Terreuralarm in Nederland en Amerika

Het begrip terreuralarm komen we de laatste jaren steeds vaker tegen in het nieuws. Wat houdt het begrip in en hoe wordt het toegepast? Welke gevolgen heeft het verkondigen van een terreuralarm? Door recente ontwikkelingen is het interessant om het terreuralarm op zowel Nederlands als Amerikaans niveau te bekijken.

Nederlands terreuralarm

Een terreuralarm wordt verkondigd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). De NCTb coördineert en verbetert de samenwerking tussen de vele regionale en landelijke terrorismebestrijders (ongeveer 20 instanties). De taak van de NCTb is het risico van terroristische aanslagen in Nederland zo veel mogelijk te verkleinen.

Het verkondigde terreuralarm is gebaseerd op het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN). Het DTN geeft de potentiële dreiging op Nederland weer. Een brede stroom van informatie bepaald het algemene dreigingniveau, ook informatie die kan duiden op de voorbereiding van een aanslag, zoals rekrutering en radicalisering. Na analyse van de informatie wordt de algemene kans bepaald dat Nederland getroffen wordt door een terroristische aanslag. Naar aanleiding van het hierna vastgestelde algemene dreigingniveau worden geen maatregelen genomen, omdat het beeld te algemeen is.
Naast het DTN hanteert de NCTb twee andere systemen om met een terroristische dreiging om te gaan. Het Alerteringssysteem bekijkt het bedreigingniveau binnen bedrijfssectoren. Algemene veiligheidsmaatregelen kunnen indien nodig genomen worden door de overheid en de sectoren zelf. Het Stelsel van Bewaken en Beveiligen is bedoeld om de dreiging op een individueel object, persoon of dienst te waarderen. Concrete veiligheidsmaatregelen kunnen vervolgens genomen worden door de overheid.

Niveaus

Minimaal, beperkt, substantioneel en kritiek zijn de vier veiligheidsniveaus die Nederland kent. Vele factoren bepalen tot welk van de niveaus wordt overgegaan. In de afbeelding hieronder wordt weergegeven welke elementen een rol spelen in de beslissing voor een bepaald niveau. Overigens worden deze regels flexibel gehanteerd. Deze afbeelding is afkomstig van de website van de NCTb.

Amerikaans terreuralarm

In de Verenigde Staten wordt gebruikt gemaakt van een waarschuwingssysteem genaamd “Homeland Security Advisory System”. Dit systeem werkt met kleurcoderingen die de mate van terroristische dreiging aangeven. De kleuren geven de waarschijnlijkheid en de zwaarte van potentiële terroristische aanvallen weer.

Severe	Red	Ernstig risico
High	Orange	Hoog risico
Elevated	Yellow	Aanwezig risico
Guarded	Blue	Algemeen risico
Low	Green	Laag risico

De reden waarom een dreigingniveau toeneemt wordt niet altijd bekend gemaakt aan het publiek. Toch heeft de overheid algemene leidraad voor burger uitgebracht. Hierin staan de acties die ondernomen kunnen worden nadat het dreigingniveau is toegenomen, zoals een toename van politiemacht en andere beveiliging bij overheidsgebouwen, nationale monumenten, landsgrenzen, vliegvelden en andere openbare voorzieningen.

Sommige acties, zoals het willekeurig aanhouden en controleren van automobilisten dichtbij vliegvelden, zijn in strijd met de Amerikaanse wetgeving. Tot rechtszaken is het echter nog nooit gekomen.