Politiek en Israel

Gilad Shalit, zoon van Israel

Infoteur: Eliezeryair

Gilad Shalit is geboren op 28 augustus 1986 in Mitzpe Hila in Galilea en is korporaal in het Israëlische leger. Shalit werd op 25 juni 2006 gevangen genomen door Palestijnen die vanuit Gaza een tunnel hadden gegraven naar Israël om daar een aanslag te plegen. Tot de dag van vandaag is er over de verblijfplaats en lot van de ontvoerde Israelische militair niets bekend. Onderstaand een verslag van de vermissing van een zoon van Israel.


Om Shalit vrij te krijgen is Israël op 28 juni 2006, drie dagen na de ontvoering, de Gazastrook binnengevallen (Operatie Summer Rains) en heeft zij met gevechtsvliegtuigen meerdere bruggen gebombardeerd, in ieder geval een maar waarschijnlijk meer elektriciteitscentrales verwoest en met helikopters onder andere het kantoor van de premier van de Hamas-regering Haniyeh beschoten. Op 2 juli besluit de Israëlische premier Olmert het leger de vrije hand te geven om alles te doen wat nodig is om Shalit vrij te krijgen. De president van de Palestijnse Autoriteit Abbas en premier Haniyeh hebben in een verklaring aangegeven niet te begrijpen waarom Israël deze aanvallen uitvoert.

2006

De ontvoerde Israëlische militair Shalit is nog steeds niet terug en de crisis duurt voort, zij het dat zij wel overschaduwd is geweest door het Israëlische conflict met de Libanese Hezbollah-beweging, een gewapend conflict dat op 12 juli 2006 begon en uitmondde in een oorlog (tweede Libanon-oorlog). Aanleiding voor deze oorlog was eveneens een ontvoering van Israëlisch militair personeel, ditmaal ging het om twee soldaten (Ehud Goldwasser en Eldad Regev). Er ontstaat nieuwe hoop voor de familie van Shalit als de Saudi-Arabische krant Okaz in september 2006 meldt dat Gilad Shalit op korte termijn zal worden uitgewisseld tegen 740 Palestijnse gevangenen. Israëlische bronnen zeggen 'niets te weten van zo'n uitwisseling. Er moet nog heel wat worden uitonderhandeld.' Volgens Okaz zijn in de Jordaanse hoofdstad Amman geheime besprekingen gevoerd tussen Israëlische, Egyptische en Palestijnse regeringsvertegenwoordigers. Voorafgaand aan de vrijlating van Shalit zouden de door Israël gevangen gehouden Hamas-ministers op vrije voeten moeten worden gesteld. Shalit zou al op zondag 17 september aan de Egyptische autoriteiten worden overgedragen en vandaar naar Israël kunnen terugkeren. Volgens de Palestijnse krant Al-Ayyam heeft Egypte een brief van Shalit ter hand gesteld aan de vader van de soldaat. Op 15 september 2006 vertelt de Egyptische ambassadeur in Gaza, Ashraf Akel, aan journalisten dat "binnenkort goed nieuws te verwachten is over de vrijlating van de gekidnapte Israëlische soldaat", maar hij gaf geen nadere informatie. De Israëlische krant Ha'aretz bericht op 8 oktober 2006 teleurstellend dat de familie van de ontvoerde militair heeft meegedeeld dat er geen aanwijzingen zijn dat de vrijlating van Shalit aanstaande is. Er waren geluiden van Palestijnse zijde dat de vrijlating van Shalit nog voor het einde van het islamitische feest Ramadan zou plaatsvinden.

Gevangenenruil

Op 21 oktober 2006, Shalit zit dan al bijna 4 maanden in gevangenschap, geeft een hoge politieke adviseur van de palestijnse Hamas-premier Haniyeh aan dat Israël bereid is palestijnse gevangenen, waaronder belangrijke Hamas-terroristen, vrij te laten als onderdeel van een overeenkomst die moet leiden tot de vrijlating van de gekidnapte Israëlische soldaat. Deze bereidheid zou volgens de Hamas-adviseur een belangrijke stap zijn in de oplossing van de crisis die ontstond toen Hamas-militanten vanuit de Gaza-strook de soldaat ontvoerden en twee andere Israëlische militairen vermoorden in een aanval op een legerbasis in Israël. Dan Gillerman, Israël's afgevaardigde bij de Verenigde naties, beschuldigde Iran van omkoping van Hamas-leider Khaled Meshal. "Teheran heeft 50 miljoen dollar betaald aan Meshal om de onderhandelingen over de vrijlating van Gilad Shalit te saboteren", aldus Gillerman. De Iraanse VN-afgevaardigde heeft Gillermans beschuldiging afgewezen als "ongebaseerd en absurd".

In oktober 2006 laten palestijnse bronnen weten dat Egypte een plan heeft opgesteld waarin nieuwe voorstellen zijn opgenomen voor de vrijlating van Shalit. Het hoofd van de Egyptische geheime dienst, generaal Omar Suleiman, maakte de week daarvoor al details van het plan bekend. Het plan is voorgelegd aan het hoofd van het politiek bureau van Hamas , Khaled Meshal. Ook Syrië is betrokken bij de besprekingen die in de Egyptische hoofdstad Cairo zijn gehouden. De Syriers doen geen mededelingen maar maken duidelijk dat het om een "package-deal" gaat waarbij ook een staakt-het-vuren tussen Israël en de palestijnen is ingebouwd. Egypte heeft zowel de voorzitter van de palestijnse autoriteit Mahmoud Abbas als Israëlische vertegenwoordigers op de hoogte gesteld en beide partijen hebben niet onwelwillend gereageerd.

Nieuwe voorstellen

Bronnen binnen Hamas hebben aangegeven dat Israël garanties heeft gegeven dat zij bereid is palestijnse gevangenen vrij te laten nadat Shalit is vrijgelaten. Het zou gaan om bijna 1000 palestijnse gevangenen. Het gevaar is volgens zowel Hamas als Fatah dat indien de gevangenenruil niet doorgaat er onlusten zullen uitbreken tussen beide groeperingen.
Hamas eist dat Israël gelijktijdig met de vrijlating van Shalit palestijnse gevangenen vrijlaat. In een artikel in de Arabische krant Al Hayat wordt melding gemaakt dat Hamas ervanuit gaat dat Israël flexibel is over het tijdstip van de vrijlating. Israëlische bronnen hebben aangegeven dat "Israël kan leven met het voorstel". Op een bijeenkomst in Cairo zullen de voorstellen verder worden besproken. Het is in eerste instantie niet zeker of Meshal ook aanwezig zal zijn maar de besprekingen worden gezien als zeer belangrijk en het vermoeden bestaat dat als Meshal aanwezig is hij de voorstellen zal accepteren. Toch zijn er ook meer pessimistische geluiden. Een Hamas-afgevaardigde gaf aan dat hij eraan twijfelt of aan het eind van de besprekingen in Cairo er een oplossing zal zijn. Een Israëlische bron in regeringskringen heeft aangegeven dat er geen reden is opgewonden te raken over het bezoek van Meshal aan Cairo. Ook de vader van de ontvoerde Israëlische militair, Noam Shalit, zei dat hij skeptisch was over de resultaten van de besprekingen in Cairo.

In december 2006 maken palestijnse bronnen bekend dat Israël en de terreurbeweging Hamas het eens zijn geworden over de details van een overeenkomst. Volgens de bronnen behelst de voorgestelde overeenkomst een overhandiging aan Israël van een videotape waaruit duidelijk blijkt dat de ontvoerde soldaat nog in leven is, hierop zal Israël een klein aantal palestijnse gevangenen vrijlaten uit Israëlische gevangenissen. Daarna, in de tweede fase, zal Shalit worden overgedragen aan de Egyptenaren en daarna worden overgebracht naar Israël. Gelijktijdig zal Israël 450 palestijnse gevangenen vrijlaten.
De Israëlische media maken inderdaad melding van het feit dat een krant in de Verenigde Arabische Emiraten heeft aangegeven dat de regering van Israël een videotape heeft ontvangen waaruit blijkt dat Shalit nog in leven is. Dit is in tegenstelling met veiligheidsinformatie, vrijgegeven door Israël aan de Verenigde Staten, Egypte en Turkije, waaruit blijkt dat Shalit niet meer leeft. De eerder genoemde tape heeft een lengte van 1 minuut aldus de Israëlische legerradio die zich beroept op een Arabische krant die zich weer beroept op Israëlische en palestijnse bronnen. De tape zou zijn afgegeven aan de familie van Shalit.

Open brief

Noam Shalit, de vader van de ontvoerde militair, heeft een open brief geplaatst in de palestijnse krant Al Ouds.
De brief begint met: "We in the family, your mother, your father, Hadas and Yoel, hope you feel well and are managing despite the tough conditions, the winter and the difficult situation you have been in for over six months. My Gilad, we miss you very, very much and want to see you with us and hug you tight, and so does the whole family and all your friends from school. We hope it will be very soon." Al Quds wordt gemaakt in Oost-Jeruzalem en wordt verspreid in de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrip. De krant schrijf in een onderschrift dat de brief is geplaatst door de ouders van de ontvoerde militair in de hoop dat zijn gijzelnemers het hem zullen laten lezen. Noam Shalit schrijft verder: "the fact that we don't know how you are, how you feel, how you are making it through the winter, and how the Palestinian organizations holding you are treating you, is very hard for us. They declare that you are a prisoner of war, but unfortunately, they are
preventing you from receiving the rights to which you are entitled as a prisoner of war according to international law, and also according to the exalted Islamic law." Noam Shalit haalde verzen aan uit de koran betreffende de juiste behandeling van gevangenen. Aan het eind van de brief schrijft Noam Shalit: "Don't break before you are released, which is very close, and we are doing all we can so that your release and the release of the Palestinian prisoners will be very close."
Niet lang daarna maakt Israël bekend dat het niet van plan is tegemoet te komen aan de palestijnse eis om 1000 tot 1400 palestijnse gevangenen uit Israëlische gevangenissen vrij te laten. Israël geeft verder aan dat er geen voortuitgang is geboekt in de onderhandelingen met de palestijnen over de vrijlating van Shalit. Israëlische bronnen ontkennen eveneens dat er een videotape is overhandigd aan de familie van Shalit waaruit zou blijken dat hun zoon nog in leven is. De palestijnse minister-president Haniyeh haaste zich hierop Israël te beschuldigen van non-coöperatie en vertragingspolitiek.
Palestijnse bronnen maakten juist melding van het feit dat voor het eerst sinds de ontvoering van Shalit er vooruitgang was geboekt in de onderhandelingen.

Ontvoeringsdrama

Toch wordt van verschillende kanten gesproken van een aanstaande oplossing voor het ontvoeringsdrama. Palestijnse, Egyptische, Arabische en ook Israëlische bronnen maken melding van het feit dat de standpunten van de diverse partijen over een oplossing van de ontvoeringszaak dichter naar elkaar zijn toegekropen. In januari 2007 maakt Ahmed Youssef, politiek adviseur van Haniyeh bekend dat het hoofd van de Egyptische veiligheidsdienst Omar Suleiman een nieuw voorstel heeft overgebracht aan Haniyeh om de vrijlating van Shalit te waarborgen. Israël Radio verklaart in een uitzending dat Youssef het palestijnse persbureau Ma'an heeft meegedeeld dat het gaat om het aantal palestijnse gevangenen dat door Israël zal worden vrijgelaten in ruil voor Shalit. Israël zou bereid zijn om een derde van het aantal door de palestijnen geëiste aantal gevangenen vrij te laten. Youssef verklaarde verder dat Israël bereid is om 200 gevangenen die zijn veroordeeld tot lange gevangenisstraffen vrij te laten, waaronder hoge vertegenwoordigers van Hamas en andere palestijnse facties.
Ondanks aanhoudende berichten in de Arabische pers en nieuwsmedia hebben Israëlische woordvoerders steeds ontkent dat er een overeenkomst bereikt was en dat de vrijlating van Shalit aanstaande was.

Nog in diezelfde maand januari 2007 opnieuw goed nieuws: de terreurbeweging Hamas is bereid om een video-opname vrij te geven van Gilad Shalit als Israël akkoord gaat met de vrijlating van palestijnse gevangenen. Musa Abu Marzuk, vertegenwoordiger van het hoofd van de politieke afdeling van Hamas, Khaled Meshal, bevestigde eveneens dat Shalit leeft.
In een interview met het Duitse persbureau DPA zei Marzuk dat "als Israël bereid is enkele vrouwelijke gevangenen en een behoorlijk aantal andere gevangenen vrij te laten "wij een opname zullen vrijgeven". Hij voegde toe dat de eisen van Hamas voor de vrijlating van Shalit niet overdreven zijn gelet op "de hoge prijs die het palestijnse volk heeft moeten betalen na de ontvoering van de soldaat". Bovenstaande duidt erop dat Hamas op dat moment de hoop op een snelle vrijlating van enkele honderden palestijnse gevangenen heeft verloren en voor de vrijlating van Shalit veel minder palestijnse gevangenen vrij wil zien. Hamas gaat er daarbij blijkbaar vanuit dat Israël een hoge dwangsom wil betalen voor alleen het bewijs dat Shalit nog leeft. Hamas lijkt te begrijpen dat vooruitzicht op een vrijlating van Shalit leidt tot een meer gematigde houding van de internationale gemeenschap ten opzichte van een palestijnse eenheidsregering en een matiging van de economische sancties aan het adres van de palestijnse autoriteit. Israël neemt aan dat de druk van de Egyptenaren en de Saudi's de oorzaak zijn van de onverwachte directe benadering van Khaled Meshal van Shalits vader Noam Shalit. Op een persconferentie in Cairo zei Meshal: "als vader begrijp ik de pijn. Maar de vader van de soldaat moet twee waarheden begrijpen: er zijn 11.000 gevangenen in Israëlische gevangenissen en twee, de bal ligt bij de Israëliërs en zij zijn het die de onderhandelingen vertragen". Een Israëlische regeringsbron zei dat Israël het jammer vond dat Khaled Meshal zo cynisch gebruik maakt van de familie van Shalit door hen rechtstreeks aan te spreken. Noam Shalit heeft gaf wel onmiddellijk antwoord: "I do not know how to relate to the statements, especially the one about the ball being in Israel's court. I am therefore approaching Israeli officials in the hope of understanding what is behind Meshal's statements".

Vertraging

Het is maart 2007 als de onderhandelingen over de vrijlating van Shalit ernstig worden vertraagd door een controverse rond de Israëlische filmdocumentaire Shaked Spirit. Het hoofd van de Hamas-factie in het palestijnse parlement Khalil al-Haya zei in een gebedsdienst dat de organisatie druk doende is om een einde te maken aan de Shalit-affaire, een en ander nauw verbonden met de vorming van een palestijnse eenheidsregering. In zijn gebedsdienst heeft Al-Haya gezegd dat de documentaire een obstakel heeft gecreëerd in de onderhandelingen die worden gemonitord door de Egyptenaren. In de documentaire wordt uit de doeken gedaan dat Israëlische soldaten van een elite-eenheid van het leger ongewapende Egyptische krijgsgevangenen hebben gedood tijdens de zesdaagse oorlog in 1967. Volgens Al-Haya gaat de zaak van de gevangenenruil vooruit en zal het zich gelijktijdig ontwikkelen met de vorming van een palestijnse eenheidsregering. Het is opvallend dat het meer dan eens is voorgekomen dat Hamas een bijna-overeenkomst in de Shalit-affaire bekendmaakte. Alle bekendmakingen bleken later niet waar en bleven zonder concreet resultaat.

Het lijkt erop dat Hamas door op gezette tijden een doorbraak in de onderhandelingen te melden de aandacht wil blijven trekken van de internationale media voor de palestijnse gevangenen en bovendien de aandacht wil afleiden van het op dat moment steeds groter wordende probleem tussen Fatah en Hamas, een controverse die zou kunnen leiden tot een burgeroorlog tussen de verschillende palestijnse groeperingen. Eind maart 2007 deelt de voorzitter van de palestijnse autoriteit Mahmoud Abbas mee dat hij er zeker van is dat Gilad Shalit in leven is en in goede conditie en tevens dat de palestijnen een verantwoordelijkheid hebben om hem in leven te houden en terug te brengen naar zijn familie. "We have a responsibility to keep him alive," verklaarde Abbas in een gezamenlijke persconferentie met U.S. Secretary of State Condoleezza Rice. "We weten dat hij in goede conditie is en leeft en we willen hem levend uitleveren." Tezelfdertijd zeggen meer radicale elementen binnen de palestijnse autoriteit dat een Israëlische poging om de gekidnapte soldaat te redden zal leiden tot zijn dood. Volgens de bronnen wordt Shalit vastgehouden in een gebouw vol boobytraps en zijn Israëlische veiligheidsagenten op de hoogte van de huidige verblijfplaats van Shalit. Ook Fatah- en Hamas terroristenleiders alsook Egyptische en Israëlische veiligheidsmensen kennen veel details over de locatie waar Shalit wordt vastgehouden.

Omslag

Vooruitlopend op een ontmoeting met de bezoekende UN secretaris-generaal Ban Ki-Moon aan Israël hebben bronnen van het Israëlische ministerie van defensie gezegd: "Shalits vrijlating is een voorwaarde voor diplomatieke ontwikkelingen".
Hamas maakt in april 2007 een omslag door te verklaren dat de sinds lange tijd onderhandelde gevangenenruil en de vrijlating van Shalit gedoemd is te mislukken als Israël vasthoudt aan de eis dat "extreme militanten met bloed aan hun handen" van de lijst worden gehaald. "De palestijnen", zo zei de kabinetswoordvoerder Ghazi Hamad "zullen de lijst niet aanpassen naar Israëlische criteria". Volgens Hamas is hiermee het bewijs geleverd dat Israël niet geïnteresseerd is in het bereiken van een compromisakkoord over de vrijlating van de gevangenen. In een eerdere Israëlische verklaring van het bureau van de minister-president werd al de teleurstelling uitgesproken over de lijst met namen van gevangenen wiens vrijlating wordt geëist door Hamas. De lijst is op een speciale zitting van het Israëlische veiligheidskabinet besproken. Bronnen binnen het ministerie van defensie hebben aangegeven dat de lijst onacceptabel is omdat er namen op staan van terroristen die zijn veroordeeld voor de moord op Israëliërs. De lijst, waarop enkele honderden namen staan, werd door Egyptische bemiddelaars aan Israël overhandigd. De Palestijnse minister van informatie Mustafa Barghouti zei dat er twee kopstukken op staan: Marwan Barghouti, een mogelijke opvolger van president Mahmoud Abbas die in Israël vijfmaal levenslang uitzit, en Ahmed Saadat, de leider van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, dat verantwoordelijk wordt gehouden voor de terroristische aanslag op de Israëlische minister Rehavam Zeevi in 2001.

Dreigementen

Door het uitblijven van een oplossing gooit Hamas het over een andere boeg en dreigt Gilad Shalit te doden "als de Israëlische aanvallen op militaire- en politieke doelen niet eindigen", aldus een woordvoerder van Hamas, Abu Obeida.
,,Israël kan Shalit vergeten als Hamasleiders sterven'', aldus Abu Obeida. Eind juni 2007 geeft Hamas een eerste levensteken vrij van de exact een jaar daarvoor ontvoerde Shalit. Het geluidsfragment was te horen op de Israëlische televisie. In de boodschap, die ook gepubliceerd werd op de internet-website van Hamas, doet Shalit de groeten aan zijn familie en laat hij weten dat zijn gezondheid achteruit gaat en dat hij behandeling in een ziekenhuis nodig heeft. Ook laat hij zijn teleurstelling blijken over het 'gebrek aan belangstelling' voor zijn lot van de kant van de Israëlische regering. In de geluidsboodschap doet de dan 20-jarige Shalit een beroep op de Israëlische regering om aan de Palestijnse eisen voor een omvangrijke gevangenenruil te voldoen. 'Zoals ik ouders heb, een moeder en vader, hebben de duizenden Palestijnse gevangenen moeders en vaders aan wie hun zonen moeten worden teruggegeven.' Shalit zei hoop te hebben dat de regering 'meer belangstelling in mij toont en de eisen van de mujahedeen inwilligt'. Abu Mujahid, een woordvoerder van de met Hamas verbonden Palestijnse Verzetscomités, zei dat Shalit de 'beste behandeling' krijgt en 'niets nodig heeft'. Als Israël hem vrij wil hebben, moet het gevangen Palestijnen vrijlaten, zei hij. Shalits vader gaf aan dat hij meent dat de stem op het geluidsfragment van zijn zoon is en zei te hopen dat de boodschap aangeeft dat Hamas echt tot iets bereid is en niet slechts de aandacht wil afleiden van de bijeenkomst van de Israëlische premier Ehud Olmert, de Palestijnse president Mahmoud Abbas, de Jordaanse koning Abdullah en de Egyptische president Hosni Mubarak in Sharm el-Sheikh. Volgens Israëlische commentatoren sprak Shalit niet in zijn eigen woorden, maar las hij kennelijk een krakkemikkig uit het Arabisch vertaalde verklaring voor. De woordvoerster van Olmert, Miri Eisin, noemde de boodschap 'wreed' en sloot onderhandelingen met Hamas ook in de toekomst uit. Kabinetsminister Eli Yishai en ex-Mossadchef Danny Yatom roepen de regering echter op rechtstreeks te onderhandelen met Hamas; 'bij gebrek aan een militaire optie', aldus Yatom. Hamas-woordvoerder Ghazi Hamad zei tegen de Israëlische televisiezender Channel 2 dat Hamas tot een vergelijk wil komen.

Oorlogsmisdaad

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem beschuldigde ondertussen de ontvoerders van Shalit van oorlogsmisdaden. Het vasthouden van iemand om de vijand te dwingen aan bepaalde eisen te voldoen, onder de dreiging die persoon te verwonden of doden wanneer de eisen niet worden ingewilligd, is volgens B'Tselem strijdig met het internationaal humanitair recht. Ook het nemen van gijzelaars is een oorlogsmisdaad. Hamas moet zorgen dat Shalit vrijkomt omdat het feitelijk de veiligheidssituatie in Gaza beheerst. Verder moeten degenen die hem vasthouden toestaan dat vertegenwoordigers van het Rode Kruis hem bezoeken.

In juli 2007 naderen de onderhandelingen over een gevangenenruil hun einde. De voorbereidingen voor de gevangenenruil vinden plaats en er wordt in de internationale media druk gespeculeerd over de namen van palestijnse terroristen die op de lijst staan. Het kantoor van minister-president Olmert heeft aangegeven dat ondanks eerdere ontkenningen ook Zacharia Zbeidi, het hoofd van de Fatah Tanzim militia in Jenin op de lijst staat van ongeveer 200 militanten die Israël zal vrijlaten. Zbeidi was destijds een van de hoogste commandanten van Fatah die door Israël werden gezocht. De Fatah Tanzim militia heeft de verantwoordelijkheid opgeëist van ondermeer een aanslag in 2002 op een Bat Mitzvah-feest in de Israëlische stad Hadera waarbij 6 mensen werden gedood en meer dan 30 feestgangers gewond. De voorgenomen amnesty voor palestijnse gevangenen zal gelden voor 75 procent van de gevangen terroristen van de Fatah Al-Aqsa Martyrs' Brigades. Veel van de leden van deze terreurorganisatie zijn begonnen met het tekenen van hun ontslag bij die organisatie en de belofte om zich in de toekomst te onthouden van het plegen van terreurdaden. De lijst van vrij te laten leden van de militaire vleugel van Fatah is samengesteld door de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet in nauw overleg met een palestijnse veiligheidsdelegatie onder leiding van de commandant van de veiligheidstroepen op de Westelijke Jordaanoever, Ziad Habrich. De lijst bevat 250 namen van Fatah-leden, leden van het Democatische Front voor de Bevrijding van palestina (DFLP) en van leden van het Volksfront voor de Bevrijding van palestina (PFLP). De volwassen gevangenen hebben tenminste nog 1 jaar van hun gevangenschap open staan, de jongere gevangenen nog tenminste 6 maanden. Ook oudere en zieke gevangenen staan op de lijst.

Bril

Augustus 2007. De Hamas-leider Khaled Meshal heeft in een interview met CNN gezegd dat de ontvoerde Israelische militair Gilad Shalit gezond en in leven is. Meshal, het hoofd van het politieke kantoor van de terreurbeweging Hamas in Damascus, heeft CNN verteld dat Hamas dit ook heeft bevestigd aan Gilad's vader Noam en dat de groep de gekidnapte soldaat een bril heeft gegeven. In het verleden hebben de ontvoerders van Gilad Shalit steeds geweigerd om de door de ouders van Gilad aangeboden bril te accepteren omdat ze bang waren dat de bril zou zijn uitgerust met miniscule opsporingselectronica.
Het commentaar van Meshal staat lijnrecht tegenover de opmerkingen van Shalit in het eerdergenoemde geluidsfragment dat zijn gezondheidstoestand slecht is. "Het is nu een jaar geleden dat ik ben ontvoerd en mijn gezondheid gaat achteruit. Ik moet worden opgenomen in een ziekenhuis", aldus Shalit.

Paula Stern schreef over het geluidsfragment: "ik ben Gilad, zoon van Noam".
Met deze eenvoudige woorden heeft Gilad Shalit zichzelf bekend gemaakt in het geluidsfragment enkele maanden geleden. Gilad sprak over zijn tijd in gevangenschap, zijn wens om thuis te zijn en andere woorden waartoe hij waarschijnlijk gedwongen werd, Gilad's belangrijkste woorden sprak hij in de eerste seconden. Naar alle waarschijnlijkheid de enige oprecht gemeende. Dit zijn niet slechts de woorden van een soldaat die gevangen wordt gehouden, een jonge man die in barre omstandigheden wordt weggehouden van zijn familie. Dit zijn simpelweg de woorden van een jood. Zo maken wij ons bekent, zo worden wij opgeroepen om de Torah te verwelkomen op Sabbath, zo worden we genoemd op de dag van onze bruiloft, zo geven we onze kinderen een naam en zo worden we zelfs begraven. Dit is de naam van een jood, het kind van mijn vaders en moeders in generaties die voorgingen. Alles wat ik ben, zegt Gilad, is de zoon van Noam, de zoon van mijn volk. Gilad zegt tegen de wereld dat ondanks dat hij zijn vrijheid heeft verloren door zijn ontvoering door palestijnse terroristen zij er niet in zijn geslaagd hem zijn identiteit te ontnemen. "ik ben Gilad, zoon van Noam". Ik herinnner me wie ik ben.

Stopzetting

Dan gaat het fout in de onderhandelingen tussen Israël en Hamas. In september 2007 wijst Egypte het dringende verzoek van Israël om opnieuw als tussenpersoon op te treden bij de vastgelopen onderhandelingen over de vrijlating van de ontvoerde Israëlische militair Gilad Shalit af. Op 5 augustus vroeg de Israëlische onderhandelaar Ofer Dekel de Egyptische veiligheidschef Omar Suleiman de gesprekken met de terreurbeweging Hamas te heropenen. De gesprekken werden midden-juni opgeschort na de gewelddadige machtsovername in Gaza door Hamas. Egypte is bang dat hernieuwde onderhandelingen met Hamas de relatie van PA-voorzitter Mahmoud Abbas in gevaar zal brengen. Volgens Egypte wil Hamas namelijk niet alleen praten over de ontvoerde militair maar ook over de relatie met Fatah en Egypte. De terreurbeweging Hamas bevindt zich op dat moment in een (internationaal) isolement doordat weinig partijen met de orthodox-islamitische militie willen praten. Hamas heeft zichtbaar moeite de situatie in de Gazastrook te continueren. Een Hamas-vertegenwoordiger bevestigt dat de onderhandelingen over de vrijlating van Shalit niet zijn hervat. Gilad Shalit lijkt het slachtoffer van een politiek-diplomatieke crisis.

Rode Kruis

Het hoofd van het Internationaal Comite van het Rode Kruis biedt tegelijkertijd hoop door bekend te maken dat de palestijnse kidnappers van Shalit mogelijk een bezoek van medewerkers van het Rode Kruis zullen toestaan. Angelo Gnaedinger deed de uitspraak na een ontmoeting met Hamas-leider Ismail Haniyeh in de Gaza-strook.
"We hebben gevraagd om toestemming om Shalit te mogen bezoeken en de mogelijkheid om hem via het Rode Kruis te laten communiceren met zijn familie," zo zei Gnaedinger direct na de ontmoeting aan journalisten. "Ons is meegedeeld dat het voorstel in beraad is genomen en dat iedereen zijn uiterste best doet de zaak tot een positieve oplossing te brengen en dat de humanitaire aspecten zullen worden meegenomen." Haniyeh heeft een verklaring uitgegeven waarin hij oproept tot een oplossing maar waarin hij geen verwijzing gaf voor een mogelijk bezoek van het Rode Kruis aan de ontvoerde militair Shalit.
"Er worden grote inspanningen gedaan om dit te bereiken." Haniyeh gaf geen voorbeelden van deze grote inspanningen en er wordt rekening gehouden met de mogelijkheid dat het opnieuw gaat om een PR-stunt van Hamas. Het rode kruis blijft een rol vervullen in de zaak van Shalit want in december 2007 maakt de Israëlische televisiezender Channel 2 bekend gemaakt dat de palestijnse kidnappers van Shalit akkoord zijn dat hij een brief ontvangt van zijn vader en dat Gilad een antwoord mag schrijven. Iyad Nasser, een vertegenwoordiger van het Rode Kruis in de Gaza-strook, heeft aangegeven dat zijn organisatie in constant contact heeft gestaan met Hamas en dat de gijzelnemers het verzoek van het Rode Kruis om als intermediair te mogen optreden hebben geaccepteerd. De overeenkomst is als volgt: Shalit's vader, Noam, zal zijn zoon een brief schrijven die zal worden bezorgd door vertegenwoordigers van het Rode Kruis. Samen met de brief zal aan Gilad een leeg stuk schrijfpapier worden gegeven met daarop de woorden "Gilad Schalit - antwoord", op dit stuk papier zal Gilad terugschrijven. Op deze manier wordt bewezen dat het antwoord van Shalit niet van te voren al is geschreven. Shalit’s ontvoerders hebben dan al een jaar lang geen teken van leven meer laten horen van Shalit nadat Hamas in de zomer een geluidsfragment vrijgaf waarop de stem van Shalit te horen was. Het was overigens onduidelijk wanneer de opname was gemaakt.

Wraak

De tegenstrijdige uitspraken van Hamas-leiders maakt de zaak zeer gecompliceerd. In dezelfde maand december 2007 dreigt de terreurorganisatie Hamas zich op Shalit te zullen wreken als het Israëlische leger een grootschalig offensief uitvoert in de Gaza-strook als antwoord op de voortdurende palestijnse raket-beschietingen vanuit dat gebied. De Israëlische legerradio baseert zich op uitspraken van Hamas-terroristenleider Khaled Mashaal in de Saoedische krant Al-Jarida: "ik heb een overeenkomst gesloten met de Iraanse partners om dan het geweld tegen Israël op te voeren en dit betekend tevens een bedreiging voor Shalit". In februari 2008 doet de in Syrie woonachtige Hamas-leider Khaled Mashaal in een interview met het Italiaanse weekblad Panorama de volgende uitspraak: "De ontvoerde Israëlische militair Gilad Shalit is in leven en maakt het goed". Mashaal zei verder dat de ontvoerders van Shalit hem behandelen volgens de wet.

Mashaal deed een jaar eerder exact dezelfde uitspraak in een interview met CNN. Beide verklaringen van de Hamas-leider zijn in tegenspraak met het audiobericht waarin de ontvoerde militair verklaarde dat zijn gezondheid achteruitging en dat hij behoefte had aan medicijnen. In maart 2008 raken de onderhandelingen via de Egyptische geheime dienst met de moslim-fundamentalistische terreurbeweging Hamas over de vrijlating van Gilad Shalit door interne verdeeldheid bij Hamas in een impasse. De onderhandelingen worden vertraagd door de in ballingschap levende Hamas-leider Khaled Meshal.
Israël heeft tevergeefs gewacht op een lijst van vrij te laten palestijnse gevangenen. De samenstelling van deze namenlijst lijkt te leiden tot interne verdeeldheid binnen Hamas, met aan de ene kant Meshal en de verbannen leiders in Syrië en aan de andere kant de Hamas-leiding in de Gazastrook onder aanvoering van Ahmed Jabri van de militaire Hamas-vleugel Iz al-Din al-Qassam.

Staakt-het-vuren

Ook lijkt het erop dat Egypte allereerst geïnteresseerd is in een staakt-het-vuren overeenkomst tussen Hamas en Israël voordat er gesproken gaat worden over de vrijlating van Shalit. In mei 2008 komt er meer duidelijkheid dat Shalit voorlopig niet vrij zal komen. Israël koppelt een staakt-het-vuren in de Gazastrook aan de vrijlating van Shalit en de stopzetting van de wapensmokkel vanuit Egypte. Israël weigert te onderhandelen met de terreurbeweging Hamas omdat deze laatste weigert de joodse staat Israël te erkennen en in het handvest oproept de staat Israël te vernietigen. De Israëlische minister-president Olmert eiste de vrijlating van Gilad Shalit die ergens in de Gazastrook wordt vastgehouden. Ook moet er volgens de Israëlische premier een einde worden gemaakt aan de smokkel van wapens vanuit Egypte naar de Gazastrook. Israël heeft de Gazastrook om defensieve redenen hermetisch afgesloten en moet er bijna dagelijks militaire operaties uitvoeren in de strijd tegen de voortdurende raket-aanvallen. De terreurorganisatie Hamas wees in een eerste reactie de Israëlische koppeling tussen een staakt-het-vuren en de vrijlating van Gilad Shalit af.

Verblijfplaats

In augustus 2008 ontstaat commotie in Israël over een uitspraak van een hoge officier van het Israëlische leger over de verblijfplaats van de ontvoerde Israëlische militair Gilad Shalit. Israël kent volgens stafchef Gabi Ashkenasi de verblijfplaats van de meer dan twee jaar geleden ontvoerde soldaat Gilad Shalit in de Gazastrook. Er zijn aanwijzingen dat Shalit nog in leven is, zei Ashkenasi volgens Israëlische mediaberichten aan rekruten in een legerkamp bij Tel Hashomer in Tel Aviv. De stafchef gaf antwoord op een vraag van een van de recruten over de rol van de staat bij het terugbrengen van vermiste militairen. "We zullen alles doen op alle vlakken om Gilad Shalit terug te brengen", zei Ashkenasi. Binnen twee uur na de opmerking van Ashkenasi over de verblijfplaats van Gilad Shalit verduidelijkte en nuanceerde een legerwoordvoerder de uitspraken. "Wat de stafchef bedoelde te zeggen was dat we weten dat Gilad Shalit wordt vastgehouden door Hamas in de Gazastrook.. De opmerking levert geen nieuwe informatie."

Paradijs

Een van de oudere leden van de Doghmush clan in Gaza, die naar algemeen wordt aangenomen in nauw contact staat met de ontvoerders van de ruim twee jaar vermiste Israëlische militair Gilad Shalit, vertelde in september 2008 tegen een journalist dat de gijzelaar "in een paradijs leeft". Hij krijgt niet alleen genoeg frisse lucht, aldus Abu Khatab Doghmush, Shalit krijgt ook jaarlijks taart, kaarsen en muziek op zijn verjaardag. Shalit heeft inmiddels zijn derde verjaardag in gevangenschap meegemaakt. Ondanks een speurtocht van een verslaggever van de Sunday Times in de Gaza-strook om meer informatie te vinden over de verblijfplaats en het welbevinden van Shalit, zijn de Israëli's niet veel verder gekomen in pogingen de waarheid te achterhalen aangaande de gezondheid van de jonge joodse soldaat en zijn verblijfplaats. De Doghmush clan is een zeer beruchte groep families die ervan worden verdacht intensieve banden te onderhouden met criminele palestijnse organisaties en de onderwereld in Gaza. Het wordt algemeen verondersteld dat de "Army of Islam", een enkele jaren geleden nog onbekende groep die samen met Hamas de verantwoordelijkheid opeiste voor de ontvoering van Gilad Shalit, het prive-leger is van de Doghmush families. In antwoord op vragen van de familie van Shalit werd een van de oudere clan-leden, Abu Khatab Doghmush gevraagd om informatie. Is Shalit nog in leven? Heeft hij medische hulp nodig? Wie is verantwoordelijk voor de ontvoering en in wiens handen bevindt hij zich nu? "Ik kan meedelen dat Shalit in een paradijs leeft", zo verklaarde Doghmush. Volgens hem is het de Al-Qassam Brigades die Shalit gevangen houden. "Onze godsdienst eist dat wij voor onze gevangenen zorgen nog beter dan voor onze eigen mensen". Doghmush ontkende dat Shalit moet worden opgenomen in een ziekenhuis.

Ondanks herhaalde verzekeringen dat Shalit in leven is en goed wordt verzorgd hebben terroristenleiders van Al-Qassam en Hamas in ontmoetingen met de reporter van de Sunday Times ontkent kennis te hebben van de verblijfplaats van Shalit.
Ondertussen raakt de familie van Shalit steeds meer gefrustreerd door de weigering van de Israëlische regering om informatie te geven over hun geliefde. "Het leger houdt ons niet op de hoogte van de ontwikkelingen," zei Gilad’s vader Noam. "De persoon die alle onderhandelingen voert is een voormalig officier van de geheime dienst die niet bereid is informatie te geven".

Dossier sluiten

Abu Mujahed, woordvoerder van de P.R.C.-terreurgroep die betrokken was bij de ontvoering van Shalit, waarschuwde Israël dat als niet snel resultaat geboekt wordt in de vrijlating van palestijnse gevangenen, de groep overweegt Shalit niet langer in leven te houden "Als we niet snel resultaat zien, zijn we gedwongen het dossier te sluiten." Nog in dezelfde maand september 2008 is een commissie onder voorzitterschap van vice-premier Haim Ramon akkoord gegaan met het opstellen van weer een nieuwe lijst van 450 palestijnse gevangenen die Israël bereid is vrij te laten in een gevangenenruil voor de dan al 824 dagen gegijzelde Israëlische militair Shalit. De nieuwe lijst bevat de namen van in ieder geval 250 van de ongeveer 350 gevangenen waarvan de terreurbeweging Hamas de vrijlating heeft geëist. Ofer Dekel, verantwoordelijk voor de onderhandelingen, reisde af naar Cairo waar hij door Egyptische onderhandelaars werd onderhouden over de voorstellen voor een gevangenenruil met Hamas. De standpunten van Israël en Hamas zijn nog nooit zo dicht bij elkaar geweest echter Egypte dringt aan op een bredere overeenkomst, een nieuwe zienswijze die de huidige onderhandelingen in gevaar brengt.
Egypte wil de vrijlating van Shalit in ruil voor de vrijlating van honderden palestijnse gevangenen combineren met een overeenkomst tussen rivaliserende palestijnse facties van Hamas en Fatah om te komen tot de vorming van een nieuwe coalitieregering. Een gewaagd plan waarbij Hamas de alleenheerschappij in de Gaza-strook moet opgeven en akkoord moet gaan met de stationering van vredesmacht bestaande uit Arabische soldaten en Israël de grensovergangen met Gaza moet heropenen. Een vreemde zet want hiermee wordt Shalit de inzet van een poging tot een interne palestijnse vredesregeling waarvan de kans op succes erg klein is.

Politiek

Enkele bekende Israëlische schrijvers waaronder A.B. Yehoshua, David Grossman, Amos Oz en Agi Mishol hebben in een brief aan inmiddels oud-minister-president Ehud Olmert gevraagd nu te handelen om de vrijlating van Gilad Shalit te bewerkstelligen. Hoewel Olmert positief reageerde op de brief stelt de politieke realiteit van vandaag de dag hem niet meer in staat om de vrijlating van Shalit te realiseren. En zo is de politieke realiteit in Israël en de palestijnse onwil en Arabische betweterij er de oorzaak van dat Gilad voorlopig nog niet van zijn vrijheid kan genieten en in gevangenschap zijn dagen moet slijten. In oktober 2008 besluit de Israëlische bevolking aandacht te vragen voor Shalit. Een massale demonstratie voor de vrijlating van Shalit was hèt nieuws in Israël. Demonstranten blokkeerden in de vroege ochtend de Kerem Shalom grensovergang met de Gaza-strook. Shalit werd ontvoerd door Hamas-terroristen van een legerbasis vlakbij die grensovergang in wat wordt genoemd een grensincident (de legerbasis bevindt zich op Israëlisch grondgebied. Vlakbij de plek waar Gilad Shalit werd ontvoerd blokkeerden duizenden demonstranten de grensovergang en maakten het onmogelijk dat vrachtwagens met humanitaire goederen, voedsel en andere artikelen de Gaza-strook konden binnenrijden. "We blokkeren de grensovergang naar Gaza en verbranden autobanden om de wereld duidelijk te maken dat we (Israël) geen geld en voedsel kunnen geven aan de palestijnen zonder het geringste beetje informatie over Gilad. Het doel is, zo zei de woordvoerder van de Kibbutz-beweging Yoel Marshak, "om duidelijk te maken aan Hamas en het Rode Kruis dat het onacceptabel is om goederen, geld en voedsel naar Gaza te sturen zonder te weten of Gilad Shalit nog in leven is. De andere kant moet begrijpen dat we hier niet mee kunnen doorgaan zonder dat we iets over Gilad weten". De demonstranten droegen protestborden met de tekst "Gilad is still alive". De demonstratie was vooral gericht tegen het feit dat Hamas geen enkele informatie over Shalit heeft gegeven. Het internationale Rode Kruis heeft geen toestemming gekregen Shalit te bezoeken sinds zijn ontvoering.

Een brief geschreven door ouders van het stadje Mitzpe Hila (de plaats waar Shalit vandaan komt) zal worden doorgezonden naar palestijnse ouders in de Gaza-strook. Marshak gaf aan dat de weg weer zou worden vrijgemaakt als chauffeurs van de vrachtwagens met hulpgoederen de brieven zouden afgeven aan de ouders van gevangen palestijnen. In de brieven wordt hen gevraagd druk uit te oefenen op hun leiders om akkoord te gaan met een gevangenenruil. "We begrijpen de pijn als ouders wiens zonen, die hen het meest dierbaar zijn, door ons worden vastgehouden", zo was in de brieven te lezen. "We beloven dat wij in ieder geval er alles aan zullen doen om onze leiders te beïnvloeden in de hoop dat jullie hetzelfde zullen doen." Ehud Barak, de minister van defensie, had Israëli's eerder opgeroepen niet deel te nemen aan de demonstratie. Barak is bang dat dergelijke demonstraties de prijs voor de vrijlating van Shalit alleen maar zullen verhogen en dat de vrijlating daardoor alleen maar moeilijker wordt. Minister Amy Ayalon (arbeiderspartij) was wel bij de demonstratie aanwezig. Hij gaf aan dat de kans aanwezig is dat de prijs voor de vrijlating van Shalit wordt verhoogd maar voor hetzelfde geld wordt de positie van Hamas er door verzwakt.

Verkiezingen

Het is december 2008 als Shalit inzet wordt van de verkiezingsstrijd. Tzipi Livni, de politiek leider van de demissionair regerende kadima-partij, doet haar uiterste best in te spelen op sentimenten in de Israëlische samenleving om de tegenvallende resultaten van haar partij in de peilingen een positieve draai te geven. In een toespraak voor studenten in Tel Aviv heeft Livni aangegeven dat het niet altijd mogelijk is om iedere Israëlische soldaat van het slagveld terug te brengen.
De uitspraak is omstreden. Zowel Israëlische politici als de internationale media vielen over elkaar heen in hun felle kritiek op de voor-elk-wat-wils politica Livni. Tijdens de tweede Libanon-oorlog in 2006 heeft minister van buitenlandse zaken Livni gezworen dat Israël zal blijven strijden tegen de terreurbeweging Hezbollah totdat de ontvoerde Israëlische militair Gilad Shalit en de twee andere ontvoerde militairen Ehud Goldwasser en Eldad Regev weer thuis zouden zijn. Harde woorden van een vrouw die wilde laten zien dat zij haar mannetje stond. Tegen het einde van de oorlog echter wist zij door onderhandelingen een staakt-het-vuren te bewerkstelligen waarbij zij nog beloofde dat de terugkeer van de vermiste soldaten onderdeel zouden zijn van een uiteindelijke overeenkomst.

Hoe dat alles is afgelopen weten we inmiddels. Ehud en Eldad zijn teruggekomen in met zwarte vlaggen bedekte doodskisten, inruil voor de vrijlating van de Libanese kindermoordenaar en terrorist Samir Kuntar en andere palestijnse terroristen die een heldenontvangst kregen bij hun terugkeer naar Libanon. De beloften van Livni zijn dus niet altijd waard wat ze op het eerste gezicht lijken. Ze zijn onderhevig aan politiek gekonkel en als het haar minder uit komt worden ze terzijde geschoven en vergeten. Tegenstanders van Livni die zich inzetten voor de vrijlating van Shalit hebben voor haar huis in Tel Aviv gedemonstreerd omdat ze boos zijn dat Shalit dreigt te worden geofferd op het altaar van de kadima-verkiezingsstrijd.
© 2009 - 2010 Eliezeryair, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 18-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Eliezeryair is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Eliezeryair.punt.nl
  • Ha'aretz
  • Arutz Sheva
  • Paula Stern

Reageer op het artikel "Gilad Shalit, zoon van Israel"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.