Standpunt integratie Europese Unie

De Europese Unie is een deels supranationale organisatie. Dit houdt in dat bepaalde beleidsvrijheid - soevereiniteit van lidstaten- is overgedragen aan een hoger europees niveau. Maar waarom moet dit proces van verlies van soevereiniteit zich eigenlijk voortzetten en uitbreiden?

Ontstaan supranationale samenwerking

Met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal werd het startschot gegeven voor een deels supranationaal Europa. Zoals de naam al doet blijken, ging het om een supranationale samenwerking op een specifiek beleidsterrein, namelijk de kolen- en staalindustrie. Ten tijde van oprichting de grootste en belangrijkste industriële sector. Door de vergaande samenwerking en afhankelijkheid, raakte de economie van de EU verweven, hetgeen ervoor zorgde dat de mogelijke kans op vijandigheden tussen lidstaten kleiner werd. Het achterliggende doel van de ontstane vrede was het faciliteren van de mogelijkheid tot (meer) economische activiteit, om de welvaart binnen de Europese Unie te laten toenemen.

Neveneffect van integratie

Welvaartstoename beschouw ik als hoofddoelstelling van de huidige Europese samenwerking, waarbij ik overige bijkomstigheden zoals het effect op cultuur in deze buiten beschouwing laat. Dergelijke randverschijnselen zouden in dit geval naar mijn mening geen rol moeten spelen. Ik zeg niet dat cultuur niet belangrijk is, maar dat het nu geen relevant discussiepunt vormt. Cultuur komt en gaat en is bovendien continu aan verandering onderhevig. Cultuur kan gezien worden als een voortvloeisel uit politiek gestuurde bewegingen. Sterker nog, als het vasthouden aan een bestaande cultuur als doelstelling wordt verheven, remt dat de politieke ontwikkeling in een gemeenschap. Een bevolking die angstig is voor culturele verandering, zal namelijk nooit voor één Europa stemmen. Angst is een slechte raadgever.

Waarom is verdergaande integratie noodzakelijk

Eén Europa van staten hebben we nodig om sterk tegenover de andere wereldmachten te staan. Voor het bereiken van de beoogde externe blokvorming is het van belang dat er ook binnen de EU – tussen de lidstaten – sprake is van uniformiteit op het gebied van zoveel mogelijk beleidsterreinen. De EU moet als één naar buiten treden of het nu gaat om politieke standpunten of economische activiteiten. De wereld doet zaken met de Europese Unie. In economische termen een grote macht met ruim 489 miljoen inwoners als potentiële afnemers. Politiek gezien een grootmacht die door eenduidig optreden veel voor het zeggen heeft.

Hoe te bereiken

Het motto van de EU ’eendracht in verscheidenheid’ geeft al aan dat het doel niet is om tot een culturele eenheidsworst te komen, maar tot een unie waarbinnen verschillende culturen worden gerespecteerd. Met deze boodschap tracht men naar mijn mening angst voor verwatering van de nationale cultuur te verminderen.

Vraag een willekeurige Europeaan naar zijn/haar bekendheid met het motto van de Europese Unie en de betekenis ervan en de vraag zal met ‘nee’ worden beantwoord. Meer nadruk moet komen te liggen op het werkelijke doel van de Unie – economische voordelen en meer politieke macht – waarbij angst voor neveneffecten, zoals culturele verwatering, weggenomen moeten worden. In feite gaat is het de communicatie met de burger waaraan het schort. Als de burger ten tijde van het referendum beter was geïnformeerd over de doelstellingen van de EU en de werkelijke betekenis van het verdrag, dan hadden waarschijnlijk meer mensen vóór gestemd in plaats van tegen. Een groot deel van de mensen stemde voor de zekerheid, bang voor wat komen zou, tegen het verdrag.