Korte biografie: Jan Peter Balkenende

Vanaf het begin van zijn leiderschap van het CDA viel Jan Peter Balkenende op door zijn uiterlijk, met name zijn haar en bril. Deze uiterlijke kenmerken leverde Balkenende al snel de bijnaam Harry Potter op. Met de nodige zelfspot en commercieel inzicht poseerde hij naast een poster van Harry Potter met als onderschrift: " Zoek de verschillen ". Deze zelfspot maakte hem in korte tijd van onbekend kamerlid tot één van de bekendste en populairste lijsttrekkers.

Personalia

• Geboren: 7 mei 1956 te Biezelinge
• Functie: Minister President
• Partij: CDA
• Opleiding: Na het atheneum aan het Cristelijk Lyceum voor Zeeland afgerond te hebben, volgde Balkenende een studie geschiedenis aan de Vrij Universiteit in Amsterdam, waar hij in 1980 zijn doctoraalexamen behaalde. Naast de studie geschiedenis studeerde Balkenende ook Nederlands recht aan dezelfde universiteit, waarin hij in 1982 zijn doctoraalexamen behaalde. In 1992 promoveerde Balkenende tot doctor in de rechtsgeleerdheid op een proefschrift, genaamd: overheidsregelgeving en maatschappelijke organisaties

Vroege loopbaan

Zijn politieke carrière begon in Amstelveen, waar hij van 1982 tot en met 1998 gemeenteraadslid van het CDA was. Bekend werd Balkenende in deze periode door zijn krokettenmotie uit 1993: dit is de nog steeds geldende bepaling dat gemeenteraadsleden recht hebben op een kroket als de raadsvergadering tot na 23.00 uur duurt.

Tussen 1982 en 1984 werkte Balkenende als beleidsmedewerker juridische zaken bij het bureau van de Academische Raad. In 1984 maakte hij de stap naar het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, waar hij stafmedewerker werd.

In 1993 werd hij parttime bijzonder hoogleraar Christelijk sociaal denken over maatschappij en economie aan de Vrije Universiteit, maar hij bleef ook bij het Wetenschappelijk Instituut van het CDA werken.

Kabinet- Balkenende I

De politieke carrière begon voor Balkenende serieuze vormen aan te nemen toen hij in 1998 gekozen werd tot CDA- lid van de Tweede Kamer. Balkenende werd financieel woordvoerder van het CDA en hield zich daarnaast bezig met sociale zaken, justitie en binnenlandse zaken.

Balkenende werd op 1 oktober 2001 fractievoorzitter en kort daarna benoemd tot lijsttrekker van het CDA, voor de komende verkiezingen.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen kwam het CDA, naast de LPF, als grote winnaar uit de bus met 43 zetels. Balkenende werd op 22 juli 2002 minister president van het Kabinet - Balkenende I, een formatie van het CDA, VVD en LPF. Vanaf het begin af aan had dit kabinet het moeilijk en werd 87 dagen na het aantreden al weer ontbonden. Met name interne conflicten binnen het kabinet tussen ministers onderling hebben de val van Kabinet - Balkenende I veroorzaakt.

Kabinet- Balkenende II

Omdat een nieuwe coalitie niet mogelijk was, werden er in 2003 opnieuw Tweede Kamerverkiezingen gehouden. Weer werd het CDA verreweg de grootste partij met 44 zetels en werd er een coalitie gevormd met de CDA, VVD en D66. Het Kabinet - Balkenende II werd op 27 mei 2003 geïnstalleerd.

Het tweede kabinet Balkenende behaalde in de beginperiode kleine successen door moeilijke dossiers die vorige kabinetten hadden laten liggen, waaronder de herziening van het zorgstelsel, de WAO en een verlaging van de belastingen voor bedrijven, relatief eenvoudig door de Tweede- en Eerste Kamer te loodsen.

Mede door deze doortastendheid ten aanzien van het oplossen van moeilijke dossiers werd het kabinet Balkenende geroemd om haar daadkracht, maar vanuit een groot deel van de samenleving was een sterker wordende weerstand merkbaar, vooral tegen het economische- en sociale beleid van dit kabinet. Veel mensen gingen er in koopkracht op achteruit.

Gedurende deze regeringsperiode bekleedde Nederland van 1 juli tot 31 december 2004 het voorzitterschap van de Europese Unie en werd het Europese beleid inzake assiel, immigratie en terrorisme drastisch herzien. In december 2005 scoorde Balkenende een succes door, tegen de verwachting in, de Nederlandse bijdrage aan de Europese Unie met 1 miljard euro te verlagen.

Eind 2005 dreigde een kabinetscrisis, die uiteindelijk fataal werd, doordat D66 zich terugtrok uit het kabinet, nadat deze partij een motie van wantrouwen had ingediend tegen Rita Verdonk. De meerderheid van het kabinet steunde de motie van wantrouwen niet.

Het Kabinet-Balkenende II viel op 29 juni 2006.

Kabinet-Balkenende III

Na de val van het tweede Kabinet-Balkenende werd oud-premier Ruud Lubbers als informateur aangesteld om de mogelijkheden voor een derde Kabinet-Balkenende te onderzoeken. Dit demissionair kabinet, het derde kabinet Balkenende, bestond uit CDA en VVD, met gedoogsteun van de LPF, D66, ChristenUnie en de SGP en had als doel te regeren tot de volgende Tweede Kamerverkiezingen op 22 november 2006.

Het Kabinet- Balkenende III trad op vrijdag 7 juli 2006 in functie.

Dit minderheidskabinet kwam in november 2006 zwaar onder vuur te liggen, betreffende het vreemdelingenbeleid van minister Verdonk en een motie van afkeuring tegen Verdonk werd aangenomen. De VVD ministers boden daarop collectief hun ontslag aan. Dit werd door Balkenende geweigerd en besloten werd tot een portefeuillewissel tussen Verdonk en Hirsch Ballin. Dit bleek een op zijn zachtst gezegd merkwaardige constructie en Balkenende werd verweten dat hij misbruik maakte van het demissionaire karakter van het kabinet.

Kabinet-Balkenende IV

Op 22 november 2006 werden er opnieuw Tweede Kamerverkiezingen gehouden, waar het CDA voor de derde achtereenvolgende keer de grootste partij van Nederland werd.

Balkenende werd benoemd tot formateur van het Kabinet-Balkenende IV en er ontstond een coalitie van CDA, PvdA en Christenunie. Op 22 februari 2007 werd het Kabinet-Balkenende IV beëdigd.

Het kabinet nam al aan de beginperiode van haar aantreden een paar impopulaire maatregelen, die op veel kritiek kwamen te staan, zoals een aangekondigde verhoging van de BTW en een accijnsverhoging op diesel. Daarnaast kwam de economie onder druk te staan door de wereldwijde kredietcrisis.

Het kabinet voerde in 2008 het rookverbod voor de horeca in en er werden voorbereidingen getroffen voor de invoering van kilometerheffing.

In oktober 2009 gingen de geruchten dat Jan Peter Balkenende mogelijk de eerste permanente EU-president zou worden. Deze functie zal pas worden ingevuld nadat alle 27 EU - lidstaten het Verdrag van Lissabon voor akkoord hebben getekend. In november 2009 heeft ook de laatste lidstaat Tsechië haar goedkeuring aan het Verdrag van Lissabon gegeven, zodat snel duidelijk zal worden of Balkenende een serieuze kandidaat blijft.