans Gruijters. De partij is een van de oudere partijen in Nederland, en is een partij die is opgericht om de Nederlandse politiek drastisch te democratiseren. Zo hebben de partijleiders altijd gepleit voor referenda, gekozen burgemeesters, direct gekozen Minister-Presidenten etc. Een partij voor bestuurlijke vernieuwing, die ook thema's als onderwijs en ontwikkeling centraal stelt.

Het ontstaan van D66

Hans van Mierlo, destijds journalist van het Algemeen Handelsblad, word als de feitelijke grondlegger van de D66 gezien. Toch werd de partij door maar liefst 44 mensen opgericht, waarvan 25 mensen in andere partijen actief waren geweest. Wèl was van Mierlo samen met Grujters, die toen fractievoorzitter van de VVD was, de initiatiefnemer. Bestuurlijke vernieuwing is altijd het kenmerk van de partij geweest. Zo wilde men onder andere een ander partijenstelsel. Geestelijke vrijheid en individuele ontplooiïng zijn ook nu nog herkenbare standpunten van de D66.

Kroonjuwelen
Ik heb al een bepaald aantal punten benoemd, maar om het even duidelijk te maken; de D66 heeft een vijftal stokpaardjes, ook wel de kroonjuwelen van D66 genoemd. Met die kroonjuwelen worden de volgende vijf punten bedoeld;

• Gekozen burgemeester
• Gekozen premier
• Districtenstelsel
• Dualisme
• Referendum

Om niet elke keer in herhaling te vallen, worden deze thema's meestal per toerbeurt uit het juwelenkistje gehaald en probeert de partij één van deze punten in het regeerakkoord te krijgen.

Hoge pieken, diepe dalen
De D66 is een wisselvallige partij. Grote overwinningen werden vaak afgewisseld met forse nederlagen. Het begin van de partij was veelbelovend. Bij de eerste deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen, behaalde de D66 in 1967 meteen 7 zetels. Vier jaar later kwamen daar nog vier bij, en zat de D66 met 11 zetels in de Kamer. Na een zeer slecht verlopen Statenverkiezingen in 1974, omdat de vorming naar een progressieve volkspartij was mislukt, en van Mierlo daarna aftrad ten gunste van Jan Terlouw, raakte de D66 in een vrije val. Een kleine minderheid kon maar net voorkomen dat de partij werd opgeheven. In 1975 werd besloten de partij nieuw leven in te blazen. Jan Terlouw zette samen met Jan Glastra van Loon een nieuwe koers uit, waarbij bestuurlijke vernieuwing even op een laag pitje werd gezet. D66 presenteerde zich als "redelijk alternatief" tegenover de partijen CDA en PvdA. Als oppositiepartij tegen het kabinet van Agt I, steeg de partij naar grote hoogte, en behaalde in 1981 maar liefst 17 zetels. Helaas was de coalitie die de D66 samen met de PvdA en het CDA vormde geen succes, en na het uiteebvallen van het kabinet, bleef de D66 met een schamele 6 zetels zitten. Van Mierlo keerde, in een poging de D66 uit het dal te trekken, terug als parijleider. Dit zorgde ervoor dat de partij weer steeg, en in 1989 stonden de Democraten 66 weer op 12 zetels. Omdat Ruud Lubbers de D66 niet in de coalitie wilde hebben, bleef regeringsdeelname echter uit. En dus deed de partij waar het eigenlijk het beste in was en is; oppositie voeren. De D66 voerde dusdanig goed oppositie, dat de partij tot ongekende hoogte steeg. In sommige peilingen werd D66 wel 38 zetels toebedeeld. Toen de partij in 1994 met 24 zetels de Tweede Kamer mocht bemannen, was mede door een fors verlies van het CDA ineens een regering mogelijk, zonder het grote CDA.

Paars
Voor het eerst sinds de Eerste Wereldoorlog, was er een regering zonder confessionele partijen. D66, PvdA en de VVD gingen samen in de eerste paarse coalitie. Zo lag de weg vrij voor liberale ideeën, die tot dan toe onbespreekbaar waren geweest. Euthanasie en donorregistartie als ook een verruiming van de winkeltijden wet, werd onder paars geregeld. Onder Paars, werd het homohuwelijk als eerste land ter wereld ingevoerd. Toch gaf het succes van paars de D66 niet het krediet wat het eigenlijk verdiende. maar liefst tien zetels moest de partij inleveren, en toen werden de kroonjuwelen maar weer eens tevoorschijn getoverd. Na een gevallen en toen toch weer gelijmd kabinet, zakte de D66 weer af naar een behoorlijk dal. Met slechts 6 zetels werd in 2003 toch deel te nemen aan de regering Balkenende II. In 2006 hing het bestaan van D66 opnieuw aan een zijden draadje, toen er weer stemmen opgingen de partij op te heffen. Een conflict met Rita Verdonk, toenmalig Minister van Immigratie en Integratie, kostte de partij bijna de kop. Alhoewel de peilingen in 2006 het ergste deden vrezen (men voorspelde 0 zetels) wist de partij toch in de Tweede Kamer te komen, en kon het onder leiding van Alexander Pechtold vanuit de oppositie gaan beginnen aan wederom een wedergeboorte van de D66.

Standpunten

De ongekende groei die de D66 in 2010 meemaakte is de grootste die de partij ooit heeft gekend. Als fel debater met Geert Wilders van de PVV, weet Alexander Pechtold de partij naar een piek te tillen die de partij in zijn bestaan nog niet gekend heeft. Het ledenaantal is in een jaar tijd met maar liefst 15 procent gestegen. De D66 baseert zijn verhaal naar de Nederlandse kiezer vanuit een vijftal standpunten;

Denk en handel internationaal De D66 heeft een sterk Europees gerichte visie, waarin het beseft dat de internationale betrekkingen en handel voor de Nederlandse economie van levensbelang zijn. Volgens de D66 is internationale samenwerking de enige manier om optimaal gebruik te maken van een Europa in zijn steeds groter groeiende rol. Verder vind de D66 op dit punt dat exportsubsidies moeten worden afgeschaft om zo boeren buiten de EU de kans te geven hun handel op de Europese markt te kunnen voeren. Ook arbeidsmigratie is een punt waaruit volgens de partij meer te halen valt dan dat men nu doet.

Beloon prestatie en deel de welvaart Feitelijk is dit de sociale kant van de D66. Armoedebestrijding, mensen aan werk en inkomen helpen betere omstandigheden voor leraren etc. Een heel sociaal punt in deze is de erkenning van de rechten van in Nederland verblijvende illegalen. De beloning die de D66 voor ogen heeft is onder andere het invoeren van een inkomensafhankelijke arbeidskorting en het verlagen van inkomens tarieven in de eerste twee schijven.

Koester de grondwet en gedeelde waarden Volgens de grondwet zijn wij allemaal vrij en gelijkwaardig ongeacht wat men geloofd, wie men is, waar men vandaan komt en welke sexuele geaardheid men heeft. De identificatieplicht mag van de D66 worden afgeschaft, omdat het een ernstige breuk is op de privacy. De D66 wil zich ook inzetten in de internationale strijd ter bescherming van homo's. Ook vind de D66 dat asielzoekers die een anvraag hebben ingediend vóór 1 April 2001 een verblijfsvergunning zouden moeten krijgen in de vorm van een Generaal Pardon.

Streef naar een harmonieuze en duurzame samenleving Volgens de D66 is de discussie die gevoerd word over het milieu een discussie die vanuit een andere benadering gevoerd zou moeten worden. Volgens de partij moet men niet louter naar het behoud kijken, maar zeer zeker ook naar de gevolgen van de aantasting van het milieu. De illegale houtkap ter bevordering van onder andere de soja teelt, moet als zeer gevaarlijk worden beschouwd.

Vertrouw op de eigen kracht van mensen De D66 ziet de toekomst optimistisch tegemoet. Àls de regering de mensen de ruimte laat zich te ontwikkelen, en de overheid daarbij naar behoefte aansluit, vinden de mensen uit eigen kracht vaak de oplossingen voor problemen. En zo zijn we gekomen op het punt van vrijheid en persoonlijke ontwikkeling. Onder dit punt komen ook de gekozen burgemeesters en het referendum uit het bekende juwelen kistje weer tevoorschijn.

De D66 vóór de verkiezingen van 9 Juni 2010

Als felle tegenstander van de zeer populaire PVV leider Geert Wilders, weet partijleider Alexander pechtold de aandacht goed naar zich toe te trekken. Met sterke argumenten en een beheersde doch zeer dwingende manier, probeert hij de kijkers en luisteraars de onsympatieke kanten van het programma van de PVV onder de aandacht te brengen. Zoals altijd is de D66 als oppositiepartij op zijn best, en ook nu is de partij in deze rol gestegen naar een partij die wel weer eens om regeringsdeelname kan gaan strijden.

Stand van zaken (11-03-2010)

• Partijvoorzitter: Ingrid van Engelshoven
• Partijleider: Alexander Pechtold
• Fractieleider Tweede Kamer: Alexander Pechtold
• Zetels Tweede Kamer: 3 (150)*
• Fractieleider Eerste Kamer: Gerard Schouw
• Zetels Eerste Kamer: 2 (75)*
• Aantal Leden: 18.507 (01-01-2010)
• Politieke Richting: Centrum
• Ideologie: Sociaallibberalisme, Vrijzinnig, Progressief

* Het getal tussen haakjes is het totaal aantal zetels in de betreffende kamer