Politiek en Journalistiek

Journalistiek: parlementaire journalistiek

Infoteur: Etsel

Journalistiek: parlementaire journalistiek

Parlementaire journalistiek is een tak binnen de journalistiek dat een goede voorbereiding vergt. Het gaat over besluitvorming op regeringsniveau, de politieke achtergronden en alles wat daarbij hoort. Politiek is een onderdeel van het leven van de parlementaire journalist. In dit artikel aandacht voor de politieke arena, het politieke spel en de rol van de pers, verkenning van het werkterrein en de ontwikkeling van de parlementaire verslaggeving.


De politieke arena

perstribune
De perstribune is de plek in de Tweede Kamer waar de journalisten zitten te luisteren naar de vergadering van het parlement.

radiokanaal en internet
Via het radiokanaal en internet kunnen redacteuren van kranten luisteren naar de vergadering van het parlement. Dit is handig voor journalisten die om één of andere reden verhinderd zijn

veel onderwerpen tegelijkertijd
Vaak spelen zich meerdere onderwerpen tegelijkertijd af. Naast de vergadering in de Tweede kamer kan er een persconferentie gaande zijn in het Haagse perscentrum Nieuwspoort. Ook is het mogelijk dat de Kamercommissie op hetzelfde moment bij één is in één van de kleinere zalen. Daarnaast zullen journalisten in de wandelgangen met een kamerlid praten. Kortom er vinden veel activiteiten tegelijk plaats waardoor een krant vaak meerdere journalisten moet hebben voor het verslaan van de onderwerpen.

Het politieke spel en de rol van de pers

politiek
In algemene termen kan politiek omschreven worden als het maken van beleidskeuzen. In onze nationale politiek gaat het dan over keuzen over de manier waarop de maatschappij moet worden ingericht en de manier waarop zij moet functioneren. Ook gaat het hierbij om de Nederlandse houding ten aanzien van het buitenland.

dubbelrol van de parlementaire journalist
De parlementaire journalist is zowel toeschouwer al onderzoeker. Hij is toeschouwer wanneer het het politieke strijdperk gadeslaat en daarvan verslag doet. Hij is onderzoeker in de zin dat hij verborgen informatie boven water moet zien te krijgen.

samenvatten
De parlementaire journalist moet in korte tijd proberen een acht uur durend debat samen te vatten of een dikke nota in korte tijd zien te doorgronden.

Verkenning van het werkterrein

Binnenhof
Dit is de belangrijkste werkplek van de parlementaire journalist. Hier vindt men het ministerie van Algemene Zaken, de Tweede Kamer en de Eerste kamer (die samen de Staten-generaal of de volksvertegenwoordiging worden genoemd).

Rijksvoorlichtingsdienst RVD
Dit is een onderdeel van het ministerie van Algemene Zaken. De RVD geeft algemene informatie over het kabinetsbeleid. Daarnaast verstrekt het informatie over het koninklijk huis. Ook verzorgt het TV-spots van Postbus 51.

Raad van State
Raad van State is het belangrijkste adviescollege van de regering. Het geeft niet alleen advies maar het is ook een rechtsprekend orgaan.

Algemene Rekenkamer
Deze heeft tot taak de rijksuitgaven te controleren. Zij kijkt tevens naar eventuele verspillingen van rijksgeld.

andere werkterreinen van de parlementaire journalist
  • de ministeries
  • werkgevers en vakcentrales
  • spreekbeurten die kamerleden en bewindslieden houden
  • congressen van politieke partijen
  • perscentrum Nieuwspoort

functies van perscentrum Nieuwspoort
  • het houden van persconferenties
  • informele ontmoetingsplaats waar journalisten, politici en voorlichters met elkaar kunnen communiceren en nieuwtjes kunnen uitwisselen

Er geldt een ongeschreven wet: alles is off the record, tenzij anders is afgesproken.

verschillen Tweede en Eerste Kamer
Tweede KamerEerste Kamer
150 leden75 leden
beroepspoliticigeen beroepspolitici
direct gekozenindirect gekozen
recht om initiatief-wetsontwerp in te dienengeen recht om initiatiefwetsontwerp in te dienen
recht van amendementgeen recht van amendement
vergadert twee dagen per week plenairvergadert normaliter één dag per week plenair

kamercommissies
Kamercommissies houden zich bezig met deelterreinen van het politieke beleid. Ze worden gevormd door de specialisten uit de verschillende fracties. Er zijn commissies voor onderwijs, sociale zaken, volkshuisvesting, etc.

plenaire vergaderzaal vaak lege aanblik
Als alles plenair zou moeten worden besproken, zou de Kamer tijd te kort komen. Om die reden vinden overal tegelijkertijd plenaire debatten plaats. Dat is de belangrijkste oorzaak waarom de vergaderzaal vaak zo'n lege aanblik biedt.

schriftelijke en mondelinge vragen
Elk kamerlid heeft het recht om vragen te stellen. Wekelijks worden er gemiddeld zo'n tien vragen gesteld. De bewindslieden moeten binnen drie weken antwoorden. Bij ingewikkelde kwesties kan uitstel worden gevraagd. Tijdens het vragenuurtje op dinsdag kunnen ministers of staatssecretarissen over brandende problemen aan de tand worden gevoeld.

parlementaire enquêtes
Dit is een uitgebreid onderzoek naar de achtergronden en gevolgen van een onderdeel van het regeringsbeleid. Er wordt dan een enquêtecommissie samengesteld.

Ontwikkeling van de parlementaire verslaggeving

groei van de parlementaire pers
De groei is het gevolg van toegenomen openheid waardoor het werk voor een kleine parlementaire redactie nauwelijks meer te behappen is. Deze openheid werkte door in de ministeries. Een voorbeeld van de openheid zijn de wekelijkse persconferenties.
De groei wordt tevens veroorzaakt doordat de vraag naar politiek nieuws toenam. Burgers werden steeds kritischer.

Meer over journalistiek is te lezen in mijn special Journalistiek: wat is nieuws? Deel II.
© 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 19-11-2008, laatst gewijzigd op 27-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Journalistiek: parlementaire journalistiek"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.