Solidariteit in de verzorgingsstaat

Een samenleving kan niet bestaan zonder een wij-gevoel, maar dat gevoel is de afgelopen jaren behoorlijk op de proef gesteld. Mensen lijken minder voor elkaar over te hebben en meer naar zichzelf te kijken.

Basis

Er is sprake van sociale cohesie als de mensen een wij-gevoel hebben. Samen sta je sterk. Volgens een Afrikaans gezegde: ik ben omdat wij zijn. Sociale cohesie zorgt voor solidariteit, maar die cohesie kan ook te sterk worden als de druk te hoog wordt. De verzorgingsstaat zorgt ervoor dat deze druk afneemt.

Uitwerking

De sociale cohesie in Nederland heeft na 1975 grote veranderingen ondergaan. Dit komt vooral door 3 belangrijke maatschappelijke problemen:

Globalisering
Alles moet tegenwoordig sneller en verder over de wereld. De lagelonenlanden zijn grote concurrentie en veel migranten arriveren op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Individualisering
Vroeger wilden mensen zoveel mogelijk bij een groep horen, maar nu wilt iedereen individualistisch zijn. Zijn eigen keuzes maken, vrijheid. Zaken die vroeger structuur en houvast bieden, bestaan nu (bijna) niet meer. Zoals een gezin met een vader, een moeder en hun eigen kinderen.

Ontideologisering
Geloof is achterhaald. Mensen hangen geen grote ideeën meer aan, maar vertrouwen in de wetenschap. Er gaan ook minder mensen naar de kerk en de kerk geeft aan de armen, dus dat wordt ook minder.

Toepassing

In een verzorgingsstaat kun je onderscheid maken tussen formele en informele solidariteit. Formele solidariteit is hoe het wettelijk is vastgelegd. Informele solidariteit is de wijze waarop men zelf met hulpbehoevende mensen omgaat, dat kan passief en actief. Bij passieve solidariteit geef je bijvoorbeeld een donatie aan een goed doel. Bij actieve solidariteit ben je bijvoorbeeld een vrijwilliger of geef je mantelzorg.

Debat

Linkse politici vinden dat de informele solidariteit wordt versterkt door een uitgebreide verzorgingsstaat. Zo wordt er ook gezorgt voor mensen met een beperkt sociaal netwerk. Midden politici denken dat de solidariteit altijd ongeveer gelijk blijft, dus als de formele solidariteit vermindert, zal de informele stijgen. Als de staat de zorg over neemt, zullen de mensen calculerend worden. Ze willen dan profiteren van een uitkering en daarnaast ook nog zwart werk verrichten. Rechtse politici denken dat een uitgebreide verzorgingsstaat de sociale cohesie juist vermindert. Zonder vrijheid, dus onder dwang, zullen mensen niet positief worden gestimuleerd. © 2008 - 2009 Judogirl, gepubliceerd in Politiek (Mens en Samenleving) op 25-03-2008, laatst gewijzigd op 02-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judogirl is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Visies op de Nederlandse verzorgingsstaat: In de discussie over de verzorgingsstaat kun je drie visies onderscheiden: links, midden en rechts. Alle visies hebben verschillende meningen en argumenten.
• Visies op de pluriforme samenleving: Binnen de multiculturele samenleving zijn er twee visies te onderscheiden: de cultuurrelativisten en de cultuuruniversalisten. De cultuurrelativisten (linkse visie) vinde…
• Weefsteken en weefknopen: de lussteken: Weven is een techniek die je eenvoudig thuis kunt doen, want hoewel een mooi en duur weefgetouw heel leuk kan zijn, kan het ook met een stuk karton of op een oude schi…
• Het ontstaan van de verzorgingsstaat: Een uitkering krijgen, in het ziekenhuis worden behandeld, het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend, maar dat is het echt niet. 100 jaar geleden bestond er nog niet eens…
• Arbeidsparticipatie moet omhoog: Wil Nederland haar welvaart in de toekomst vast houden, dan is vergroting van de arbeidsdeelname in de toekomst een noodzaak. Maar een direct gevolg daarvan is dat hervorming…