Problematiek der Kindsoldaten

In veel landen, met name in Afrika, maar ook elders, is het geen onbekend verschijnsel om kinderen te betrekken bij gewapende conflicten. Vaak worden kinderen speciaal geronseld, waarbij niet zelden gruwelijke middelen worden gebruikt. Uiteraard is in internationale verdragen vastgelegd dat kinderen niet militair mogen deelnemen aan conflicten, maar helaas is het nog steeds een gebruik waar veel kinderen, zowel jongens als meisjes, onder lijden.

Kindsoldaten

Kindsoldaten zijn al diegenen die jonger zijn dan 18 jaar en deel uitmaken van een leger, militaire militie of gewapende politieke beweging. Kindsoldaten voeren allerlei verschillende taken uit: nemen deel aan de strijd, leggen mijnen, spioneren, koken en worden gebruikt om sexuele diensten te verlenen.

De meeste kindsoldaten zijn tussen de 14 en 18 jaar, maar regelmatig worden kinderen die veel jonger zijn, soms maar 9 jaar, gevonden. Hoeveel kindsoldaten er zijn is niet duidelijk, veel legers en militaire groepen hebben officiëel geen kindsoldaten in hun rangen. Daarbij opereren veel groepen in onherbergzame gebieden waar nauwelijks waarnemers komen. Wanneer jongeren 18 worden terwijl ze in een leger dienen zijn ze opeens kindsoldaat af, terwijl ze zo wel hun 'carriere' begonnen zijn.

Hoewel veel regeringen inmiddels officiëel geen gebruik meer maken van kindsoldaten, wordt het verschijnsel vaak oogluikend toegestaan in door de regering gesteunde paramilitaire milities.

Redenen waarom kinderen zich aanmelden

Hoewel sommige kinderen op gruwelijke gedwongen worden om te vechten melden veel kinderen zich ook zelf aan. Daar ligt echter vaak wanhoop aan ten grondslag, ze zien geen andere toekomst. Het gaat vaak om gebieden die al jaren door oorlog en conflict worden geteisterd en waar de sociale en economische structuur is vernietigd. Lid worden van een militaire eenheid of militie is vaak de enige uitweg die kinderen zien. Sommige kinderen zien het ook als een manier om wraak te nemen voor hun familieleden die gevallen zijn in de strijd. Daarnaast spelen armoede, het gebrek aan onderwijs en een gebrek aan mogelijkheden om werk te vinden een belangrijke rol. Leger of militie bieden de gelegenheid om geld te verdienen. Ook voelen sommige kinderen zich gedwongen door de groepsdruk. Voor meisjes spelen dingen als misbruik of een gedwongen huwelijk een rol, dienstnemen betekent daaraan ontsnappen.

Afrika

In Afrika is de grootste groep kindsoldaten te vinden. Congo, Uganda, Burundi, Rwanda, Somalië, Ivoorkust, Liberia, de Centraal Afrikaanse Republiek, Tsjaad en andere landen hebben of hadden allemaal kindsoldaten in hun militaire gelederen. Ook in Azië, het Midden-Oosten, Zuid-Amerika en zelfs in Europa zijn kindsoldaten te vinden.

Internationale verdragen

In 2000 is er binnen het verdrag van de rechten van het kind een protocol opgenomen dat kinderen onder de 18 niet actief mogen deelnemen aan gewapende conflicten. Eventueel mogen kinderen vanaf 16 jaar zich vrijwillig melden, maar daarbij moet voldaan worden aan specialen eisen. Ook in sommige Westerse landen, zoals de Verenigde Staten, Frankrijk en Canada, is het mogelijk voor jongeren om op hun zestiende zich te melden in het leger.

In het Statuut van Rome van het Internationaal Gerechtshof wordt het laten toetreden van kinderen onder de 15 tot een leger of ze laten deelnemen aan gewapende conflicten genoemd als een misdaad.

In 2000 nam de ILO een conventie aan waarbij landen er naar moeten streven om de ergte vormen van kinderarbeid uit te bannen, hierbij werd specifiek het ronselen van kinderen voor het leger genoemd.

In het Afrikaanse Charter voor de Rechten en het Welzijn van het kind werd in 1999 een kind gedefiniëerd als een persoon onder de 18. En alle leden hebben de plicht maatregelen te nemen dat kinderen geen deel uitmaken van vijandigheden en dat kinderen niet worden gerecruiteerd.

In 2007 werd in Parijs een grootschalige conferentie gehouden met als thema 'Free children from war'. Hierbij werden de Paris Commitments and Principles opgesteld, waarbij opnieuw de nadruk gelegd wordt op het vrijwaren van kinderen van het deelnemen aan gewapende conflicten.

Vervolging

Het Internationaal Gerechtshof begon in 2004 voor het eerst met onderzoek in Congo en Uganda, landen waar veel kindsoldaten werden gebruikt. In 2006 werd de Congolees Thomas Lubanga Dyilo, leider van een militie, in Den Haag voorgedragen op verdenking van het recruiteren van jongens en meisjes jonger dan 15. Wanneer hij schuldig wordt bevonden kan hij een levenslange gevangenisstraf krijgen.

Ook in het conflict in Sierra Leone werd gebruik gemaakt van kindsoldaten. In 2007 werden in het Sierra Leone Tribunaal drie mannen onder andere schuldig bevonden aan het recruiteren en gebruiken van kindsoldaten. Ze kregen een gevangenisstraf van meer dan 45 jaar.

Hulp

In veel landen wordt momenteel hulp gegeven aan (voormalige) kindsoldaten. Er zijn speciale DDR-programma's (Demobilzation, Disarmament and Reintegration = Demobilisatie, ontwapening en re-integratie) waarbij kinderen worden geholpen opnieuw in hun samenleving te integreren. Er wordt geprobeerd ze nieuwe, nuttige dingen te leren, waarmee ze opnieuw deel uit kunnen gaan maken van hun gemeenschap. Meisjes worden helaas nog niet altijd toegelaten tot deze programma's, hun rol wordt niet volledig begrepen. Daarmee hebben meisjes, vaker dan jongens, te maken gehad met sexueel geweld, wat de problematiek groter maakt. Sommige gemeenschappen wijzen deze meisjes af vanwege hun verleden. © 2008 Sasati, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 27-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sasati is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Rechten van de vader bij een kind: Ik wil u even kort inlichten over de rechten van de man bij een kind als vader heb je rechten van wie niet iedereen weet dat ze er zijn daarover wil ik u inlichten want als…
• Unicef zorgt voor het welzijn van het kind: Unicef is opgericht na de Tweede wereldoorlog als organisatie die het welzijn van kinderen probeerd te verbeteren. Dit doen ze door vele grote internatale projecte…
• De Rechten van het Kind: Een artikel over de Rechten van het Kind dat is geschreven met het oog op de doelgroep kinderen. Wat zijn deze rechten en wat hebben ze eraan?
• Onderwijs in Nederland: In nederland is het voor ieder kind verplicht om onderwijs te volgen voor 12 volledige jaren. De meeste kinderen gaan naar school als zijn 4 jaar geworden zijn maar is pas leerplichti…
• Jeugdzorg in Nederland: Een artikel dat de huidige rampzalige werkwijze van de Jeugdhulpverlening duidelijk maakt. Jeugdzorg is meestal: zorg aan het verkeerde adres en er zijn maar weinig mensen (kinderen e…

Bronnen en/of referenties

• www.childsoldiersglobalreport.org
• www.africa-union.org
• www.ilo.org